بازدید: 4

موزه دخانیات؛ تاریخ دود کردن ایرانیان معاصر (فیلم)

منبع : عصر ایران کد خبر: 2094019
سیگاری‌ها از دیدن این موزه حسابی به وجد خواهند آمد؛ جایی که پر است از بسته های قدیمی سیگارهای وطنی که حتما هر ایرانی سیگاری یک‌بار طعم یکی از آن‌ها را امتحان کرده است.

کیفیت پایین

کد ویدیو

کیفیت خوب

کد ویدیو

عصر ایران؛

محسن ظهوری ـ سیگار برای سلامتی مضر است؛ می گویند بیش از چهار هزار مواد شیمیایی در دودش وجود دارد که حداقل ۵۰ تای آن ها باعث سرطان می شوند. این را می دانیم، اما نمی شود تاریخ را به مضرها و مفیدها تقسیم کرد. برای همین هم موزه دخانیات افتتاح شده، تا بتوانیم تاریخ دود کردن ایرانیان را در دوره معاصر ببینیم.
در خیابان قزوین تهران، یکی از مهم ترین کارخانه های صنعتی ایران قرار گرفته؛ یادگاری از روزهایی که آلمانی ها برای ساخت مراکز صنعتی به ایران آمدند. مهرماه ۱۳۱۶ بود که رضاشاه برای افتتاح شرکت دخانیات تهران به این محل آمد و از آن پس این مجموعه صنعتی، به صورت مداوم کار خود را ادامه داده و سیگار را جزئی جدایی ناپذیر از زندگی همه ما کرده؛ چه برای آن هایی که سیگار می کشند و چه کسانی که در معرض دود سیگاری ها هستند. در این مدت، بیش از هر چیزی نام ها و برندهای سیگار نقش اصلی را داشته و برای خودشان به یک شخصیت تبدیل شده اند؛ مثلا همین «اشنو ویژه» که سیگار محبوب «جلال آل احمد» بود و می گویند «آیت الله کاشانی» هم به کشیدن آن علاقه داشت، در دوره ای سیگار روشنفکری شده بود. آن سال ها شعار ایرانی باید کالای ایرانی بخرد، شامل سیگار هم شده و سیگارهای وطنی به خصوص «اشنو» یا «هما» هم یکی از پزهای روشنفکران بود. چیزی شبیه دود کردن سیگارهای «۵۷» یا «بهمن کوچک» برای دانشجوهای دهه هفتاد و هشتاد. موزه دخانیات هم پر است از این نام ها؛ از برندهای معروفی مثل «بهمن» و «تیر» و «زر» گرفته تا «شکوفه»، «فیروزه» و «ستاره». البته سیگار «تاج» را هرچه گشتم در موزه نیافتم. شاید به خاطر نامش آن را نگذاشته اند، یا احتمالا بسته تر و تمیزی از آن برای تماشا پیدا نکرده اند، اما به جایش اینجا تا دل تان بخواهد اشیای قدیمی و جالب درباره ساخت این سیگارها می بینید. از دستگاه های رطوبت سنج و تبخیرنگار گرفته تا «آب مقطرگیری» و یک پنکه قدیمی که روزگاری در کارخانه می چرخیده. اسناد و مدارک تاریخی شرکت هم در این میزها قرار گرفته اند که برای خودشان تاریخی از مکتوبات اداری در ایران هستند. در کنار تصاویری قدیمی و تاریخی از شکل گیری شرکت و کارگرانی که در کار تهیه توتون و تنباکو هستند. آن سو هم برگ های زرین تنباکو را گذاشته اند که در اصفهان کاشته می شوند و می گویند بهترین تنباکوهای جهان اند، و گنجی برای آن ها که قلیان دود می کنند؛ البته نه از قلیانی در موزه است؛ قلیان بزرگ قلمکاری شده با چهار شلنگ برای چهار نفر که سال ها پیش هنرمندان اصفهانی آن را ساخته اند و حالا در موزه قرار گرفته.
اگر تا اینجای گزارش هوس سیگار یا قلیان به سرتان زده، باید دوباره یادآوری کنم که این دودها واقعا برای سلامتی مضر هستند. مثل بمب به ظاهر بی خطری می مانند که هر لحظه ممکن است منفجر شود. اینجا هم برای تبلیغ دود و دم راه نیفتاده، موزه ای است از نمایش رشد و نمو یک صنعت، پس بهتر است ما هم به همین موضوع بپردازیم.
شرکت دخانیات، در این هشت دهه، مدیران زیادی به خود دیده؛ از اولین مدیرعاملش که فقط شش ماه بر سر کار ماند تا مدیرعامل فعلی اش که همین یک ماه پیش به این سمت منصوب شده، 42 مدیر آمده و رفته اند که عکس شان بر دیوار است. بخشی هم برای تصاویر و اسناد مربوط به «آتانوس زافیروپولوس» درست شده که «فریدلیپ» آلمانی، نخستین مدیرعامل دخانیات او را از یونان به ایران آورد تا رئیس مزرعه آزمایشی توتون تیرتاش شود که حالا مرکز تحقیقات و آموزش شرکت دخانیات است. «زافیروپولوس» یکی دو سالی هم بعد از انقلاب به کار در اینجا ادامه داد و دست آخر به خاطر بیماری از ایران رفت تا چند ماه بعدش در یونان از دنیا برود. او زبان فارسی را می فهمید و به خوبی حرف می زد، اما خواندن و نوشتن خط فارسی را بلد نبود. برای همین نامه هایش را فینگیلیش می نوشت؛ یعنی زبان فارسی با خط انگلیسی. احتمالا این نامه ها که در موزه دخانیات قرار گرفته، نخستین سند ثبت شده نوشتار فینگیلیشی در ایران باشند.
موزه دخانیات در قلب مجموعه بزرگ شرکت دخانیات قرار گرفته؛ جایی در منطقه تاریخی 11 تهران و در کنار منازل مسکونی. دیدن اینجا حس غریبی در خود دارد؛ از یک طرف موزه اش تماشایی است که رشد یک صنعت موفق را نشان مان می دهد، از طرفی محصولش ترسناک است که می دانیم چه مرگ ها و بیماری هایی با خود آورده و خواهد آورد. در موزه اش هم، در گوشه ای تصاویری از ورزشکاران نامی زورخانه و باشگاه دخانیات را مثل «غلامرضا تختی»، «عباس زندی»، «محمدعلی فردین» می بینید که نماد سلامت و تندرستی هستند، در گوشه ای دیگر هم پاکت های خاطره انگیز سیگارهایی را که قاتلان خاموش آدم اند. تناقضی است درست شبیه به کشیدن سیگار از بسته ای که روی آن نوشته این کار برای سلامتی شما ضرر دارد.


موزه دخانیات؛ تاریخ دود کردن ایرانیان معاصر (فیلم)
:
امتیاز : 4.5 تعداد رای : 10

همراهان

گزارش ها

تیم ملی والیبال ایران - ایتالیا / گزارش لحظه به لحظه ست نخست

تیم ملی والیبال ایران - ایتالیا / گزارش لحظه به لحظه ست نخست

اولین جلسه کارگروه بررسی لایحه شفافیت امروز تشکیل می‌شود/ ارائه گزارش به کمیسیون مشترک بعد از اربعین

اولین جلسه کارگروه بررسی لایحه شفافیت امروز تشکیل می‌شود/ ارائه گزارش به کمیسیون مشترک بعد از اربعین

گزارش AFC درباره دیدار بحرین و ایران

گزارش AFC درباره دیدار بحرین و ایران

بانک‌ها برای ارائه گزارش وجوه ارائه شده دو ماه مهلت دارند

بانک‌ها برای ارائه گزارش وجوه ارائه شده دو ماه مهلت دارند

تیم ملی والیبال ایران - لهستان/ گزارش لحظه به لحظه ست نخست

تیم ملی والیبال ایران - لهستان/ گزارش لحظه به لحظه ست نخست

بانک‌ها برای ارائه گزارش وجوه ارائه شده دو ماه مهلت دارند

بانک‌ها برای ارائه گزارش وجوه ارائه شده دو ماه مهلت دارند

گزارش روزنامه شرق درباره عباس ایروانی

گزارش روزنامه شرق درباره عباس ایروانی