بازدید: 35

حقوق ازدست رفته کودکان

منبع : سلامت نیوز کد خبر: 243472
سلامت نیوز:در عصر رسانه تاثیرگذارترین ابزار مخاطبان عکس است. عکاسی از حوادث مهم و جنجالی، مثل جنگ و زلزله بر احساسات مردم بسیار تاثیرگذار است، اما در میان اینها عکاسی از کودکان نیز تاثیرگذاری بیشتری بر مخاطبان دارد، حتی عکاسی از کودکان آواره مناطق ج

سلامت نیوز:در عصر رسانه تاثیرگذارترین ابزار مخاطبان عکس است. عکاسی از حوادث مهم و جنجالی، مثل جنگ و زلزله بر احساسات مردم بسیار تاثیرگذار است، اما در میان اینها عکاسی از کودکان نیز تاثیرگذاری بیشتری بر مخاطبان دارد، حتی عکاسی از کودکان آواره مناطق جنگ زده یا زلزله زده بر احساسات مردم تاثیر بسیاری دارد.

به گزارش سلامت نیوز،شهروند نوشت: اما در این میان باید توجه داشت که حقوق کودکان نیز در عکس های رسانه ای درنظر گرفته شود. شاید بسیاری معتقد باشند که عکاسی از کودکان در جنگ یا حوادث اینچنینی بتواند بر روحیه و احساسات مردم تاثیر بگذارد تا آنها به این کودکان کمک های منفعت طلبانه کنند، اما آیا می توان از کودکان برای انجام این کارها استفاده کرد؟ آیا این نکته می تواند سوءاستفاده از کودکان درنظر گرفته شود؟ آیا عکاسی از کودکان و انتشار آن در رسانه ها یا فضای مجازی ورود به حریم خصوصی آنها نیست؟


شکایت از والدین برای انتشار عکس های کودکان


چندی پیش یک دختر ۱۸ساله در اتریش از والدین خود به علت خودداری از حذف عکس هایی که از او در کودکی در فیس بوک منتشر کرده اند، شکایت کرده است. او انتشار این عکس ها را «شرم آور» و نقض حریم شخصی خود خوانده است. این دختر اتریشی به محض رسیدن به سن قانونی از والدینش به علت انتشار عکس های او در فیس بوک شکایت کرد.
این دختر درباره انتشار عکس های دوران کودکی اش توسط والدینش به روزنامه ها گفته است: «هیچ حدومرز و هیچ شرمی نداشته اند. برایشان مهم نبوده است من در توالت نشسته ام یا برهنه روی تخت سفری دراز کشیده ام، هر لحظه زندگی من عکاسی و منتشر شده است.» وکیل او نیز در آن زمان گفته است: «این دختر شانس زیادی برای برنده شدن در دادگاه دارد. از دادگاه نیز خواست جدا از حذف عکس ها، جریمه نقدی هم برای والدین درنظر بگیرند.»
این خبر در آن زمان در رسانه های بسیاری منتشر شد و فعالان حقوق کودک به دفاع از این دختر پرداختند. فعالان حقوق کودکان نگرانند که مسیر تامین منافع کودک، به دیده شدن صرف او تقلیل پیدا کند و موضوع مهم دفاع از حقوق او به نمایشی صرف بدل شود. به نظر می رسد شاید اقدام این دختر جوان باعث شود تا والدین کمتر عکس های شخصی فرزندان شان را نشر دهند. نشر عکس های خصوصی در فضای مجازی و صفحه های شخصی هر کس کاری است که نمی توان جلوی آن را گرفت. اما عکس هایی که مغایر با عفت عمومی و اخلاق باشند را نباید در رسانه ها و فضای مجازی نشر داد. کودکان نیز به عنوان انسان باید حریم خصوصی داشته باشند، شاید عکس هایی که از دوران کودکی فرزندان مان در فضای مجازی منتشر می کنیم در آینده برای آنان دردسرساز شود.


حقوق کودک حوزه گسترده ای است


برخی فعالان حقوق کودک معتقدند انتشار عکس های کودکان حتی برای برانگیختن احساسات مخاطبان، سوءاستفاده از کودکان محسوب می شود. حقوق کودک نیز مانند هر حوزه تخصصی دیگری، گستردگی زیادی دارد. تمام فعالان این حوزه به تمام شاخه ها و زیرشاخه های آن اشراف ندارند. البته مبنا و ریشه نقد استفاده گسترده از تصویر کودکان در رسانه ها بر پایه های اولیه حقوق کودک مبتنی است و تقریبا تمام مدافعان حقوق کودک و فعالان این حوزه بر آن اتفاق نظر دارند. اما از یک سو ممکن است در تشخیص مصداق ها اختلاف نظر پیش بیاید که هرچند طبیعی است اما معنایش نقض اصل حرف منتقدان نیست. اما آنچه بیشتر محل اختلاف است یا کمتر به آن پرداخته می شود جنبه های روانی این استفاده گسترده و آثار مخرب آن بر رفتار و روان کودک در آینده است. این موضوع که مبانی روانشناختی دارد، از سوی برخی از فعالان مطرح شده و البته همچنان هم جای بررسی بیشتر دارد. اما آنچه مسلم است گسترده بودن این علم است که اشراف نداشتن تمام فعالان بر تمام جنبه های آن را طبیعی جلوه می دهد.
فعالان حقوق کودک قصد دارند کودک را از دنیای خبر حذف کنند. این اعتراض اگر صحت داشته باشد، نقد کاملا بجا و غیرقابل توجیهی است. حتی زمانی که وقایعی مانند آزار جنسی، تنبیه بدنی یا بی توجهی به خود کودک رخ نداده، باز هم نمی توان کودک را از صحنه خبر و زندگی عادی حذف کرد. در برخی دیگر از موارد، کودک همچنان بخشی از جریان خبری است.


اگر بگوییم عصر امروز، عصر تسلط رسانه های اجتماعی است، بیراه نگفته ایم. در چنین عصری، چطور می توان خبری منتشر کرد، کمپینی را اداره کرد و فعالیتی را به سرانجام رساند و از این امکان بهره نبرد؟ از سوی دیگر فعالان مدنی، روزنامه نگاران و افرادی که قصد استفاده از این امکانات را دارند، حرف غیرمنطقی نمی زنند وقتی از قدرت اثرگذاری غیرقابل انکار تصویر می گویند و با انتشار تصاویر مرتبط با موضوع خبر یا فعالیت شان، تلاش می کنند تا از تمام ظرفیت های رسانه های مجازی استفاده کنند. اما وقتی پای کودکان به میان می آید، آیا هیچ مرزی برای استفاده از تصویر آنان وجود ندارد؟
هر اندازه که فعالان حقوق کودک تلاش کرده اند تا مانع از انتشار گسترده تصویر کودکان شوند و درباره تصویری که از کودکان ارایه می شود، هشدار دهند، استفاده کنندگان از این تصاویر نیز استدلال های متنوعی داشته اند که در بسیاری از موارد مورد اقبال عمومی قرار گرفته و به این ترتیب بسیاری از روزنامه نگاران، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر، استفاده از تصاویر کودکانی که خود یا والدین شان قربانی شرایط بیرونی شده اند را کاملا توجیه شده دانسته اند.
بسیاری از استفاده کنندگان از تصویر کودک، نخستین پاسخی که به نقد این اقدام می دهند، به داشتن مجوز از والدین کودک یا انتشار تصویر توسط خود آنها اشاره می کنند. برخی از گردانندگان کمپین ها و روزنامه نگاران نیز با استناد به نشر تصویر توسط والدین کودک یا گاه با انداختن مسئولیت تشخیص قانونی بودن یا نبودن استفاده از این تصاویر بر گردن والدین، خود را از اتهام نقض حقوق کودک مبرا می کنند.
اما واقعیت این است که والدین، مالک کودک نیستند، بلکه موظف به حفاظت از حقوق کودکانند. آنها موظفند تا حریم خصوصی کودک را حفظ کنند و او را از هر آسیبی در امان بدارند و اگر آسیب ناخواسته ای از محیط بیرون به او وارد شد، تلاش کنند تا از گسترده تر شدن آن جلوگیری کنند.


کنوانسیون حقوق کودک در عصر دیجیتال تصویب نشده است


پیمان نامه حقوق کودک یک کنوانسیون بین المللی است که حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کودکان را بیان می کند. دولت هایی که این معاهده را امضا کرده اند موظف به اجرای آن هستند و شکایت هایی راجع به آن به کمیته حقوق کودک ملل متحد تسلیم می شود.
این کنوانسیون در ۲۰نوامبر ۱۹۸۹ مورد پذیرش مجمع عمومی سازمان ملل متحد قرار گرفت و از ۲سپتامبر ۱۹۹۰ (٣٠روز پس از تودیع بیستمین سند تصویب یا الحاق) لازم الاجرا شده است. تاکنون ۱۹۳کشور (تمام اعضای ملل متحد به جز ایالات متحده آمریکا) این سند را تصویب کرده اند یا به آن ملحق شده اند. ایالات متحده آمریکا تنها عضو سازمان ملل متحد است که به امضای آن تاکنون اکتفا کرده است. به این ترتیب مقبول ترین سند حقوق بشر در تاریخ است. دولت جمهوری اسلامی ایران در اسفند ١٣٧٢ با « قانون اجازه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک» و با تصویب مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان رسما این کنوانسیون را پذیرفت؛ مشروط بر آن که مفاد آن در هر مورد و هر زمان در تعارض با قوانین داخلی و موازین اسلامی باشد یا قرار گیرد از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران لازم الرعایه نباشد.
اما کنوانسیون حقوق کودک در سال ١٩٨٩ مورد پذیرش قرار گرفته و از بعد از آن تنها برخی پروتکل ها به آن اضافه شده است. عصر دیجیتال و رسانه اما از سال ٢٠٠٠ شروع و به تدریج بیشتر و بیشتر شده است. حال به نظر می رسد لازم است تا مواد یا مواردی درباره حقوق کودک در فضای مجازی به این کنوانسیون افزوده شود.
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی بر لزوم تضمین آزادی بیان که شامل انتقال و دریافت آزاد اطلاعات از طریق هر رسانه ای می شود، تاکید دارد، اما باید دقت داشت که این حق ازجمله معدود حقوقی است که توسط این سند بین المللی مشمول محدودیت شده است. میثاق بدین نکته اشاره دارد که اعمال حقوق تصریح شده در ماده ۱۴مستلزم حقوق و مسئولیت های خاصی است و می تواند در صورت مغایرت با احترام به حقوق و حیثیت دیگران، حفظ امنیت ملی و با نظم حقوقی و سلامت با اخلاق عمومی مشمول محدودیت شود.


بی شک نقض حریم خصوصی کودک و قرار دادن وی در معرض محتویات غیراخلاقی ازجمله مواردی هستند که طبق تصریح میثاق خط قرمزی برای آزادی دریافت و انتقال آزاد اطلاعات به شمار می روند. از سوی دیگر ماده ۲۴کنوانسیون حقوق کودک مقرر داشته است که کشورهای عضو متعهد هستند تا از کودکان در مقابل همه اشکال سوءاستفاده و استثمار جنسی حمایت به عمل آورند. بدین منظور همه کشورهای عضو باید همه اقدامات مقتضی ملی، دو جانبه و چند جانبه را برای جلوگیری از تشویق یا وادارکردن کودکان به شرکت در هر گونه فعالیت جنسی غیرقانونی و استفاده استثماری از کودکان در اعمال غیراخلاقی انجام دهند. فعالان حقوق کودک با تاکید بر حفظ حریم خصوصی کودک و رعایت کرامت انسانی او و همچنین توجه به آثار روانی احتمالی ناشی از حضور رسانه ای کودک، بر توجه مدام رسانه ها و فعالان مدنی، اجتماعی و سیاسی در نحوه حضور کودکان در رسانه ها و شکل به تصویر کشیده شدن شان تاکید دایمی می کنند. آنها نگرانند که مسیر تامین منافع کودک، به دیده شدن صرف او تقلیل پیداکند و موضوع مهم دفاع از حقوق او به نمایشی صرف بدل شود.
حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان در فضای مجازی تنها انتشار عکس های آنها در صفحه های شخصی در اینترنت نیست. کنترل حضور کودکان و نوجوانان در اینترنت نیز یکی از اصول در حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان در فضای مجازی است. کودکان امروز در دنیای متفاوتی زندگی می کنند. سرگرمی ها، آموزش، روابط اجتماعی و نیز شیوه های اجتماعی شدن آنها تحت تاثیر دگرگونی های ناشی از پیشرفت و فراگیر شدن تکنولوژی های نوین ارتباطی شکل خاص و منحصربه فردی به خود گرفته است. دسترسی وسیع و ساده کودکان به اینترنت و در عین حال وجود خطرات اجتناب ناپذیر در این پهنه گسترده پرسش هایی را درخصوص اقدامات حقوقی صورت گرفته برای جلوگیری از ورود کودکان در دنیای مجازی و اقدامات قانونی لازم برای حفاظت آنها پدید آورده است.


کودک و فناوری اطلاعات


کودک هزاره سوم این سعادت را داشته است که از همان سال های خردسالی با فناوری های حیرت انگیز آشنا شود. او خیلی سریع با دسترسی به ابزارهایی چون رایانه های شخصی و تلفن های همراه هوشمند به پهنه بی کران اینترنت راه پیدا می کند و بخش قابل توجهی از هویت خود را تحت تاثیر فضای مجازی شکل می دهد.
در سراسر جهان کودکان و نوجوانان بخشی از اوقات خود را به درگیرشدن با بازی های آنلاین می گذرانند و گاه از شبکه های اجتماعی برای آشنایی با هم سن و سال های خود و آزمودن چگونگی ارتباط با دیگران استفاده می کنند. بی تردید فراگیر بودن تکنولوژی های مربوط به فضای مجازی محدودکردن دسترسی کودکان و نوجوانان را به امری ناممکن تبدیل می کند.
حضور کودک در چنین جهان گسترده ای مزایا و کارکردهای مثبت دارد، دسترسی کودک به جریان عظیم گردش اطلاعات، امکان آشنایی وی با بسیاری از ناشناخته ها را فراهم می آورد، اما از سوی دیگر تجربه حدود دو دهه حضور اینترنت در جوامع انسانی نشان می دهد همه چیز به کیفیتی که در نگاه نخست به نظر می رسد، نیست و استفاده از این فضای مجازی می تواند آسیب ها و گاه خطراتی را برای کاربران، به خصوص کاربران آسیب پذیرتر مانند کودکان و نوجوانان در پی داشته باشد.


در این میان پرسش ها و تردیدهایی در زمینه حدود آزادی استفاده از اینترنت برای کودکان، حدود گردش آزاد اطلاعات در مقابل کاربران کودک، حفاظت از حریم خصوصی کودک در فضای مجازی و نهایتا نقش مقررات حقوقی بین المللی برای این حفاظت و حمایت از این گروه آسیب پذیر که به سهولت می توانند در این دنیای بی حد و مرز در معرض سوءاستفاده قرار بگیرند، مطرح می شود.
چه خطراتی کودکان جهان را در فضای اینترنت تهدید می کند
آسیب ها و خطرات بالقوه موجود برای کودکان در سراسر جهان را می توان در سه دسته کلی هدف گیری تجاری و تبلیغاتی، بهره برداری و استثمار جنسی کودکان و نقض حریم خصوصی آنها تقسیم کرد.


۱- نقض حریم خصوصی

کودکان در اینترنت بخش قابل توجهی از اطلاعات شخصی خود را در محیط هایی چون اتاق های گفت وگو شبکه های اجتماعی، سایت های بازی آنلاین و مثل آن افشا می کنند که جمع آوری غیرقانونی آنها تهدیدی جدی برای حریم خصوصی آنها به شمار می آید، چراکه هرگز مشخص نیست این اطلاعات به دست چه کسانی می افتد و چگونه مورداستفاده قرار می گیرند، چنین وضعیتی می تواند کودکان را در معرض استفاده های تجاری از اطلاعات آنها با هدف گیری تبلیغاتی قرار دهد.
۲- بازی های آنلاین
در سراسر جهان کودکان و نوجوانان بخشی از اوقات خود را به درگیرشدن با بازی های آنلاین می گذرانند و گاه از شبکه های اجتماعی برای آشنایی با هم سن وسال های خود و آزمودن چگونگی ارتباط با دیگران استفاده می کنند، بی تردید فراگیربودن تکنولوژی های مربوط به فضای مجازی محدودکردن دسترسی کودکان و نوجوانان را به امری ناممکن تبدیل می کند.
۳- سوء استفاده جنسی
در دهه اخیر پدیده سوء استفاده جنسی و هرزه کاری کودکان که عمدتا از طریق فریب و جمع آوری اطلاعات کودک در فضای وب صورت می گیرد، نگرانی ای جدی در جامعه بین المللی ایجاد کرده است، حال باید دید که حقوق بشر بین الملل برای جلوگیری از طعمه قرار گرفتن کودکان چه راهکارهای را پیش بینی کرده است.
مبنای حقوقی اصلی برای دسترسی آزاد کودکان به محتویات اینترنتی را می توان ماده ۱۹ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی دانست. این ماده بر این نکته تاکید دارد که هر کسی از حق آزادی بیان برخوردار است که شامل آزادی تفحص، دریافت و انتقال اطلاعات می شود؛ اینها دربرگیرنده همه عقاید، صرف نظر از ملاحظات مرزی، خواه به صورت شفاهی، مکتوب چاپی و به صورت هنری و هر رسانه دیگر است. به طور خاص تر ماده ۱۷ کنوانسیون حقوق کودک اشاره می دارد که کودکان باید به تمامی منابع گوناگون ملی و بین المللی اطلاع رسانی، به ویژه منابعی که برای سلامت جسمی و روانی وی مفید هستند، دسترسی داشته باشند. این ماده در ادامه به تمایل کشورهای عضو به تشویق وسایل ارتباط جمعی در راستای کاربری های اجتماعی و فرهنگی و نیز همکاری های بین المللی دولت ها عضو در این زمینه تاکید می کند.
با نگاهی به اسناد بین المللی می توان ضرورت دسترسی آزاد کودکان به منابع اینترنتی و نیز ضرورت گردش آزاد اطلاعات را برداشت کرد. اما چنان که بیشتر اشاره شد واقعیت های موجود در فضای اینترنت رویکردی حفاظتی برای کودکان را طلب می کند. باتوجه به ماهیت خاص فضای مجازی که آثار آن فراتر از مرزهای سرزمینی دولت است و مخاطبان آن در سراسر جهان به سادگی امکان دسترسی به محتویات آن را دارند، ضرورت اتخاذ اقدامات بین المللی برای محدودسازی برخی محتویات زیان بار و مخرب آن برای کودکان با همکاری همه اعضای جامعه بین الملل امری انکار ناپذیر است. پهنه اینترنت فضایی است که حدومرزی نمی شناسد و حتی اقدام اکثریت و قریب به اتفاق کشورهای جهان به وضع مقررات حمایتی برای کودکان و پیش بینی قوانین در زمینه کنترل محتویات ارسال شده به فضای وب چنانچه با بی تفاوتی اقلیتی کوچک از کشورها در این زمینه همراه باشد، نمی تواند مانعی برای در معرض خطر قرار گرفتن کودکان و دسترسی آنها به محتویات زیان بار باشد.
مبنای حقوقی اصلی برای دسترسی آزاد کودکان به محتویات اینترنتی را می توان ماده ۱۹ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی دانست. این ماده بر این نکته تاکید دارد که هر کسی از حق آزادی بیان برخوردار است که شامل آزادی تفحص، دریافت و انتقال اطلاعات می شود؛ اینها دربرگیرنده همه عقاید، صرف نظر از ملاحظات مرزی، خواه به صورت شفاهی، مکتوب چاپی و به صورت هنری و هر رسانه دیگر است.


حقوق ازدست رفته کودکان
:
امتیاز : 5.0 تعداد رای : 1

پربازدیدترین اخبار

همراهان

گزارش ها