بازدید: 104

اولین عالمی که لقب آیت‌الله گرفت چه کسی بود؟

منبع : افکار نیوز کد خبر: 1974493
علامه حلی از جمله علمایی است که در گسترش فقه شیعی نقشی موثر و مثال‌زدنی داشته‌اند. علامه حلی نخستین کسی بود که لقب آیت‌الله به او داده شد. قطب‌الدین رازی، فخرالمحققین، ابن مغنیه و محمد بن علی جرجانی از معروفترین شاگردان وی بودند.
به گزارش افکارنیوز،

علامه حلی از جمله علمایی است که در گسترش فقه شیعی نقشی موثر و مثال زدنی داشته اند. علامه حلی نخستین کسی بود که لقب آیت الله به او داده شد. قطب الدین رازی، فخرالمحققین، ابن مغنیه و محمد بن علی جرجانی از معروفترین شاگردان وی بودند.

اخبار مذهبی_ حضور او در ایران و در دربار سلطان محمد خدابنده نقش موثری در رواج مذهب شیعه در ایران داشته است.
علامه حلی که نام اصلی اش حسن بن یوسف بن مطهر بود در شب جمعه ۲۹ رمضان سال ۶۴۸ قمری در شهر حله به دنیا آمد. پدرش یوسف بن مطهر از متکلمان و عالمان علم اصول در حله بود. علامه چند سال بیشتر نداشت که با راهنمایی پدرش برای یادگیری قرآن به مکتب رفت و خواندن و نوشتن را در مکتب آموخت. سپس مقدمات و ادبیات عرب و علوم فقه، اصول فقه، حدیث و کلام را نزد پدرش و دایی اش محقق حلی آموخت. او در ادامه، علوم منطق، فلسفه و هیئت را نزد اساتید دیگر، به ویژه خواجه نصیر الدین طوسی فراگرفت و قبل از رسیدن به سن بلوغ به درجه اجتهاد رسید. علامه حلی به سبب کسب فضیلت های بسیار در سن کم در نزد خانواده و دانشمندان به جمال الدین مشهور شد.
 
پس از فوت «محقق حلی»، علامه که در آن هنگام 28 سال سن داشت مرجعیت شیعه را برعهده گرفت. ابن حجر عسقلانی او را «آیة فی الذکاء» خوانده است . شرف الدین شولستانی، شیخ بهایی و محمد باقر مجلسی، در اجازه نامه هایی که برای شاگردان خود نوشته اند، از علامه حلی با عنوان «آیت الله فی العالمین» یاد کرده اند.
 
علامه کتاب های متعددی در فقه، کلام، اصول و علم رجال نوشته است و با اینکه خودش در کتاب خلاصه الاقوال، تعداد آثار خود را 57 اثر ذکر می کند، هیچ یک از برآوردهای پژوهشگران تالیفات او را کمتر از صد اثر ارزیابی نکرده اند.
 
سید محسن امین در کتاب اعیان الشیعه نوشته است: «تالیفات علامه بیش از یکصد کتاب است و من ۹۵ کتاب او را دیده ام که بسیاری از آنها چندین مجلدند». او همچنین می گوید کتاب الروضات آثار علامه را حدود هزار کتاب تحقیقی دانسته است. میرزا محمد علی مدرس نیز در ریحانة الادب۱۲۰ اثر و کتاب گلشن ابرار حدود ۱۱۰ اثر برای علامه نام برده است.
 
در یک کتاب شناسی موضوعی، برای علامه حلی، 20 اثر در زمینه فقه، 6 اثر در زمینه اصول، 28 کتاب کلامی و اعتقادی، 8 اثر مرتبط با حدیث، 3 اثر رجالی، 3 اثر تفسیری، 23 اثر فلسفی و منطقی، 2 اثر مرتبط با دعا و مناجات، 6 اثر ادبی و 7 اثر با موضوعات دیگر برشمرده شده است.
 
از میان این آثار، دو اثر که هر دو در میان آثار فقهی علامه حلی گنجانده شده اند به موضوع حج پرداخته اند. یکی از این آثار «المنهاج فی مناسک الحاج» نام داشته است. این کتاب به طور کامل به دست ما نرسیده است اما خلاصه ای از آن به صورت مقالاتی (از جمله در نسخه عربی مجله میقات حج) منتشر شده است. علامه حلی در کتاب دیگری که به موضوع حج می پردازد، تفصیل بیشتر مطالب را به کتاب «المنهاج» ارجاع داده و از این ارجاع چنین برمی آید که در این کتاب مسائل حج به همراه مستحبات و ادعیه، به تفصیل مورد بحث قرار گرفته بوده است.
 
کتاب دیگر علامه حلی در زمینه حج، «واجبات الحج» یا «رساله فی واجبات الحج و ارکانه» نام دارد که رساله ای درباره واجبات حج و ارکان آن بدون ذکر ادعیه و مستحبات است و از ارجاعی که در دیباچه آن به کتاب «المنهاج فی مناسک الحاج» داده شده معلوم می شود بعد از آن نوشته شده است.
 
علاوه بر این در آثار دیگر علامه حلی و از جمله در کتاب «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» ایشان نیز مسائل حج مورد بحث و بررسی قرار گرفته اند. ارشاد الاذهان از کتب فقه فتوایی شمرده شده که از طهارت تا دیات را در بردارد. این اثر به جهت جایگاه و مرتبه عالی اش همواره مورد توجه علما و فقهای پس از خود بوده است و بیش از پنجاه شرح و حاشیه بر آن نوشته شده است. در کتاب ارشاد الاذهان بخشی مفصل به مقوله حج اختصاص دارد و اهمیت این بخش چنان است که شیخ مرتضی انصاری اثری را با نام «کتاب الحج» که به بررسی استدلالی مناسک حج بر اساس فقه شیعه امامیه اختصاص دارد، به صورت تعلیقیه بر بخش حج کتاب ارشاد الاذهان علامه حلی به نگارش درآورده است.
 
در ارشاد الاذهان، باب حج شامل چهار مبحث انواع حج، شرایط حج، افعال حج و لواحق حج است و شیخ مرتضی انصاری در کتاب الحج فقط بر دو مبحث اول تعلیقه نگاشته و به بررسی جوانب مختلف هر مسئله و ذکر تحقیقات و استدلال های فقهی خود پرداخته است.

 
علاوه بر آثاری که از علامه حلی در زمینه حج باقی مانده است، حکایاتی نیز از ایشان در دسترس ماست که به حج مربوط می شود. از جمله این حکایات، حکایتی است که به دیدار ایشان با ابن تیمیه یکی از علمای بزرگ اهل سنت مربوط می شود.
 
در سال ۷۱۶ هجری قمری که سلطان محمد خدابنده فوت کرد، علامه به حله بازگشت و مشغول تالیف و تدریس و تربیت علما و تقویت مذهب و ارشاد مردم شد به صورتی که از هر طرف طالبان علم به سوی او شتافتند و دیگر از حله خارج نشد مگر برای حج در اواخر عمر شریفش تا این که در سال ۷۲۶ رحلت نمود.

در سفر حج با ابن تیمیه در مسجدالحرام ملاقات نمود. ابتدا ابن تیمیه او را نمی شناخت و از طریقه صحبت و بحث علامه بسیار تعجب نمود و از او جویای نامش شده علامه در جواب گفت: «من کسی هستم که تو او را ابن المنجس می خوانی» ابن تیمیه در کتاب منهاج السنه در رد کتاب منهاج الکرامه، علامه را به این نام خوانده بود. از آن به بعد بین آن دو انس و دوستی حاصل شد.

 


اولین عالمی که لقب آیت‌الله گرفت چه کسی بود؟
:
امتیاز : 4.0 تعداد رای : 10

پربازدیدترین اخبار

همراهان

گزارش ها

گزارشگر و مستندساز آمریکایی به شبکه ۴ می‌آید

گزارشگر و مستندساز آمریکایی به شبکه ۴ می‌آید

انتشار گزارشی از تحقیر کارکنان وزارت خارجه آمریکا در دوره ترامپ

انتشار گزارشی از تحقیر کارکنان وزارت خارجه آمریکا در دوره ترامپ

مس سونگون ۰ - ناگویا اوشنز ژاپن ۰/ گزارش لحظه به لحظه

مس سونگون ۰ - ناگویا اوشنز ژاپن ۰/ گزارش لحظه به لحظه

گزارش تمرین پرسپولیس در خیریه عمل/ برنامه ویژه سیدی برای گلرها

گزارش تمرین پرسپولیس در خیریه عمل/ برنامه ویژه سیدی برای گلرها

تعیین نحوه رسیدگی به گزارش‌های مجلس در قوه قضائیه

تعیین نحوه رسیدگی به گزارش‌های مجلس در قوه قضائیه