بازدید: 14

گریز از گریز

احمد مدقق از پس برشی از تاریخ افغانستان که به گونه ویژه بر دوره روی کار آمدن حزب تندرو چپ خلق و آغاز جریان ایدئولوژیک دیگر (جهاد) متمرکز است، خوب برآمده است؛ دورانی که مفهوم سیاست خارجی و توجیه حضور سلطه‌جویانه کشور‌های دیگر در افغانستان اندک اندک شکل مدرن‌تری می‌گرفتند و مبارزه با چنین توجیهی شکل سنتی‌تر؛ دوره‌ای که دانش‌آموخته‌ها و تحصیلکرده‌ها اغلب به این فکر بودند که «آینده مال جماهیر شوروی» است و دینداران و معتقد‌ها به فکر جهاد و فتح بودند.
سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: هر چند پایان کار داستانی احمد محمود یا آخرین جلد رمان کلیدر در ایران و پایان کار نویسند گانی مانند ببرک ارغند در افغانستان را پایان سلطه و گرایش به ادبیات متعهد می دانند، اما در «آواز های روسی» خویشاوندی کوچکی با همسایه ها نوشته احمد محمود، جای خالی سلوچ نوشته محمود دولت آبادی یا «کوچه ما» ی اکرم عثمان می توان دریافت. این نیمه خویشاوندی از آن جایی برجسته می شود که رمان به توصیف درگیری های سیاسی، حزبی، طبقاتی و ایدئولوژیک می پردازد؛ نشانه هایی که وجوه اصلی ادبیات متعهد یا ملتزم شمرده می شوند و در این رمان متکی بر رئالیسم اجتماعی، انتقادی و رئالیسم تاریخی اند. یعقوبِ داستان «آواز های روسی» خویشاوند خالدِ داستان همسایه هاست که هردو به نبرد و مبارزه با ضدقهرمان ها می پردازند. تفاوت عمده، اما اینجاست یعقوب در مصاف جریانی می ایستد که خود بخشی از آن بود. در نهایت، اما به انتقاد و انتقام از آن تا پایان متعهد می ماند. با وجود تمام اینها، نمی توان اثری از مطلق نگری داستان نویس را در جهان دوقطبی (چپ و راست) داستان پیدا کرد. از ایدئولوژی اگر خبری است، تنها در حد روایت است و از چشم جهان بین دانای کل. پناه بردن یعقوب به چپی ها برای فرار از بنیاد های پدرسالارانه و سنتی است، بعد پناه بردن به دامان جهاد پایان بخشیدن به ایدئولوژی افراطی چپ است؛ گریز از گریز یا فرار از فرار است.
تا آنجا که آگاهم این نخستین رمان منتشر شده احمد مدقق است برای همین از منظر یک خواننده، بر آنم که بر دو تا اشتباه در چاپ این رمان زیاد خرده گیر نباشم؛ دو اشتباه که در امتداد رمان به گونه موازی باهم جریان دارند و بیشتر ضرورت به اصلاح تکنیکی و ویرایش دارند. اول اشتباه در حروف چینی ا ست که در سراسر متن به تکرار محسوس است و سبب انسداد اندکی در خوانش می شود. اشتباه دوم نیز کمتر به نویسنده و بیشتر به ویراستار ربط دارد. فراوان تلاش کردم که فراموش کاری فصل پانزدهم رمان را در تکنیکی دریابم، اما به نظرم اصلاً تکنیکی در کار نبود و خبر از کم دقتی نویسنده و مهم تر از آن نگاه گذرای ویراستار داشت. یعقوب، شخصیت اصلی رمان در فصل پانزدهم با جنازه زنی روبه رو می شود که توسط سرباز های خلقی در رستوران حلق آویز شده است. بخشی از وصف این رویارویی چنین است: «.. به دیدن جنازه عادت نداشت، زمانی که در ورث بود تنها جنازه ای که از نزدیک دیده بود، جنازه شتر های افغان های کوچی بود که تفنگچی های پدرش کشته بودند.
جنازه ها چند روزی در بین دره ها مانده بود تا اینکه گندیده بود و بویش تا قلعه آمده بود. فقط شنیده بود فلانی مرد، فلانی را امروز خاک کردند و فلانی را گور و کفن کردند...» این روایت در حالی است که برش هایی از فصل های هشتم و دهم این گونه به ترتیب برجسته می شوند. فصل هشتم هنگام مرگ کراچی وان با گلوله یاران یعقوب هنگام کودتا چنین نوشته شده: «نشست کنار کراچی و سرش را به آن تکیه داد.
کراچی بوی سبزی تازه و خاک می داد. دستفروش چند دقیقه ای می شد که خلاص شده بود.»
همین طور در فصل دهم پس از روی کار آمدن حزب و پس از بازجویی یعقوب از چند نفر زندانی چنین آمده است: «از اتاق بیرون رفت و در را پشت سرش باز گذاشت. به سرباز عینکی گفت: دونفر دو نفر از زیر زمین بیرون بکشید و ببرید داخل ملی بس، این جنازه را هم پارچه پیچ کنید و تحویل بدهید.» یعقوب در دو فصل گذشته هم جنازه دیده و هم با جنازه سروکار داشته، اما در فصل پانزدهم به کلی فراموش شده که او پیش از آن لحظه، جنازه انسانی را دیده است. گفتنش لازم است که ارزش محتوایی، یکدستی و انسجام مضمون و اتفاق نادر فضاسازی موشکافانه تاریخی که با تأکید روی دوران پس از داوود خان و سپس فرسایش اندک اندک اقتدار چپ در افغانستان صورت گرفته، به هیچ عنوان زیر سایه اشتباهات ویراستاری آن گم نمی شود. این فضاسازی در رمان های پیش تر مانند «کوچه ما» نیز صورت گرفته است، اما در رمان جوان افغانستان دست کم من با این تم نخستین بار است مواجه می شوم.

گریز از گریز
:
امتیاز : 4.0 تعداد رای : 15
  • گریز از گریز


    احمد مدقق از پس برشی از تاریخ افغانستان که به گونه ویژه بر دوره روی کار آمدن حزب تندرو چپ خلق و آغاز جریان ایدئولوژیک دیگر (جهاد) متمرکز است، خوب برآمده است؛ دورانی که مفهوم سیاست خارجی و توجیه حضور سلطه‌جویانه کشور‌های دیگر در افغانستان اندک اندک شک
  • نفس‌های آخر ترامپیسم عقل‌گریز


    بازی احمقانه دونالد ترامپ و تیم قشری و افراطی همراه او علیه جمهوری اسلامی ایران وارد مرحله جدیدی شده است که نگرانی ناشی از پیامد‌های آن هشدار‌های جدی جامعه نخبگی و عقلای امریکایی را به‌دنبال داشته است.
  • کوچ یا گریز؛ مسأله این است!


    در طول تاریخ بوعلی سیناها هم ناگزیر از کوچ بوده اند این جبر تبعات متعددی دارد. از فراهم نبودن زمینه بروز استعداد‌ها تا فکر اما سهم من برای ارتقای فکر و اندیشه سرزمینم چه می شود؟
  • نفخ شکم در زنان، راه های گریز


    یک متخصص طب سنتی گفت: گرم نگه داشتن شکم از راه‌های بهبود نفخ شکم است.
  • راه‌اندازی خط تولید کفش‌های آب‌گریز


    یکی از شرکت‌های فناور با صنعتی‌سازی سامانه پلاسما، خط تولیدی را در یکی از شرکت‌های تولیدکننده کفش با استفاده از این سامانه به منظور تولید کفش‌های آب‌گریز راه‌اندازی کرد.
  • دولت برنامه گریز


    دولت تصمیم گرفته است بر اساس یک سند بالادستی حرکت کرده و بودجه سالانه را در راستای این سیاست‌ها تهیه و تنظیم کند تا بتواند بر اساس یک اصل مدیریتی حرکتی رو به جلو داشته باشد. حال آنکه با نگاهی موشکافانه به عملکرد دولت و روند بودجه ریزی سال آینده واضح
  • آمار یا گریز، مسأله این است


    در شرایط کنونی ما به گریز و روایت احتیاج نداریم. نیاز نیست سخنرانی پشت سخنرانی که مثلا روحیه مردم حفظ شود.
  • آمار یا گریز، مسأله این است


    در شرایط کنونی ما به گریز و روایت احتیاج نداریم. نیاز نیست سخنرانی پشت سخنرانی که مثلا روحیه مردم حفظ شود.
  • آمار یا گریز، مسأله این است


    در شرایط کنونی ما به گریز و روایت احتیاج نداریم. نیاز نیست سخنرانی پشت سخنرانی که مثلا روحیه مردم حفظ شود.
  • فکر نمی‌کنم جوانان دین‌‌ گریز شده باشند


    گروه هنر ــ تهیه‌کننده و نویسنده سریال «پدر» گفت: اینکه برخی‌ها مدعی‌اند، جوانان دین گریز شده‌اند صحت ندارد، رصد برخی شبکه‌های اجتماعی خلاف این گفته را نشان می‌دهد.
  • علل افسردگی در کودکان، راه های گریز


    افسردگی نوعی اختلال مزمن است که با بی انگیزگی، توانایی عملکرد فرد را کاهش داده.
  • اینترنتی‌ها مالیات‌گریز اند؟!


    رئیس کمیسیون تجارت الکترونیکی سازمان نصر تهران با اشاره به برخی صحبت‌ها در مورد امکان مالیات‌گریزی فعالیت‌های مالی اینترنتی، اینگونه تجارت‌های الکترونیکی را اتفاقا عامل رشد جهشی شفافیت اقتصادی در کشور ارزیابی کرد.
  • عکس/ تعقیب و گریز سود و تورم


  • گریز دولت از واگذاری دو پالایشگاه


    وزارت نفت برای فرار از واگذاری دو پالایشگاه شازند و آبادان به بخش خصوصی، اقدام به واگذاری باقیمانده سهام خود در ۶پالایشگاه دیگر در بورس می‌نماید.
  • اصلی در متن برای گریز از حاشیه


    یکی از آسیب‌های جدی که روابط عمومی‌ها را تهدید می‌کند، تبدیل شدن این واحد‌ها به بلندگو‌های تبلیغاتی سازمان‌هاست

گزارش ها

هفته سوم لیگ ملت‌های والیبال/ گزارش لحظه به لحظه دیدار ایران و لهستان

هفته سوم لیگ ملت‌های والیبال/ گزارش لحظه به لحظه دیدار ایران و لهستان

گزارش زنده والیبال/ ایران یک - لهستان صفر

گزارش زنده والیبال/ ایران یک - لهستان صفر

لزوم ارائه به موقع گزارش تخصیص اعتبار و اولویت بندی مصارف از سوی شهرداری تهران

لزوم ارائه به موقع گزارش تخصیص اعتبار و اولویت بندی مصارف از سوی شهرداری تهران

گزارش آخرین اقدامات انجام گرفته از سوی سازمان انرژی اتمی فردا اعلام می‌شود

گزارش آخرین اقدامات انجام گرفته از سوی سازمان انرژی اتمی فردا اعلام می‌شود

گزارش زنده والیبال/ ایران 2 - روسیه صفر

گزارش زنده والیبال/ ایران 2 - روسیه صفر

چرا گزارش کمیسیون عمران درباره سقوط هواپیمای تهران یاسوج منتشر نمی‌شود

چرا گزارش کمیسیون عمران درباره سقوط هواپیمای تهران یاسوج منتشر نمی‌شود

هفته سوم لیگ ملت‌های والیبال / گزارش لحظه به لحظه دیدار ایران و روسیه

هفته سوم لیگ ملت‌های والیبال / گزارش لحظه به لحظه دیدار ایران و روسیه

گزارش رشد اقتصادی کشور در سال ١٣٩٧

گزارش رشد اقتصادی کشور در سال ١٣٩٧