بازدید: 21

پرسش بزرگ سال ۹۷

منبع : فرارو کد خبر: 1677039

علی میرزاخانی سردبیر دنیای اقتصاد در این روزنامه نوشت:  تلاطم اقتصادی یک سال اخیر پرسش های مهمی ایجاد کرده است که بدون پاسخ صحیح و کارشناسی به این سوالات، عبور از چالش های اقتصادی امکان پذیر نخواهد بود. پرسش هایی از قبیل اینکه: چرا مصائب اقتصادی همانند شوک ارزی یا کلا جهش تورمی مرتبا در اقتصاد ایران تکرار می شود؟ آیا ریشه این مصائب را باید در سیاست گذاری غلط اقتصادی جست وجو کرد یا در عوامل بیرونی مانند تحریم ها؟

فارغ از این پرسش ها که در مطالب مختلف به آنها پرداخته شده، پرسش بسیار مهم دیگری را می توان طرح کرد که متاسفانه کمتر مورد توجه بوده است. این پرسش که: چرا نظام سیاست گذاری اقتصادی، توانایی و مهارت لازم را برای پیشگیری از شوک های مخرب ندارد و اینکه چرا پس از وقوع شوک به راه حل های غیرعلمی و تکراری متوسل می شود؟ آیا اشکال در نظام کارشناسی است که از یافته های علمی جهان عقب مانده یا در نظام تصمیم گیری که به راه حل های کارشناسی بی اعتناست؟ شاید بتوان سوال را بسیار ساده تر در قالب یک مثال مطرح کرد. چرا نظام سیاست گذاری در ابتدای سال ۹۷ نرخ هایی را برای دلار و سکه طلا تصویب کرد که حتی عامه مردم با محاسبات ابتدایی خود تشخیص دادند این نرخ ها اشتباه است و به خرید گسترده ارز و سکه مبادرت کردند؛ اما دستگاه کارشناسی کشور قادر به تشخیص این اشتباه نبود یا اگر هم بود، نظام تصمیم گیری اعتنایی به نظر آنها نکرد؟ ساده ترین کار برای یک کارشناس مبتدی اقتصادی، محاسبه ارزش حال و ارزش آتی دارایی هاست؛ آیا نظام سیاست گذاری کشور از این نوع کارشناسان هم تهی است یا مشکل جای دیگری است؟

اهمیت این نوع اشتباهات را نباید دست کم گرفت؛ چراکه باعث حراج بی سابقه ذخایر ارزشمند طلا و ارز دقیقا در مقطعی از زمان شد که بدخواهان ایران، مسدودسازی هر نوع کانال انتقال این نوع منابع به ایران را آغاز کردند و همین مساله باعث اضافه پرش بی سابقه ارز در بازار داخلی شد. شاید پاسخ دهند که این نرخ گذاری برای خواباندن عطش بازار انجام شد؛ اما این پاسخ، پرسش دیگری را به دنبال می آورد که چگونه عموم مردم تشخیص می دهند چنین سیاستی جواب نمی دهد و به همین دلیل، تقاضای سفته بازانه ارز فروکش نمی کند؛ اما دستگاه سیاست گذاری قادر به این تشخیص ساده هم نیست؟ شاید بگویند سیاست اتخاذشده درست بود؛ اما توطئه سلطان سکه و سلطان ایکس نگذاشت ثمرات آن ظاهر شود. اما این پاسخ تکراری هم فارغ از سوءاستفاده سلاطین، قطعا قانع کننده نیست. مگر نه این است که چنین سلاطینی سفره سوءاستفاده از فضای رانتی را روی سیاست گذاری های غلط پهن می کنند؟ ضمن اینکه می توان پرسید: آیا جهش قیمت گوشت و گوسفند هم کار سلطان گوسفند بوده است؟ البته طرح این پرسش ها به معنی انکار اثر تحریم ها نیست، بلکه به معنی آن است که نباید آثار سیاست گذاری غلط را به پای تحریم ها نوشت. نه فرافکنی تقصیرها و قصورها مشکلی را حل می کند و نه انکار آنها. حتی فراتر از مقصریابی باید اشتباهات را به این دلیل شناسایی کرد که راه تکرار این اشتباهات بسته شود و گرنه با کنار رفتن مقصرها باز هم اشتباهات و نتیجتا شوک ها تکرار خواهد شد. چرا که با تغییر کامل دولت ها هم مردم از آوار این شوک ها در امان نمانده اند.

به هر حال، خروجی نظام سیاست گذاری چیزی نبوده است که ارتباطی با یافته های علمی داشته باشد و باید دید این خروجی نامناسب ریشه در چه مناسباتی دارد که قادر به ارتقای کیفیت سیاست گذاری نیست. آیا توقع زیادی است که نظام سیاست گذاری کشور در اتخاذ تصمیمات اقتصادی از «مدل ماندل- فلمینگ» که نیم قرن از عرضه آن به جهان علم می گذرد و در همه کتب درسی اقتصاد راه یافته است، غافل نباشد؟

یعنی نظام سیاست گذاری نباید بداند در شرایط تحرک سرمایه، سیاست گذار نمی تواند مستقل از سیاست پولی، نرخ اسمی ارز را چند سال تثبیت کند و گرنه گسترش رکود، پرتاب تورم به آینده، بالا ماندن نرخ سود بانکی، بحران بانکی و در انتها شوک ارزی پیامد طبیعی آن خواهد بود؟ از همه اینها گذشته، آیا محاسبه ارزش آتی سکه و دلار آن هم نه برای پنج سال آینده بلکه برای چند ماه آتی کار پیچیده ای است که عموم مردم می توانند، اما نظام سیاست گذاری نمی تواند؟ راه عبور از چالش های اقتصادی زمانی گشوده خواهد شد که روشن شود آیا این ناتوانی ها ریشه در «عجز نظام کارشناسی» دارد یا در «بی اعتنایی نظام تصمیم گیری به تجویزهای کارشناسی» یا علل دیگری در کار است. این ماموریتی است که «دنیای اقتصاد» شفاف سازی آن را در سال آینده دنبال خواهد کرد.


پرسش بزرگ سال ۹۷
:
امتیاز : 4.5 تعداد رای : 11
  • پرسش بزرگ سال ۹۷


  • پاسخ به پرسش های کودکانه، بزرگ شدم چیکاره شوم؟


    بسیاری از بچه های دبستانی دوست دارند زمانی که بزرگ شدند ، شغل پدر و مادرشان را داشته باشند.
  • پاسخ به پرسش های کودکان، کی بزرگ میشم؟


    برخی کودکان، به خصوص آنهایی که برادر و خواهر بزرگتر دارند برای بزرگ شدن بی صبری می کنند.
  • نوبت پنجمین پرسش مهر رئیس‌جمهور/ 4 پرسش پیشین روحانی چه بود؟


    اولین اسمی که با شنیدن مهر به ذهن می‌رسد مدرسه است. مهرماه زمان بازگشایی مدارس به حساب می‌آید و هر سال در آیین آغاز سال تحصیلی جدید رئیس‌جمهور با به صدا درآوردن زنگ بک مدرسه پرسش مهر را مطرح می‌کند، حالا دوباره نوبت پرسش مهر رئیس‌جمهور فرا رسیده است.
  • فیلمی پر از پرسش!


    داستان فیلم بر محور شک و تصور خیانت دنبال می شود؛ سوژه ای کلیشه ای که فی النفسه راکد و مرده است.
  • پرسش «اون» از «ترامپ»


    خبري كه در روزهاي گذشته منتشر شد نوعي شوك سياسي محسوب مي‌شود. «كاخ سفيد با بيانيه‌اي كه روز پنجشنبه منتشر كرد بسياري را شگفت‌زده كرد.
  • همه‌پرسی و طرح دو پرسش


    پس از آنكه آقاي روحاني در سخنراني ٢٢ بهمن درباره رفراندوم اظهارنظر كرد، برخي از فعالان رسانه‌اي منتقد دولت به سرعت موضع‌گيري و آن را نقد و رد و حتي تخطئه كردند.
  • پاسخی به یک پرسش


    یک پرسشی که این روز‌ها بیش از همیشه در مجادلات نوشتاری و گفتاری مطرح می‌شود، این است که اگر کسی یا مردمی نتوانند از طریق قانونی و مدنی اعتراض کنند، چه کاری جز اعتراض‌های واکنشی و هیجانی و در نهایت تخریبی می‌توانند انجام دهند؟ حتی در توجیه تخریب و آتش
  • پرسش حقوقی


    آنچه از نظرتان مي‌گذرد، فهرست پرسش‌هاي حقوقي و قضايي شما و پاسخ‌هاي وكلا به اين پرسش‌هاست.
  • پرسش مهر روحانی چه بود؟


    رئیس‌جمهور پرسش مهر خود را از دانش‌آموزان سراسر کشور مطرح کرد.
  • یک اطلاعیه تئاتری و چند پرسش


    اداره کل هنرهای نمایشی در اطلاعیه‌ای توضیحاتی را درباره حاشیه‌های چند نمایش ارائه کرده که این توضیحات پرسش‌هایی را نیز به وجود می‌آورد.
  • هشت پرسش از رهبر انقلاب


    صد‌و‌شصت‌و‌دومین شماره‌ی نشریه‌ی خط حزب‌الله با عنوان «هشت پرسش از رهبر انقلاب» با محوریت روز دانشجو منتشر شد
  • هشت پرسش از رهبر انقلاب


    صد‌و‌شصت‌و‌دومین شماره‌ی نشریه‌ی خط حزب‌الله با عنوان «هشت پرسش از رهبر انقلاب» با محوریت روز دانشجو منتشر شد.
  • هشت پرسش از رهبر انقلاب


    صدوشصت‌ودومین شماره‌ی نشریه‌ی خط حزب‌الله با عنوان «هشت پرسش از رهبر انقلاب» با محوریت روز دانشجو منتشر شد.
  • پرسش بی‌ادبانه از شفر و پاسخ پر از ادب او


    سوالی که چند وقتی است به صورت شایعه در فضای مجازی مطرح شده و روز گذشته تیتر یکی از روزنامه های ورزشی هم بود. اما این شایعه تا چه حد می تواند به صورت سوال مطرح شود و آیا این مودبانه است که کسی را به بیماری ای متهم کنیم؟

پربازدیدترین اخبار

همراهان

گزارش ها

حسن‌زاده: گزارش بازی تراکتورسازی و پیکان به دست ما رسید/ مقررات انضباطی فدراسیون به آیین نامه فیفا نزدیک‌تر شده است

حسن‌زاده: گزارش بازی تراکتورسازی و پیکان به دست ما رسید/ مقررات انضباطی فدراسیون به آیین نامه فیفا نزدیک‌تر شده است

افت شدید محبوبیت ترامپ بعد از انتشار گزارش مولر

افت شدید محبوبیت ترامپ بعد از انتشار گزارش مولر

گزارش گاردین از ابعاد دیگر آتش سوزی در کلیسای نوتردام

گزارش گاردین از ابعاد دیگر آتش سوزی در کلیسای نوتردام

پاسخ شرکت کره‌ای به گزارش یک روزنامه: از ايران خارج نشده ايم

پاسخ شرکت کره‌ای به گزارش یک روزنامه: از ايران خارج نشده ايم