بازدید: 69

ضرورت تدوین برنامه ۵ ساله اصلاحات اقتصادی

منبع : فردا نیوز کد خبر: 1234956
وزیر اسبق صنعت گفت: وقتی قیمت ارز به خاطر وجود فرآیندهای تباهنده در بدنه اقتصاد افزایش می‌باید، هیچ رئیسی در بانک مرکزی و هیچ دولتی چه اصولگرا و چه اصلاح‌طلب قادر به کنترل بازار نیست.
ضرورت تدوین برنامه ۵ ساله اصلاحات اقتصادی

وزیر اسبق صنعت گفت: وقتی قیمت ارز به خاطر وجود فرآیندهای تباهنده در بدنه اقتصاد افزایش می‌باید، هیچ رئیسی در بانک مرکزی و هیچ دولتی چه اصولگرا و چه اصلاح‌طلب قادر به کنترل بازار نیست.

خبرگزاری مهر: دلار از روز گذشته در اقتصاد ایران تک نرخی شده است. اقتصادی که بازار ارزش مدت ها به هم ریخته و آشفته بود. اکنون دولت وارد عمل شده و اعلام کرده که تمام مصارف ارزی خود را با نرخ دلار ۴۲۰۰ تومانی تضمین می کند. اما اینکه دلیل التهابات ارزی چه بود و آیا دولت موفق می شود آن را مهار کند هم موضوعی است که به نظر می رسد باید به آن پرداخته شود. واقعیت آن است که اقتصاد ایران به شدت از نرخ ارز تاثیر می پذیرد و هرگونه تصمیم گیری اشتباه در آن می تواند آثار جبران ناپذیری را داشته باشد. مهدی غضنفری، وزیر اسبق صنعت، معدن و تجارت، اما معتقد است که باید جلوی فرآیند های تباهنده در اقتصاد ایران را گرفت، در این صورت می توان منابع کمتری صرف کرد؛ اما ارزش بیشتری به دست آورد. گفتگوی ما با غضنفری از نظر گرامی تان می گذرد:

* تحلیل شما از التهابات ارزی اخیر چیست؟ آیا دولت موفق می شود این التهابات را مهار کند؟

مهدی غضنفری: پیش از پاسخ به این سوال باید به این نکته اشاره کرد که در اقتصاد ایران، دو نوع تغییرات در قیمت ارز وجود دارد که یکی از آنها، التهابات و نوسانات آنی و هیجانی است که انشاءالله توسط دولت و به ویژه بانک مرکزی مدیریت خواهد شد و دیگری افزایش پایدار قیمت ارز است که نه دولت و نه بانک مرکزی، قادر به کنترل آن نیستند. به عبارت دیگر، التهابات ارزی معمولا تابع کمبود موقتی ارز در بازار و یا اخبار ناگوار اقتصادی - سیاسی و یا تزاید موقتی تقاضای ارز نسبت به عرضه آن است که بعد از رفع این موانع، بازار به حالت عادی برمی گردد و بخشی از افزایش قیمت ارز، کم می شود و اصطلاحا حباب از بین می رود. با چنین اتفاقی، دولت و مردم تقریبا راضی می شوند، چون وقتی ارز از ۴۰۰۰ تومان به ۷۰۰۰ هزار تومان می رسد همه نگران می شوند و وقتی به کانال ۶۰۰۰ تومان و یا ۵۵۰۰ تومان باز می گردد همه خوشحال می شوند؛ در حالیکه عملا به قیمت قبل برنگشته و قابل برگشت هم نیست.

* چرا این نرخ دیگر قابل برگشت نیست؟ ریشه آن به کمبود ارز برمی گردد یا دلایل دیگری ممکن است داشته باشد؟

- پاسخ به این سوال مهم نیازمند مداقه بسیاری است. مداقه ای که ما سال ها است نداریم و شاید در آینده هم نداشته باشیم. افزایش پایدار قیمت ارز، به علت وجود فرآیند های تباهنده در نظام اقتصادی کشور است. این فرآیند ها در همه بخش ها و از جمله در قوای سه گانه، به وفور یافت می شود و مثل ویروس در همه جا نفوذ دارد. بانک مرکزی به هیچ وجه نمی تواند بر انبوهی از فرآیند های تباهنده که در فضای کسب و کار جولان می دهند، فایق شود و نقش آن ها را بی اثر کند. نتیجه غایی این فرآیند های تباهنده، به تدریج در اقتصاد خرد و نیز در اقتصاد کلان پدیدار می شود و می توان آثار آن ها را در شاخص هایی همچون قیمت ارز، نرخ بیکاری، نرخ رشد، ضریب جینی و امثال آن دید. در واقع دولت ها زمانی نتیجه آن ها را مشاهده می کنند که اصطلاحا کار از کار گذشته و اشتباهات گذشته به راحتی قابل جبران نیست. پس بانک مرکزی کاری جز تهدید و ترغیب، چند مصاحبه داغ و آتشین و نهایتا فروش مقداری ارز در بازار و انتظار و انتظار، کار بیشتری نمی تواند انجام دهد؛ چراکه افزایش پایدار قیمت ارز نتیجه حضور فرایند های تباهنده است و نه تصمیمات بانک مرکزی به تنهایی.

* فرآیند تباهنده در بازار ارز را چطور تعریف می کنید؟

- متاسفانه با یک مصاحبه کوتاه نمی توان این موضوع را جا انداخت. من فقط خواستم توجه اهل فن را به ریشه مطلب جلب کنم و بعد از آن حتما باید کار های خیلی بیشتری انجام شود. فرایند تباهنده، فرآیندی است که منابع را می گیرد و ارزش کمتری نسبت به ارزش اولیه آن تولید می کند و اصطلاحا منابع را تباه می کند و یا به بیانی ایجاد «تباهیدگی» می نماید. وقتی منابع، «تباهیده» شدند ما قادر نیستیم به نیاز های جاری و آینده کشورمان پاسخ بگویم و تعادل اقتصادی به هم می خورد. آنگاه این ناکارآمدی از نقطه ای در اقتصاد بیرون می زند. ما تاکنون ۷ نوع منبع مهم ملی و یا اصطلاحا چاه نفت شناسایی کرده ایم که دولت ها یکی پس از دیگری با مصرف این منابع و اتمام نسبی آن، سراغ بعدی رفته اند. در حالی که دولت ها گمان می کردند در حال انجام کار «بالنده» هستند، اما بیش از ۵۰ درصد کار آن ها «تباهنده» بوده و لذا قیمت ارز در همه دولت ها بالا رفته است. قیمت ارز قبل از انقلاب ۷ تومان بود و تا یک روز پیش، از مرز ۶ هزار تومان هم گذشته بود، این افزایش ۱۰۰۰ برابری یعنی وجود انبوهی از فرآیند های تباهنده از ابتدا تا کنون ودر آینده.

*چند مثال از این فرآیند های تباهنده بزنید.

از هزاران مثال ملموس یکی دو مثال می زنم. سال ها است نمایندگان محترم مجلس برای آبادانی حوزه انتخابی خود تلاش خستگی ناپذیری دارند که بودجه های عمرانی و پروژه های صنعتی را به سمت آن مناطق ببرند. در مسیر چنین تصمیمی که از نظر آن نمایندگان یک کار «بالنده» است منابع ملی دولتی و غیر دولتی بسیاری صرف می شود و معمولا کالا و یا خدماتی تولید می شود که زیانده و یا بدون صرفه اقتصادی است. این یک فرایند «تباهنده» است و نه «بالنده». از این مثال ها بسیار داریم. ما حتی در شناسایی مسائل واقعی از غیرمساله ها دچار مشکل هستیم.

از جمله افرادی که توان بالایی در تبدیل یک «نامساله» به «مساله حیاتی» دارند برخی از مقامات دولتی هستند و این نیز از جمله فرآیند های تباهنده است. به علاوه بیش از ۵۰ درصد از فعالیت دولت ها که گمان می کنند بالنده است عملا تباهنده است.

تقریبا همه شرکت های دولتی و بسیاری از بانک ها جز تباهندگی، کاری نمی کنند و هزینه همه این ها را مردم در قالب افزایش قیمت ارز و گسترش بیکاری می دهند. در قوه قضاییه هم فرایند های تباهنده در همه ادوار به کرات گزارش شده، ولی از آنجایی که مسئولان محترم شاخص هایی برای درک فرآیند های بالنده و تباهنده ندارند و نیز نتایج اینگونه فرایند ها با تاخیر مشاهده می شود؛ لذا کمتر کسی بدنبال شناسایی و رفع آن ها است.

وقتی قیمت ارز به خاطر وجود فرآیند های تباهنده در بدنه نظام اقتصادی افزایش می یابد، هیچ رئیسی در بانک مرکزی و هیچ دولتی چه اصولگرا و چه اصلاح طلب قادر به کنترل نرخ ارز به مقداری که به او تحویل داده شده نیست. شاید امروز وقت آن رسیده باشد که درک عمیق تری نسبت به واقعیات اقتصادی پیدا کنیم.

* چطور می توان جلوی افزایش پایدار قیمت ارز ناشی از فرآیند این چنینی (تباهنده) را در اقتصاد ایران گرفت؟

- تا زمانی که مبارزه ای بی امان با فرآیند های تباهنده را آغاز نکنیم، هرگز قادر نخواهیم شد با بدتر شدن پارامتر های کلان اقتصادی مقابله کنیم. توزیع ارز ناشی از فروش نفت با قیمتی پایین تر از بازار آزاد ارز، شاید در کوتاه مدت، خاکستری بر لهیب آتش ناکارآمدی بپاشد و آنرا از جلوی چشم محو کند؛ اما بعد از مدتی دوباره خنجر واقعیت های ناشی از تصمیمات ناکارآمد بر قلب آرزو های ساده لوحانه ما فرود خواهد آمد و فلاکت و نابسامانی گسترش خواهد یافت.

اما اگر فرآیند های تباهنده را شناسایی کنیم و ظرف ۵ تا ۱۰ سال به طور همبسته و بی وقفه با آن بجنگیم، می توانیم جلوی اسب سرکش افزایش قیمت ارز را بگیریم و در ادامه در یک برنامه ملی و همگانی برای ۱۰ تا ۱۵ سال بعد از آن می توانیم پول ملی را به ارزش واقعی خودش برگردانیم.

ضرورت تدوین برنامه ۵ ساله اصلاحات اقتصادی
:
امتیاز : 3.9 تعداد رای : 9

پربازدیدترین اخبار

همراهان

گزارش ها

تحرک لازم برای کاهش قیمت مسکن در دولت وجود ندارد/ به زودی گزارش آسیب‌شناسی وضعیت مسکن را ارائه می‌کنیم

تحرک لازم برای کاهش قیمت مسکن در دولت وجود ندارد/ به زودی گزارش آسیب‌شناسی وضعیت مسکن را ارائه می‌کنیم

سفر به پایتخت مبل و منبت ایران/ گزارش تصویری

سفر به پایتخت مبل و منبت ایران/ گزارش تصویری

یک گزارشگر فوتبال دیگر مهاجرت کرد؟

یک گزارشگر فوتبال دیگر مهاجرت کرد؟

گزارش حادثه « آتش‌سوزی مدرسه دخترانه در زاهدان» بالاخره به ایستگاه بهارستان رسید

گزارش حادثه « آتش‌سوزی مدرسه دخترانه در زاهدان» بالاخره به ایستگاه بهارستان رسید

آمریکا از متهم کردن ایران به نقض NPT در یک گزارش عقب نشست

آمریکا از متهم کردن ایران به نقض NPT در یک گزارش عقب نشست