بازدید: 4

روزنامه‌نگاری تحقیقی، دویدن در جبهه حق علیه باطل

منبع : عصر ایران کد خبر: 2038171

کارزار روزنامه نگاری تحقیقی، دویدن در قلمرو وجدان و جهاد در جبهۀ حق علیه باطل است.

خبرگزاری مهر، سرویس فرهنگ، علی مداح: روزنامه نگاری تحقیقی، یکی از چهار شیوۀ مرسوم عرصۀ رسانه های خبری است که روزنامه نگاری به معنای پاندیت(pandits)، علمی یا حرفه ای را بازنمایی و اندیشه نگاشتی غریب و ناشناخته به لحاظ دردسرآفرین بودن در عرصۀ رسانه است. در این شیوه روزنامه نگار از کل به جزء مسیری معکوس را طی می کند، به مانند کارآگاهی که در پی یافتن مجرم و ریشه های جرم و حل یک معمای پیچیده است.

موضوع تحقیقی روزنامه نگار حاصل از اولویت گذاری های این ژانر(jenre) خاص در عرصۀ رسانه های مکتوب توسط شخص روزنامه نگار آزاد و یا بفرموده مدیرمسئول و سردبیر است و فارغ از تعاریف همسان در شرح این شیوه از روزنامه نگاری که در منابع و یادداشت های مختلف پژوهشگران رسانه، منتشر و بیان شده، درصدد پاسخ به سؤال مخاطب در چیستی این شیوه،خلاصه می توان بیان داشت: "کشف ماهیت و حقایق پنهان چگونگی بازی درون سازمانی مافیایی مسلک ها".

صاحب نظران، روزنامه نگاری تحقیقی را در ژانر گزارشگری یا گزارش دهی قرار می دهند، که با قواعد و شیوه هایی خاص، منتهی به نتایجی مؤثر و ملموس برای جامعه می شود.
فرآیند جستجو، کندوکاو و آماده سازی گزارش، ماه ها یا سال ها زمان می برد تا در قالب یک ویژه نامه یا شماره ای خاص از روزنامه، اهلیت عرضه و قابلیت انتشار داشته و به اطلاع افکار عمومی برسد.در کتاب «روزنامه نگاری نوین» در شرح این شیوه آمده است: «درگذشته به "افشاگری افتضاحات"موسوم بوده است که روزنامه نگار به کندوکاو مسائل سیاسی و اجتماعی پرداخته، ماهیت نهان آن ها را فاش می سازد.در این شیوه، فقط اعمال سوء دولتمردان نیست بلکه عملکرد مؤسسات، شرکت ها و سازمان های مختلفی که در جامعه فعالیت می کنند موردتحقیق و بررسی قرار می گیرد.»

مؤلفۀ ثابت، در گزارش نهایی روزنامه نگاران تحقیقی مشهور دنیا، هدف گذاری آشکارسازی حقیقت، مستتر در مکانیزم جرائم منجر به فساد مالی و سیاسی بوده که به صورت سازمانی و هماهنگ توسط افرادی مشترک المنافع، رویدادهاست. گزارش عمیق در این ژانر روزنامه نگری به ارتباطات پیچیدۀ صاحبان قدرت با کارتل های تجاری باهدف مصادرۀ منافع عمومی برای منافع فردی و گروهی می پردازد.
ژورنالیسم افشاگرانه یا روزنامه نگاری عمقی از دیگر نام هایی است که اصحاب مطبوعات بر این شیوه روزنامه نگاری برگزیده اند که به افتضاحات و تخلفات افراد قدرتمند و به تبع ثروتمند، که در راستای بهره مندی بیشتر از منابع و امکانات به هر دلیل نمی خواهند افکار عمومی از واقعیات نهان چگونگی عملکردشان مطلع شوند و رسانه را یکی از موانع قدرتمند و بازدارنده در مسیر خود می دانند.

به اعتقاد «هوگو دیبرگ»، نویسنده کتاب روزنامه نگاری تحقیقی، مفهوم و تمرین و نظریه پرداز رسانه ای: «یک روزنامه نگار تحقیقی، حرفه اش این است که حقیقت را کشف کند و لغزش ها را در هرجایی که رسانه ها حضور دارند مشخص کند. نفس این عمل عموماً روزنامه نگاری تحقیقی نامیده می شود و تفاوتش با اعمالی که پلیس ها، وکلا، حسابرسان و افراد قانونی انجام می دهند این است که محدود به هدف نیست، به صورت قانونی کشف نمی شود و به شکل تنگاتنگی عمومی است.» او همچنین می گوید: «روزنامه نگاری تحقیقی تلاشی است برای دستیابی به حقیقت درجایی که حقیقتی پنهان شده که دیگران منتظر دانستن آن هستند. در شیوۀ روزنامه نگاری تحقیقی تلاش می شود نتایج تحقیقات بی طرفانه منعکس شود.»

در ارزیابی تاریخی این شیوه از روزنامه نگاری، عمده نگاه صاحب نظران به رسوایی واترگیت در اوایل دهۀ هفتاد قرن نوزدهم میلادی است، که با گزارش های دو روزنامه نگار آمریکایی به نام های «کارل برنشتاین» و «باب وودوارد» در روزنامه «واشنگتن پست» ریچارد نیکسون از مقام ریاست جمهوری کنار رفت. اقدامات غیرقانونی و مافیایی در کار گذاشتن دستگاه های شنود و به سرقت بردن اسناد و مدارکی توسط تعدادی از مأموران اف بی آی در هتلی به نام واترگیت، که باهدف ضربه به حزب دموکرات در جریان انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا انجام شد و به طور تصادفی توسط یکی از کارمندان حراست هتل لو رفته و با همکاری سردبیر روزنامه «واشنگتن پست» توسط این دو روزنامه نگار به اطلاع افکار عمومی رسید. در تاریخ مطبوعات ایران، مبارزۀ روزنامه نویسانی چون «فرخی یزدی» با رضاخان سردار سپه در اعتراض به یک قانون «جابرانه» از صحنه های زرین در عرصۀ روزنامه نگاری تحقیقی به شکلی متفاوت است که می توان به آن اشاره کرد.

توماس وایتساید روزنامه نگار تحقیقی آمریکایی در مقاله ای تحت عنوان"مأموران در محل"می نویسد: سیاست و -اقتصاد- مملو از منافقان سیاسی، دروغ گویان، راهزنان و کلاه برداران است، نقش روزنامه نگار تحقیقی نظارت و تحقیق در این زمینه و اشاره کردن به این عاملان با دقت است، چه عاملانی که برای بی اعتبار کردن سیاستمداران پاک می کوشند و چه عاملانی که برای منافع شخصی خود به کشور و مردم خیانت می کنند.
رسالت روزنامه نگاران تحقیقی، وفاداری به حقیقت، قانون، عدالت و اخلاق است، که در کنار تولید محتوی به ارائۀ خدمت به جامعه می پردازند. صاحب نظران علم ارتباطات و دانش روزنامه نگاری، روزنامه نگاری تحقیقی را با عنوان "مکتبی تحول انگیز در روزنامه نگاری" معرفی می کنند و معتقد هستند که روزنامه نگاران تحقیقی، توجهی به تفسیرهایی که صاحبان قدرت و ثروت و کارتل های تجاری و مافیای اقتصادی با کاربست سوگیری های رسانه ای و خبری در پی القاء به افکار عمومی هستند، نداشته و خود با بینش اجتماعی، اقتصادی و هوش و تیزبینی که از بدیهیات پارادایم حاکم در این سبک است به دنبال حقیقت پنهان در جرائم و فساد مافیایی مسلکان، اقدام به تحقیق می کنند.
کارزار روزنامه نگاری تحقیقی، دویدن در قلمرو وجدان و جهاد در جبهۀ حق علیه باطل است، تا در مسیر ترسیم الگوها و همت گماردن بر رهیافت ابداعی خویش در بازتاباندن حقیقت مستتر در خروجی عملکرد متخلفان و مجرمان، با نخبگان و متعهدان پاک سیرت بر مقیاس ارزش های جوامع، حکومت ها و دولت ها هم آواز شده و فرصت مانع گذاری های پر از مکر و فریب در مجرای تنفس حقیقت جویان و حق طلبان را از باندها، کارتل های فساد مالی و اخلاقی زایل کنند. با بررسی مصادیق این ژانر پرخطر و کم طرفدار درمی یابیم، در هر پرونده ای که توسط مشاهیر این عرصه منتشر و به اطلاع افکار عمومی رسیده، زهرخندی تاریخی در دفتر شبکۀ مفسدان نجومی اضافه گردیده است.

گزارش نهایی روزنامه نگاران تحقیقی، در بعض موارد و یا در قسمت هایی از یک گزارش، آکنده از عناصر و نشان های منحصربه فرد و روایت با بافت خاص ادبی است که در کنار انتظار به شنیدن حقیقت و اثرات ملموس و جذبۀ فطرت های پاک انسانی از دیگر دلایل جذابیت و کثرت مخاطب این سبک از روزنامه نگاری میان افکار عمومی است.

روزنامه نگار تحقیقی در قامت یک شخصیت پروتاگونیست (πρωταγωνιστής) ارزش مدار و مبارز با یاران و یاوران فساد و ظلم، هم ذات پندار مآبانه با قهرمانان جامعه ای که در آن زندگی می کند، در مسیر واقعه یابی خویش، نسبت به نحوۀ گزارش وقوع یک تخلف یا به عدم اطلاع رسانی خصوصی یا عمومی ریشه و نتیجۀ یک سری از آسیب ها و رخدادهای اجتماعی نگرشی شک آلود و بدبینانه داشته و با امکان سنجی هایی به ثبت سرفصل خود برای شروع مسیر تحقیقی اقدام می کند.

برای درک تفاوت ماهوی سرفصل های این ژانر با سبک های دیگر می توانم در خاتمۀ قسمت اول یادداشت و جسارتی که در ساحت پرطمطراق تحقیق از نویسنده این سطور سر زد به این مثال اشاره کنم: رشا و ارتشا و همچنین مصادیق آن هیچ گاه سرفصل تحقیقی یک روزنامه نگار تحقیقی (investigative journalist) تعریف نمی شود، بلکه می تواند قسمتی از یک فرآیند منتهی به موضوع نهایی به عنوان ابزار و پیوست یک سند و مدرک بیان شود.

روزنامه نگارانی که مشتاق به ملبس شدن به جامۀ تحقیقی برمدار استانداردهای بین المللی هستند، برای شروع فعالیت، مسائل و چالش های زیست محیطی همچون آلودگی ساختمان ها به مصالح ساختمانی که دارای آزبست هستند یا تغییرات اقلیمی و موضوع پسماندها را می توانند با تشریح و یافتن مصادیقی که از دیدگان تیزبین رسانه ها مغفول مانده را انتخاب و بر اساس دستورالعمل ها و مجموعه آموزش هایی ترجمه شده در مدارس روزنامه نگاری داخلی به آنها بپردازند. نویسنده این متن قصد دارد که در یادداشت های بعدی خود در حد توان -انشا الله- این موضوعات را مدنظر قرار دهد.


روزنامه‌نگاری تحقیقی، دویدن در جبهه حق علیه باطل
:
امتیاز : 4.5 تعداد رای : 10

گزارش ها

گزارش لحظه‌به‌لحظه؛ کشتی آزاد قهرمانی‌جهان| طلسم نحسِ فینال امروز برای ایران شکسته می‌شود؟

گزارش لحظه‌به‌لحظه؛ کشتی آزاد قهرمانی‌جهان| طلسم نحسِ فینال امروز برای ایران شکسته می‌شود؟

گزارشی از یک رقابت نجومی در «راهنمای مسافران کهکشان»

گزارشی از یک رقابت نجومی در «راهنمای مسافران کهکشان»

گزارش تصویری دیدار تیم های ملی والیبال ایران و چین تایپه

گزارش تصویری دیدار تیم های ملی والیبال ایران و چین تایپه

گزارش رسانه انگلیسی از تاریخ سازی بانوی وزنه بردار ایرانی

گزارش رسانه انگلیسی از تاریخ سازی بانوی وزنه بردار ایرانی

تحریم‌های جدید آمریکا بی اهمیت است/ خوشبینی به نماد‌های بانکی متاثر از حمایت دولت/ سهامداران مشتاق گزارش‌های ۶ ماهه بزرگان بازار سرمایه/ بزرگان به پا می‌خیزند

تحریم‌های جدید آمریکا بی اهمیت است/ خوشبینی به نماد‌های بانکی متاثر از حمایت دولت/ سهامداران مشتاق گزارش‌های ۶ ماهه بزرگان بازار سرمایه/ بزرگان به پا می‌خیزند

گزارش رسانه آلمانی درباره وحید هاشمیان و تیم ملی فوتبال ایران

گزارش رسانه آلمانی درباره وحید هاشمیان و تیم ملی فوتبال ایران

گزارش تصویری دیدار تیم‌های ملی ایران و کره‌جنوبی+ تصاویر

گزارش تصویری دیدار تیم‌های ملی ایران و کره‌جنوبی+ تصاویر