بازدید: 2

نیاز به بازتعریف عدالت داریم/ استقلال دستاورد محکم ۴۰ ساله نظام است

به لحاظ امنیت، چه داخلی و چه خارجی، کارنامه بسیار موفقی داریم، یقین دارم. منتها برخی مواقع تفاسیری که از این امنیت داده می‌شود برخلاف آن فرآیندی است که اتفاق افتاده

جوان آنلاین: عماد افروغ جامعه شناس، استاد دانشگاه و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی است. او در 40 سالگی انقلاب جمع بندی جامعی از مولفه های سنجش عملکرد چهار دهه گذشته مسئولان در کشور دارد، نظراتی در مورد امنیت، استقلال، آزادی، عدالت، کارآمدی اقتصادی و نهایتا اخلاق.  بنابرگزارش روزنامه فرهیختگان، افروغ سخنان خود را با واکاوی مقوله امنیت آغاز کرد و گفت: «به لحاظ امنیت، چه داخلی و چه خارجی، کارنامه بسیار موفقی داریم، یقین دارم. منتها برخی مواقع تفاسیری که از این امنیت داده می شود برخلاف آن فرآیندی است که اتفاق افتاده. امنیت دو بعد سخت افزاری و نرم افزاری دارد و بنده معتقدم نباید مداوم روی وجه سخت افزاری صرف تاکید شود چون اگر عقبه و پشتیبانی نرم افزاری را نداشتیم این توفیق بزرگ هم حاصل نمی شد. ما در دنیایی هستیم که باید به قدرت نرم توجه ویژه ای شود مخصوصا با تجربه انقلاب اسلامی. بعد نرم مربوط به حضور مردم می شود و مربوط به قدرت اجتماعی است و درواقع توفیق های بعد سخت افزاری به خاطر حمایت های مردم بوده است. از این رو رشد و پیشرفت در فلان صنعت که امر مشهودی است باید توامان با بعد نرم دیده شود.»  

استقلال دستاورد محکم حرکت 40 ساله نظام است

استاد دانشگاه تهران موضوع دوم را «استقلال» عنوان کرد و گفت: «باید تاکید کنم موفقیت در بعد امنیتی کشور مرهون استقلال ماست، یعنی استقلال سیاسی مقدم بر وجه امنیتی است. ما از ابتدا سیاست نه شرقی و نه غربی را دنبال و به نظر من در این 40 سال هم در این جهت حرکت کرده ایم، البته ممکن است لغزش هایی هم داشته باشیم، ولی به گونه ای نبوده که ما را از اساس منحرف کند. معتقدم یکی از دستاوردهای محکم ما همین استقلال سیاسی است؛ به عبارت دیگر کسی نمی تواند به ما دستوری را دیکته کند -برخلاف گذشته- و خیلی از کشورها ظاهری از استقلال دارند اما تحت سیطره دیکته های قدرت های برتر هستند. به هر حال اگر به ما بگویند از بین شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی کدام را محقق می دانید بی تردید شعار استقلال است که بیش از همه محقق شده است.»

فاصله گرفتن از هویت فرهنگی، وابستگی سیاسی و اقتصادی به دنبال دارد

عماد افروغ با توضیح نگاه سیاسی دولت ها و گروه های مختلف به مقوله استقلال بحث خود را این گونه توضیح داد که استقلال سیاسی ما بدون استقلال فرهنگی و استقلال اقتصادی پایدار نخواهد ماند. ما در دنیایی نیستیم که تفکر غیرمنظومه ای داشته باشیم. بی خود نیست که حضرت امام(ره) روی استقلال فرهنگی تاکید بسیار برجسته ای داشتند. فراموش نکنیم استقلال سیاسی ما مرهون استقلال فرهنگی ماست. اگر کسی به لحاظ فرهنگی به گونه ای وابسته شد، چه کم و چه زیاد و به گونه ای با فرهنگ و تاریخ و هویت ما بیگانه، مطمئن باشید روی سیاست های اقتصادی و سیاسی آن هم اثرگذار است. شاهد این بوده ایم که خیلی از آقایان از هویت فرهنگی خود فاصله گرفتند، لذا شما می توانید رد این فاصله گیری را روی سیاست های اقتصادی هم مشاهده کنید و به میزانی که اتکا به هویت فرهنگی داشتند و باور به خویشتن خویش کردند و به هویت تاریخی خود بازگشتند، مشاهده می کنید روی سیاست های اقتصادی مستقل آنها و خودجوش شان اثرگذار است. از این رو اگر می بینید افرادی از فرهنگ فاصله می گیرند و گرایش لیبرالیستی پیدا می کنند شما بازتاب آن را روی اقتصاد و به تبع آن روی ارتباط با خیلی از کشورها می بینید  یا اینکه اگر گرایشی به نظریه نوسازی پیدا می کنند که یک بار امتحان خود را در ایران پس داده است دلالت های اقتصادی آن را شاهد بوده ایم. بنابراین انقلاب اسلامی را با هویت فرهنگی گره می زنم و پاسخ غیرمستقیم خود را می دهم که هر کسی این هویت فرهنگی را شناخت و از آن استفاده کرد و از آن زیرساختی برای رشد اقتصادی به دست آورد، موفق تر بوده و هر کسی فاصله گرفته ما را از سیاست نه شرقی و نه غربی حداقل در وجه اقتصادی دورتر کرده است.

آزادی جمعی همان استقلال سیاسی است که در آن زبانزد هستیم

استاد دانشگاه تربیت مدرس در مقوله آزادی با توضیح اینکه باید آزادی جمعی و آزادی فردی به تفکیک بررسی شوند، گفت: «آزادی جمعی همان استقلال سیاسی است که در آن زبانزد هستیم، اما در آزادی فردی فراز و فرود داشتیم و به طور نسبی به شعار آزادی دسترسی پیدا کردیم. اما از آن آزادی مطلوب و در تراز جمهوری اسلامی و انقلاب که در قانون اساسی هم ذکر شده، فاصله داریم. ما واقعا نباید فاصله داشته باشیم ولی عواملی باعث شده سطح متعالی آزادی را نداشته باشیم. وقتی در کشور تظاهر و ریا باب می شود و یک عده از قِبَل تظاهر، نان می خورند و به نان و نوایی می رسند، خواه ناخواه، فضای شفاف و مطلوب آزادی بیان و آزادی های مدنی و سیاسی را تحت الشعاع قرار می دهند. برخی مواقع ریا و تظاهر است که مانع آزادی می شود چون افراد خودشان نیستند. در پس پرده چیز دیگری است و این کار دست ما می دهد و مانعی برای شفافیت و آزادی بیان می شود ولی در مقایسه با رژیم گذشته و در مقایسه با رژیم پهلوی آزادی دلخواه و مطلوبی داریم اما با تراز انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی و قانون اساسی فاصله داریم. اما چرا باید این فاصله وجود داشته باشد؟ اسلام در آزادی رشد می کند.»

در بحث آزادی کارنامه خوبی نداریم

وی گفت: «اگر به صحبت شهید مطهری باور داشته باشیم که باید آزادی معنوی و تفکر ایجاد شود؛ بیشتر از این باید بستر رشد عقلانی مردم را فراهم می کردیم و از این رشد عقلانی بهره بیشتری می بردیم. مگر رشد عقلانی بدون آزادی امکان پذیر است؟ با احساس و هیجان و ریا و تظاهر و تهجر کار پیش نمی رود. نه احساس گرایی، نه تحجرگرایی، نه تظاهر، نه ریا هیچ کدام بستر مناسبی برای آزادی نیست. اینها فضا را کاذب و تصنعی کرده اند. با این شرایط یک عده خودسانسوری می کنند. از انگ، بی حرمتی می ترسند و حق هم دارند. کسی دوست ندارد آبروی خود را به تاراج بگذارد. بنابراین می توانم بگویم به نظر می رسد در بحث آزادی کارنامه خوبی نداریم و این موضوع را هم باید ریشه یابی کرد. معتقدم اگر می خواهیم جامعه آزاد و عقلانی داشته باشیم باید فرهنگ نقد بسط یابد. فرهنگ نقد و فحاشی دو مقوله جداست. این که امام علی می فرماید «انظر الی ماقال و لاتنظر الی من قال» حرف بسیار صوابی است. ما با آنچه گفته می شود باید کار داشته باشیم نه آنکه بیان می کند؛ متاسفانه چون رشد عقلانی نکرده ایم بیشتر با که می گویدها کار داریم و بعد به آنچه می گوید!»

وی در ادامه اشاره داشت: «متاسفانه اصلا کارنامه ما درباره عدالت اجتماعی و به خصوص عدالت اقتصادی کارنامه خوب و موفقی نیست. شکاف طبقاتی و درآمدی وحشتناکی داریم که زیبنده جمهوری اسلامی نیست. وقتی 78 درصد مردم اعلام می کنند مهم ترین مشکل آنها اقتصادی است و دغدغه اقتصادی دارند و 81 درصد بعد از اتفاقات دی ماه اعلام می کنند نارضایی اقتصادی دارند، معلوم است ما کارنامه خوبی نداریم.»

این استاد دانشگاه تربیت مدرس تاکید کرد بحثش درخصوص توزیع درآمد و عدالت در توزیع و تولید است و عنوان داشت: «اگر بخواهیم این دو اتفاق بیفتد باید زیرساخت ها فراهم شود. با تمرکزگرایی و اتکا به اقتصاد نفتی نمی توان تحقق بخش عدالت در تولید باشیم. بنابراین کارنامه موفقی در عدالت نداریم، چون اقتصاد نفتی است. چه کسانی جز دولتمردان اتکا و دسترسی به اقتصاد نفتی دارند؟ لذا دولتمردان ما سرپل ورود به نابرابری ها هستند. همیشه هم این طور بوده است. رابطه قدرت و ثروت بوده است.»

افروغ تصریح کرد: «یکی از شعارهای انقلاب اسلامی عدالت بود و ما نه در عدالت اجتماعی توفیق داشتیم و نه در اخلاق! متاسفانه در اخلاق هم مصیبت داریم. نباید فراموش کنیم وجه ممیزه انقلاب اسلامی از سایر انقلاب ها بحث اخلاق و معنویت است. به رغم اینکه دینداری خیلی مهم است اما اخلاق باید مرتبط با دینداری تعریف شود، نیامده و یک رابطه همگنی را برقرار نکرده است و این به سیاست های بسیاری از دولتمردان ما برمی گردد. وقتی دولتمردان ما به راحتی دروغ می گویند توقعی غیر از این نباید داشت.»

این جامعه شناس برجسته کشورمان گفت: «عدالت یک هسته مرکزی دارد. من مخالف این نیستم که بگوییم عدالت قضایی و عدالت سیاسی و عدالت فرهنگی، اما مضمون و هسته اصلی یعنی عدالت اقتصادی فراموش نشود. یک عده ای این مفاهیم را مطرح می کنند و خواسته و ناخواسته مفهوم اصلی عدالت اجتماعی را تحت الشعاع قرار می دهند. عدالت در وهله اول اقتصادی است. وقتی از عدالت اجتماعی صحبت می شود و وقتی امام می فرماید حکومت تشکیل شد برای اینکه عدالت اجتماعی بسط یابد و در صحبت های خود از عدالت اجتماعی صحبت می کند مضمون اقتصادی دارد. وگرنه عدالت سیاسی بحث فردی می یابد، اگر عدالت فرهنگی بگویید هم امر فردی می شود. ممکن است عدالت فرهنگی باشد یعنی به کالاهای فرهنگی دسترسی داشته باشید و مشارکت در خرده فرهنگ ها و فرهنگ مشترک داشته باشیم. اینها ممکن است اتفاق بیفتد اما کماکان توزیع نابرابر باشد و کماکان عدالت در تولید محقق نشده باشد. دقت کنید دال مرکزی عدالت اجتماعی، اقتصادی است.»

وی افزود: «حتی در نهج البلاغه نیز وقتی از عدالت صحبت می ‍ شود مثلا گفته می شود حتی اگر به مهر دختران رفته باشد تقسیم می کنم، مضمون اقتصادی است. بعد از انقلاب اصلا تئوری اقتصادی خوبی نداشتیم. ما اصلا فلسفه اقتصادی مشخصی نداشتیم و برای این تعریفی نشده است.»

سامان دادن اقتصاد بدون عدالت اجتماعی امکان پذیر نیست

وی در پایان و در پاسخ به این سوال که اگر بگوییم اقتصاد را سامان داده ایم، آیا الزاما عدالت هم سامان می یابد، خاطرنشان کرد: «سامان دادن اقتصاد بدون عدالت اجتماعی امکان پذیر نیست. عدالت اجتماعی به معنای مساوات گرایی هم نیست. ما نمی گوییم تئوری مارکس را به کار ببریم. ما می گوییم حضرت امیر را داشته باشیم که هم به مساوات و هم به شایستگی افراد توجه دارد. افرادی که تلاش بیشتری می کنند تعلق بیشتر هم دارند و شکی در این نیست. باید سطح استاندارد اولیه ای برای همه اقشار تعریف شود و آن استانداردها نسبی است و برای همیشه تعریف نمی شود. چرا حضرت امیر بیت المال را به تساوی تقسیم می کردند؟ این را باید جواب دهیم. اگر کسی تلاش بیشتر می کرد حضرت امیر از او نمی گرفت. چرا حضرت امیر می فرمایند «خدا را خدا را در رسیدگی به طبقه فرودست!» این همان عدالت اجتماعی است. در صورتی اتفاق می افتد که باور به اصالت جامعه هم داشته باشید؛ یعنی چیزی ورای جمع جبری هم وجود دارد چون برخی معتقد به اصالت فردی صرف هستند؛ یعنی می گویند جامعه تنها متشکل از افراد است. این لیبرالیسم و سرمایه داری است. باید به حیات مستقل و استانداردهای سالم زندگی اقتصادی توجه بیشتری  شود.»
 


نیاز به بازتعریف عدالت داریم/ استقلال دستاورد محکم ۴۰ ساله نظام است
:
امتیاز : 4.3 تعداد رای : 14

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

قرائت گزارش کمیسیون تلفیق بودجه ۹۸ در صحن علنی

قرائت گزارش کمیسیون تلفیق بودجه ۹۸ در صحن علنی

گزارش روزنامه اطلاعات از نمایش ضد‌ایرانی «ورشو»

گزارش روزنامه اطلاعات از نمایش ضد‌ایرانی «ورشو»

جلسه علنی ۲۷ بهمن آغاز شد/ بررسی گزارش کمیسیون تلفیق از بودجه سال ۹۸

جلسه علنی ۲۷ بهمن آغاز شد/ بررسی گزارش کمیسیون تلفیق از بودجه سال ۹۸

سبز «ساربیل» در میان سرخی سیمانی‌ها/ گزارش حسابرسی شده، عامل جذابیت سهم

سبز «ساربیل» در میان سرخی سیمانی‌ها/ گزارش حسابرسی شده، عامل جذابیت سهم

دهمین گزارش سه ماهه وزارت خارجه درباره اجرای برجام به مجلس ارائه شده است

دهمین گزارش سه ماهه وزارت خارجه درباره اجرای برجام به مجلس ارائه شده است

گزارش نهاد‌های مربوطه از حادثه تروریستی زاهدان در جلسه امروز کمیسیون امنیت ملی

گزارش نهاد‌های مربوطه از حادثه تروریستی زاهدان در جلسه امروز کمیسیون امنیت ملی

گزارش سپاه و وزارت اطلاعات به مجلس؛

گزارش سپاه و وزارت اطلاعات به مجلس؛ "حمایت اطلاعاتی عربستان و امارات" از تروریست‌ها قطعی اعلام شد

گزارش اشپیگل از تمرین کشتار منافقین در آلبانی

گزارش اشپیگل از تمرین کشتار منافقین در آلبانی