بازدید: 13

زمان کوتاه است؛ روایتی از آخرین تلاش اروپا برای نجات برجام

منبع : فرارو کد خبر: 1863191
اگر ایران اجرای محدودیت‌های برجام را متوقف کند، اروپایی‌ها سر دوراهی پیوستن به آمریکا و بازگرداندن تحریم‌ها یا جبران خسارت‌های اقتصادی ایران قرار خواهند گرفت. با توجه به اینکه تلاش‌های اروپا برای تضمین منافع اقتصادی ایران در یک سال گذشته شکست خورده است، برخی ناظران معتقدند که اروپا در هفته‌های آینده هم در دادن مشوق اقتصادی به ایران ناکام خواهد ماند. در مقابل، به نظر می‌رسد که ایران از احتمال ناکامی اروپا آگاه است و خود را برای مرحله بعدی آماده می‌کند.
زمان کوتاه است؛ روایتی از آخرین تلاش اروپا برای نجات برجام

فرارو- طبق اعلامیه سازمان انرژی اتمی ایران ذخایر اورانیوم غنی شده این کشور، ششم تیر از سقف ۳۰۰ کیلوگرم عبور خواهد کرد. با این اعلامیه، شمارش معکوس پایان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) آغاز شده است. از این رو، سه کشور اروپایی عضو این توافق، برای نجات برجام تحرکات دیپلماتیک خود را بیشتر کرده اند، اما با توجه به اینکه این تحرکات با ارائه مشوق های اقتصادی به ایران همراه نشده است، احتمال موفقیت آن بسیار اندک است.

به گزارش فرارو، تقریبا ۱۹ روز تا پایان ضرب الاجل دو ماهه جمهوری اسلامی ایران به سایر اعضای برجام باقی مانده است. یک سال پس از خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته ای، ایران اواسط اردیبهشت ماه برای اعضای باقیمانده در این توافق یک مهلت ۶۰ روزه تعیین کرد. چنانچه پس از انتهای این مهلت، اعضای برجام، خصوصا اروپایی ها، خسارت های ایران را جبران نکنند، این کشور اجرای تعهدات کلیدی توافق هسته ای را متوقف می کند.

کشور های اروپایی در روز های پایانی این ضرب الاجل، تحرکات دیپلماتیک خود را به منظور منصرف کردن ایران از اجرای گام های بعدی اش، بیشتر کرده اند. اندرو موریسون، وزیر امور خاورمیانه بریتانیا، بزودی به ایران سفر می کند. روز چهارشنبه، ایمانوئل بُن، مشاور ارشد رئیس جمهور فرانسه در امور دیپلماتیک، به ایران سفر کرد. علاوه بر این، برخی گزارش ها در رسانه های غربی از احتمال سفر وزرای خارجه سه کشور بریتانیا، آلمان و فرانسه به ایران در روز های آتی خبر می دهند. مقامات کشور های اروپایی علاوه بر دیدار با مقامات ایرانی، با مقامات چینی و روسی هم دیدار و گفتگو خواهند کرد.

اعضای اروپایی برجام احساس می کنند زمان برای نجات برجام کم است. آنان برای نجات این توافق، آخرین تلاش های خود را انجام می دهند تا ایران را از خروج از توافق هسته ای منصرف کنند. اما مشکل این است که اروپا نمی خواهد یا نمی تواند منافع اقتصادی ایران را جبران کند. اساسا دلیل اصلی تعیین ضرب الاجل توسط ایران این بود که اروپایی ها هر چه زودتر خسارت های اقتصادی ایران را جبران کنند. اما اکنون با نزدیک شدن پایان مهلت دو ماهه ایران، کشور های اروپایی، هیچگونه مشوق اقتصادی واقعی برای ایران ارائه نمی کنند و در مقابل، بر خطر جنگ تاکید می کنند. این در حالی است که حتی کاخ سفید هم به اندازه اروپا درباره جنگ هشدار نمی دهد. دولت آمریکا مکررا اعلام می کند دنبال جنگ با ایران نیست.

هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان، در سفر اخیرش به تهران، به صراحت گفته بود اروپا نمی تواند برای ایران معجزه کند، ولی از ایران انتظار دارد که کاملا به برجام پایبند باقی بماند. این اظهارات، تمام امید ها به امکان جبران خسارت های ناشی از خروج یکجانبه آمریکا از برجام را از بین برد. پس از اظهارات ماس معلوم شد که سازوکار «ابزار حمایت از تبادلات تجاری» (اینستکس) نمی تواند اقلام غیرتحریمی را شامل شود و در واقع، این سازوکار مرده متولد شده است. اروپا، در ابتدا سازوکار اینستکس را برای دور زدن تحریم های آمریکا علیه ایران طراحی کرده بود، اما تحت فشار های آمریکا، اینستکس به اقلام غیرتحریمی محدود شد.

اکنون، پس از اذعان اروپا به ناتوانی اش در تامین منافع ایران، لحن کشور های اروپایی در برابر ایران نیز تغییر کرده است. چندی پیش، آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان، گفته بود خروج ایران از برجام تبعاتی خواهد داشت. ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه، در یک نشست خبری با همتای آلمانی اش، هایکو ماس، در پاریس، گفته است آلمان و فرانسه می خواهند تلاش هایشان را یکپارچه کنند تا خروج ایران از توافق هسته ای را متوقف کنند.

لودریان گفت: «هنوز وقت هست و ما امیدواریم همه بازیگران آرامش بیشتری نشان دهند. هنوز وقت هست، اما فقط وقت کمی (هست).»

ماس نیز تصریح کرد: «ریسک جنگ در خلیج (فارس)، دفع نشده است. ما نیاز داریم که هر کاری انجام دهیم تا اوضاع به اینجا نرسد. به همین دلیل ما با همه طرف ها گفتگو می کنیم. من در ایران بودم و ما با آمریکایی ها هم گفتگو می کنیم. ما نیاز داریم که از طریق گفتگو تنش زدایی کنیم. اکنون، زمان "اول دیپلماسی" است و این چیزی است که ما به آن متعهد هستیم.»

تحرکات دیپلماتیک اروپا در حالی صورت می گیرد که تنش ها در تنگه هرمز و دریای عمان شدت گرفته است. حدود یک هفته پیش، دو نفتکش در دریای عمان منفجر شدند. آمریکا، بریتانیا و آلمان، ایران را به دست داشتن در این انفجار ها متهم کردند. اتهامی که ایران قویا آن را رد کرد. روز پنج شنبه نیز ایران یک پهپاد آمریکایی را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرد.

این تنش ها و احتمال خروج تدریجی ایران از برجام، کار اروپایی ها را بیش از پیش دشوار کرده است. آن ها به وضوح برای تنش زدایی میان ایران و آمریکا تلاش می کنند و نمی خواهند تنش ها به درگیری منتهی شود. اما ظاهرا در این زمینه، ابزار ها و اهرم های کمی در اختیار دارند. روابط ایران و آمریکا از حدود یک سال پیش تنش آلود بود و به احتمال زیاد در کوتاه مدت هم تنش آلود باقی خواهد ماند. در این میان، در چند هفته آینده، روابط ایران و اروپا شاهد تحولات مهمی خواهد بود. اگر ایران اجرای محدودیت های برجام را متوقف کند، اروپایی ها سر دوراهی پیوستن به آمریکا و بازگرداندن تحریم ها یا جبران خسارت های اقتصادی ایران قرار خواهند گرفت. با توجه به اینکه تلاش های اروپا برای تضمین منافع اقتصادی ایران در یک سال گذشته شکست خورده است، برخی ناظران معتقدند که اروپا در هفته های آینده هم در دادن مشوق اقتصادی به ایران ناکام خواهد ماند. در مقابل، به نظر می رسد که ایران از احتمال ناکامی اروپا آگاه است و خود را برای مرحله بعدی آماده می کند. علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، به روسیه سفر کرده است، برخی گزارش ها حاکی از آن است که ایران جهت آماده شدن برای سناریوی شکست تلاش های اروپایی در زمینه حفظ برجام، با چین و روسیه گفتگو هایی انجام می دهد. خبرگزاری رویترز از قول خبرگزاری روسی تاس نقل کرده است که شمخانی گفته در صورت شکست گفتگو های برجامی با اروپا، ایران درباره یک سازوکار حل اختلاف با روسیه و چین گفتگو می کند.

زمان کوتاه است؛ روایتی از آخرین تلاش اروپا برای نجات برجام
:
امتیاز : 3.9 تعداد رای : 9

پربازدیدترین اخبار

همراهان

گزارش ها