بازدید: 7

بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی؛ عالی قاپوی اردبیل

منبع : برترین ها کد خبر: 1606070
در میانه سبلان سربلند و کوه‌های تالش، شهری با قدمتی ۶۰۰۰ ساله دامن گسترانیده؛ اردبیل. شهری با گنجینه‌های فرهنگی و معنوی بسیار که مجموعه خانقاه و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی میان آنها، چون گوهری بی‌همتا می‌درخشند.

روزنامه جام جم - نازیلا ناظمی: در میانه سبلان سربلند و كوه های تالش، شهری با قدمتی 6000 ساله دامن گسترانیده؛ اردبیل. شهری با گنجینه های فرهنگی و معنوی بسیار كه مجموعه خانقاه و بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی میان آنها چون گوهری بی همتا می درخشند.

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی

این مجموعه مربوط به عهد صفویه است و در محل خانه شیخ صفی الدین اردبیلی، جد اعلای خاندان صفوی و محل خانقاه وی ساخته شده و محل دفن وی است. البته غیر از شیخ صفی، جمعی از شاهزادگان و سلاطین صفوی و مشایخ و بزرگان و كشته شدگان جنگ های چالدران و شیروان نیز در این مجموعه به خاك سپرده شده اند. از این رو و به واسطه احترام به خاندانی كه مذهب تشیع را در ایران رسمیت بخشیدند، این مجموعه در تمام دوره های پس از صفویه نیز دارای احترام بوده و امكان ندارد كسی به اردبیل سفر كند و به دیدار این مكان معنوی -تاریخی كه معماری و تزئینات فاخری هم دارد، نرود.

میراث‭ ‬جهان‭ ‬است‭ ‬اینجا‭ ‬

از‭ ‬آنجا‭ ‬كه‭ ‬بنای‭ ‬بقعه‭ ‬شیخ‭ ‬صفی‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬جاذبه های‭ ‬تاریخی‭ ‬و‭ ‬نوع‭ ‬معماری،‭ ‬دارای‭ ‬نمونه هایی‭ ‬از‭ ‬صنایع‭ ‬گوناگون‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬كاشیكاری،‭ ‬معرق كاری،‭ ‬خط نویسی،‭ ‬حجاری،‭ ‬نقره كاری‭ ‬و‭ ‬نقاشی‭ ‬هم‭ ‬است،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬نمونه‭ ‬بارزی‭ ‬از‭ ‬هنر‭ ‬ایرانی‭ -‬اسلامی‭ ‬شناخته‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬خصوصیات‭ ‬و‭ ‬كسب‭ ‬معیارهای‭ ‬مورد‭ ‬نظر‭ ‬یونسكو،‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2010‭ ‬به‭ ‬فهرست‭ ‬میراث‭ ‬جهانی‭ ‬راه‭ ‬یافت‭.‬

عالی‭ ‬قاپو‭ ‬در‭ ‬اردبیل‭ ‬

ورودی‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬در‭ ‬سمت‭ ‬شرقی‭ ‬میدان‭ ‬عالی‭ ‬قاپوست‭. ‬در‭ ‬اینجا‭ ‬دو‭ ‬لنگه‭ ‬در‭ ‬چوبی‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬حیاط‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬این‭ ‬ورودی‭ ‬البته‭ ‬ورودی‭ ‬اصلی‭ ‬مجموعه‭ ‬نیست،‭ ‬سردر‭ ‬اصلی‭ ‬بقعه‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬عالی قاپو‭ ‬نامیده‭ ‬می شده،‭ ‬امروز‭ ‬در‭ ‬انبار‭ ‬بقعه‭ ‬نگهداری‭ ‬می شود‭. ‬این‭ ‬سردر‭ ‬اثری‭ ‬بسیار‭ ‬زیبا‭ ‬از‭ ‬كاشیكاری‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬اسماعیل‭ ‬بن‭ ‬نقاش‭ ‬اردبیلی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1057‭ ‬قمری‭ ‬ساخته‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬عبور‭ ‬از‭ ‬در‭ ‬چوبی،‭ ‬وارد‭ ‬حیاطی‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬مستطیل‭ ‬شكل‭ ‬می شویم‭. ‬در‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬این‭ ‬حیاط‭ ‬دو‭ ‬حوض‭ ‬سنگی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اطراف‭ ‬حیاط‭ ‬دیوارهای‭ ‬آجری‭ ‬با‭ ‬طاق‭ ‬نما‭ ‬و‭ ‬تاقچه هایی‭ ‬آجری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی

ورود‭ ‬به‭ ‬صحن‭ ‬كوچك

پس‭ ‬از‭ ‬عبور‭ ‬از‭ ‬حیاط،‭ ‬در‭ ‬سمت‭ ‬شرقی،‭ ‬یك‭ ‬سردر‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬كوچك‭ ‬با‭ ‬گچ‭ ‬و‭ ‬آجر‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬راهرویی‭ ‬به‭ ‬ابعاد‭ ‬5/14‭ ‬در‭ ‬5/7‭ ‬متر‭ ‬باز‭ ‬می شود‭. ‬این‭ ‬سردر‭ ‬كوچك‭ ‬یادگار‭ ‬دوران‭ ‬قاجار‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬صحن‭ ‬رواق ها‭ ‬و‭ ‬طاق‭ ‬نماهایی‭ ‬با‭ ‬گچبری های‭ ‬قاب بندی‭ ‬و‭ ‬لچكی های‭ ‬پوشیده‭ ‬از‭ ‬كاشی های‭ ‬معرق‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬

چله‭ ‬خانه‭ ‬یا‭ ‬قربانگاه‭ ‬

در‭ ‬بخش‭ ‬جنوبی‭ ‬صحن‭ ‬كوچك،‭ ‬دری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬شما‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬قدیمی ترین‭ ‬بخش‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬می برد‭. ‬این‭ ‬بخش‭ ‬حیاطی‭ ‬است‭ ‬متروكه‭ ‬و‭ ‬مربع‭ ‬شكل‭ ‬كه‭ ‬بسیار‭ ‬آسیب‭ ‬دیده‭. ‬بقایای‭ ‬پلكانی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬گوشه‭ ‬حیاط‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬نشان‭ ‬می دهد‭ ‬چله خانه‭ ‬در‭ ‬گذشته‭ ‬دارای‭ ‬طبقه‭ ‬فوقانی‭ ‬بوده‭. ‬برخی‭ ‬معتقدند‭ ‬این‭ ‬بنا‭ ‬باید‭ ‬خانقاه‭ ‬خود‭ ‬شیخ‭ ‬صفی‭ ‬باشد‭. ‬از‭ ‬آنجا‭ ‬كه‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬دوره‭ ‬صفوی‭ ‬و‭ ‬ویرانی‭ ‬این‭ ‬مكان،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬قربانگاه‭ ‬استفاده‭ ‬می شده،‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬قربانگاه‭ ‬نیز‭ ‬نامیده‭ ‬می شود‭.

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی

سردر‭ ‬عباسی‭

در‭ ‬شرق‭ ‬راهروی‭ ‬میانی،‭ ‬سردری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬مقرنس های‭ ‬روی‭ ‬هم‭ ‬تزئین‭ ‬شده‭. ‬در‭ ‬قسمت‭ ‬پایین‭ ‬این‭ ‬سردر‭ ‬كتیبه‭ ‬كاشیكاری‭ ‬شده ای‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬نام‭ ‬شاه‭ ‬عباس‭ ‬و‭ ‬تاریخ‭ ‬1036‭ ‬روی‭ ‬آن‭ ‬نوشته‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

چینی‭ ‬خانه‭ ‬شاه‭ ‬عباس

برای‭ ‬دیدن‭ ‬مقرنس های‭ ‬گچی‭ ‬نقاشی‭ ‬و‭ ‬طلاكاری‭ ‬شده‭ ‬هم‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬شرق‭ ‬قندیل‭ ‬خانه‭ ‬و‭ ‬بخش‭ ‬چینی‭ ‬خانه‭ ‬بروید‭. ‬ساختمان‭ ‬چینی‭ ‬خانه‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬صفویه‭ ‬محل‭ ‬نگهداری‭ ‬ظروف‭ ‬زرین،‭ ‬سیمین‭ ‬و‭ ‬ظروف‭ ‬سفارشی‭ ‬شاه‭ ‬عباس‭ ‬اول‭ ‬از‭ ‬كشور‭ ‬چین‭ ‬بوده است‭.‬

جنت سرا؛‭ ‬محل‭ ‬سماع‭ ‬درویشان‭ ‬

در‭ ‬شمال‭ ‬قندیل‭ ‬خانه‭ ‬ایوانی‭ ‬با‭ ‬در‭ ‬بزرگ‭ ‬ارسی‭ ‬مشبك‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬ساختمانی‭ ‬گنبددار‭ ‬و‭ ‬هشت‭ ‬ضلعی‭ ‬موسوم‭ ‬به‭ ‬جنت سرا‭ ‬باز‭ ‬می شود‭. ‬برخی‭ ‬معتقدند‭ ‬این‭ ‬بنا‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬ابتدای‭ ‬ساخت‭ ‬دارای‭ ‬گنبد‭ ‬و‭ ‬محل‭ ‬سماع‭ ‬درویشان‭ ‬بوده‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬سفرنامه‭ ‬كسانی‭ ‬مانند‭ ‬اولئاریوس،‭ ‬سیاح‭ ‬و‭ ‬ریاضیدان‭ ‬آلمانی‭ ‬و‭ ‬دلاواله‭ ‬ذكری‭ ‬از‭ ‬گنبد‭ ‬نشده‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬مسجدی‭ ‬بی سقف‭ ‬خوانده اند‭.‬

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی

نقش‭ ‬دست های‭ ‬بابركت

‭ ‬روی‭ ‬سنگ‭ ‬سیاه رنگ‭ ‬مستطیلی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬برآمدگی‭ ‬دیوار‭ ‬شمالی‭ ‬نصب‭ ‬شده‭ ‬نقش‭ ‬دستی‭ ‬بزرگ تر‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬معمولی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬منسوب‭ ‬به‭ ‬حضرت‭ ‬علی‭ ‬علیه السلام‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬مردم‭ ‬قابل‭ ‬احترام‭.‬

مزار‭ ‬محارم‭ ‬و‭ ‬مریدان‭ ‬شیخ‭ ‬

در‭ ‬جنوب‭ ‬قبر‭ ‬شیخ‭ ‬صفی،‭ ‬مزار‭ ‬شیخ‭ ‬حیدر،‭ ‬پدر‭ ‬شاه‭ ‬اسماعیل‭ ‬اول‭ ‬با‭ ‬صندوقچه ای‭ ‬چوبی‭ ‬و‭ ‬منبت كاری‭ ‬شده‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬دو‭ ‬قبر‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬بزرگان‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬محوطه‭ ‬آرامگاه‭ ‬و‭ ‬جبهه‭ ‬شمالی‭ ‬قبر‭ ‬شیخ‭ ‬واقع‭ ‬شده‭. ‬مكان‭ ‬دیگری‭ ‬هم‭ ‬هست‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬حرم خانه‭ ‬كه‭ ‬برخی‭ ‬معتقدند‭ ‬نام‭ ‬حرم خانه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬داده‭ ‬شده‭ ‬كه‭ ‬نخست‭ ‬همسر‭ ‬شیخ‭ ‬صفی‭ ‬آنجا‭ ‬دفن‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬بعدها‭ ‬تعدادی‭ ‬از‭ ‬مردان‭ ‬خاندان‭ ‬صفوی‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬مجاورت‭ ‬وی‭ ‬مدفون‭ ‬شدند‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬تعداد‭ ‬ده‭ ‬قبر‭ ‬در‭ ‬حرم خانه‭ ‬موجود‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬محارم‭ ‬و‭ ‬بزرگان‭ ‬خاندان‭ ‬صفوی‭ ‬تعلق‭ ‬دارد‭.‬

شهیدگاه‭ ‬اینجاست

و‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬مشرق‭ ‬و‭ ‬شمال‭ ‬بنای‭ ‬چینی خانه‭ ‬محوطه ای‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬حیاط‭ ‬و‭ ‬گورستان‭ ‬شهیدگاه‭ ‬معروف‭ ‬است‭.‬شهیدگاه‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬صفویه‭ ‬فضای‭ ‬وسیع تری‭ ‬داشته،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬قسمتی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬زیر‭ ‬خانه ها‭ ‬و‭ ‬مدرسه‭ ‬جدیدالاحداث‭ ‬شمال‭ ‬جنت سرا‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭. ‬در‭ ‬كاوش های‭ ‬باستان شناسی‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬قبل،‭ ‬قبور‭ ‬متعددی‭ ‬پیدا‭ ‬شد‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می رسید‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬گورستان‭ ‬شهیدگاه‭ ‬باشند‭. ‬شهیدگاه‭ ‬در‭ ‬اصل‭ ‬گورستان‭ ‬عمومی‭ ‬مجاور‭ ‬آستانه‭ ‬بوده،‭ ‬اما‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬غلبه‭ ‬شاه‭ ‬اسماعیل‭ ‬اول‭ ‬بر‭ ‬فرخ یسار‭ ‬شیروان‭ ‬شاه،‭ ‬اجساد‭ ‬سرداران‭ ‬شیخ‭ ‬حیدر‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬جنگ های‭ ‬شیروان‭ ‬كشته‭ ‬شده‭ ‬بودند‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مكان‭ ‬منتقل‭ ‬و‭ ‬مدفون‭ ‬شدند‭.‬

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی


بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی؛ عالی قاپوی اردبیل
:
امتیاز : 4.1 تعداد رای : 11

پربازدیدترین اخبار

همراهان

گزارش ها

یک گزارشگر دیگر در آستانه حذف از شبکه سه!

یک گزارشگر دیگر در آستانه حذف از شبکه سه!

واکنش ترامپ به گزارش مولر: بازی تمام شد!

واکنش ترامپ به گزارش مولر: بازی تمام شد!

گزارش جدید دولت آمریکا چه ادعاهایی درباره ایران مطرح می‌کند؟

گزارش جدید دولت آمریکا چه ادعاهایی درباره ایران مطرح می‌کند؟

گزارش مولر: ترامپ در انتخابات ۲۰۱۶ با روس‌ها همکاری نکرده است

گزارش مولر: ترامپ در انتخابات ۲۰۱۶ با روس‌ها همکاری نکرده است

گزارش شاهکار شریعتمداری در دوره وزارت صمت به قوه قضائیه ارجاع شد

گزارش شاهکار شریعتمداری در دوره وزارت صمت به قوه قضائیه ارجاع شد

گزارش فروش فیلمها؛ فروش 400 میلیونی

گزارش فروش فیلمها؛ فروش 400 میلیونی "تگزاس2" بعد از توقف "رحمان 1400"

انتشار جزئيات گزارش مولر / ترامپ پس از شنیدن خبر انتخاب مولر گفت «این باعث پایان دوره ریاست جمهوری من می‌شود؛ به فنا رفتم»

انتشار جزئيات گزارش مولر / ترامپ پس از شنیدن خبر انتخاب مولر گفت «این باعث پایان دوره ریاست جمهوری من می‌شود؛ به فنا رفتم»

برخلاف ادعای ترامپ،​ گزارش مولر وی را تبرئه نکرده است

برخلاف ادعای ترامپ،​ گزارش مولر وی را تبرئه نکرده است