آسیاتک

بازدید: 8

محيط زيست در فضاي مجازي

منبع : سلامت نیوز کد خبر: 723587
سلامت نیوز-*کاووس سید امامی :شواهد موجود در جامعه نشانگر آن است كه آگاهي هاي محيط زيستي شهروندان ايران به سرعت در حال افزايش است. به گزارش سلامت نیوز، اعتماد نوشت: اين آگاهي و حساسيت نسبت به خطرهاي تخريب محيط زيست در ايران و جهان سبب شده است كه گ


سلامت نیوز-*کاووس سید امامی :شواهد موجود در جامعه نشانگر آن است كه آگاهي هاي محيط زيستي شهروندان ايران به سرعت در حال افزايش است.

به گزارش سلامت نیوز، اعتماد نوشت: اين آگاهي و حساسيت نسبت به خطرهاي تخريب محيط زيست در ايران و جهان سبب شده است كه گفت وگوها و تبادل اطلاعات محيط زيستي در رسانه هاي جمعي و اجتماعي رشدي چشمگير يابد.

از منظري جامعه شناختي مي توان اين تحول را يكي از نشانه هاي رشد جامعه مدني در ايران دانست. فضاي مجازي و به ويژه رسانه هاي اجتماعي در اين ميان فرصت مغتنمي فراهم كرده است تا انواع اخبار، تصاوير، فيلم هاي كوتاه و ساير مطالب مرتبط با حوزه هاي گوناگون محيط زيست – از آب و خاك و آلودگي محيط گرفته تا زباله و تنوع زيستي – به سرعت در رسانه هاي اجتماعي دست به دست شود.


اما به موازات اين كنشگري در تريبون هاي گوناگون رسانه اي شاهد گسترش برخي كژكاركردي ها، بي اخلاقي ها و در نهايت مخاطرات اجتماعي هستيم كه بايد مورد خطاب قرار گيرند تا روند رشد آگاهي و كنشگري محيط زيستي در مسيري درست، اخلاقي، و دمكراتيك قرار گيرد. فراموش نكنيم همين پديده گسترش مشاركت توده اي در فضاي مجازي در برخي نقاط جهان پيامدهاي منفي نيز داشته است.

یک نمونه كه مي توان ذكر كرد جا انداختن اين باور در حدود نيمي از جمعيت امريكاست كه تغييرات آب و هوايي منشأ انساني ندارد و درنتيجه اين بخش از جمعيت امريكا در عمل منكر چنين نقشي شوند، در حالي كه اكثريت قاطع دانشمندان با شواهد علمي تغييرات مذكور را ناشي از فعاليت هاي انسان دانسته اند.

در اين نوشته كوتاه تنها به چند نمونه از آنچه به باور من از مشكلات مشاركت همگاني در فضاي عمومي تبادل آرا و اطلاعات محيط زيستي است مي پردازم.
نخست، آفت پخش اخبار و اطلاعات نادرست – اعم از ساختگي، نيمه واقعي، و شبه واقعي – است. سازوكار گردش چنين اخباري در ميان عموم شباهت زيادي به پخش و بازتوليد شايعه دارد. بي اعتمادي نسبت به رسانه هاي موجود – اعم از رسمي و غيررسمي – سبب شده كه شهروندان خود پيشگام تبادل اطلاعات شوند، و در اين ميان هر خبر دروغ، اطلاعات غيرعلمي و غلط، و پيشداوري هاي بي پايه به عنوان اخبار و اطلاعات محيط زيستي در فضاي مجازي انتشار مي يابد و به دست مخاطبان گوناگون – با سطوح دانشي مختلف از مسائل محيط زيستي – مي رسد و انواع پيامدها را برجا مي گذارد.


دوم، پخش بيش از حد مطالبي كه اتفاقات ناگوار را بزرگ نمايي مي كند و با نيت دوستداري محيط زيست به جاي تشويق مخاطبان به عمل و اقدام در حد توان خود براي بهبود وضعيت، عملا آنان را به انفعال دعوت مي كند و تخم يأس و بي اعتمادي به همه چيز و همه كس را مي پراكند. بارها شاهد بوده ايم كه صحنه كشته شدن يك پلنگ در زمان هاي مختلف و با تاريخ هاي وقوع بسيار متفاوت در رسانه هاي اجتماعي پخش شده و ناخواسته اين باور به مخاطبان القا شده است كه همه چيز دارد از دست مي رود اما هيچ كاري از طرف مسوولان و فعالان محيط زيست صورت نمي گيرد. جالب است كه حتي برخي كانال هاي تلگرامي يا اينستاگرامي فعال در عرصه محيط زيست نيز بر همين منوال عمل مي كنند و به گزارشگر اخبار ناگوار تبديل شده اند.


سوم، پاره اي از مطالب محيط زيستي كه به فضاي مجازي به طور كلي، و به رسانه هاي اجتماعي به طور ويژه، راه مي يابد متاثر از گفتمان انتقادي غيرمسوولانه نسبت به نظام و سياه نمايي جمهوري اسلامي است.

در امتداد اين تصويرسازي كلي است كه نظام سياسي حاكم بر كشور در حال تخريب همه شؤون زندگي اجتماعي و فرهنگي و محيط زيستي تصوير مي شود. منشأ بسياري از مطالبي از اين دست كه در فضاي مجازي پخش مي شود برخي فعالان سابق محيط زيستند كه به هر دليلي خارجه نشين شده اند و نااميد از وضعيت درون ايران يا با هر انگيزه ديگر صرفا بر طبل نقد گزنده مي كوبند و اغلب مخاطباني نيز مي يابند، زيرا متاسفانه در فضاي رسانه اي ما مرز ميان نقد اصولي و تخريب سياسي به هم ريخته است و به نظر مي رسد مطالب انتقادي خريدار بيشتر دارد. در اينگونه نوشته هاي محيط زيستي هر اقدامي كه در كشور ولو با نيت خير صورت گيرد بنا به تعريف مشكوك و برآمده از يك دستور كار پنهان معرفي مي شود.


چهارم، يكي از اشكال ديگر توليد و توزيع محتواهاي محيط زيستي در مطبوعات و در فضاي مجازي «نقد» برخي دستگاه هاي دولتي (معمولا در حوزه مورد بحث اين يادداشت، سازمان حفاظت محيط زيست و روساي آن) و همراه آنان سمن هايي است كه با هر زحمتي توانسته اند از وقت و انرژي اعضاي خود مايه بگذارند و دست به كاري بزنند.

هدف از اينگونه نقدها (كه البته بيشتر حالت افشاگري دارد) نه دلسوزي براي محيط زيست بلكه تسويه حساب سياسي و جناحي است. برخي خبرگزاري ها و روزنامه هاي جناح منتقد دولت را دراين ميان بيش از بقيه مي توان فعال ديد، اما اين آفت گاه به رسانه هاي جناح مقابل نيز راه مي يابد. يك نمونه اين نوع برخورد رسانه اي را در شيوه بخش اخبار انتسابي در سازمان حفاظت محيط زيست ديديم كه در آن يكي از برجسته ترين متخصصان بين المللي آب چون استاد و پژوهشگر يك دانشگاه خارجي بوده است، مشمول عنايات ويژه رسانه اي قرار گرفت تا از اين طريق رييس سازمان و دولتي كه او را بر كار گمارده بود ضرب شستي بخورد.


پنجم، مشابه فضاي رسانه اي در عرصه هاي اجتماعي ديگر مثل هنر، ورزش و دانشگاه، در عرصه محيط زيست نيز برخي افراد ديده مي شوند كه در حاشيه اند و جدي گرفته نمي شوند اما به منظور مطرح كردن «خود» و جلب مخاطب دست به قلم مي برند و به اين و آن مي تازند؛ گاه دستگاه هاي دولتيِ نقد مجاز را مي كوبند و گاه سمن ها يا ساير فعالان محيط زيستي مطرح و مشهور را آماج حملات رسانه اي خود قرار مي دهند.


ششم، برخي مدعيان هواداري محيط زيست (كه معمولا فعاليت آنان در حوزه محيط زيست بيشتر به فضاي مجازي محدود مي شود) تنها فعاليت «عملي» خود را در اين مي بينند كه در انواع سخنراني ها، همايش ها يا كمپين هاي محيط زيستي كه به منظور ترويج ارزش هاي محيط زيستي يا گسترش آگاهي عمومي برپا شده است، شركت كنند و با طرح سوال هاي نامربوط و استفاده نابجا از تريبوني كه در اختيارشان قرار مي گيرد تخم بدبيني و بي اعتمادي را در ميان شركت كنندگان بپراكنند.


و بالاخره هفتمين آفتي كه مايلم نام ببرم دست گذاشتن يك سويه و زياده از حد بر احساسات و عواطف مخاطبان در ترويج آگاهي ها و ارزش هاي محيط زيستي در مقابل طرح علمي و سنجيده مسائل و مشكلات محيط زيست و ارايه راه حل هاي اصولي و معقول است. بديهي است كه در هر نوع فعاليت ترويجي و آموزشي دست گذاشتن بر برخي موضوعات احساسي مي تواند كارساز باشد و توجه مخاطب را بهتر جلب كند. اما در جايي كه با طرح بحث هاي كاملاً احساسي و يك طرفه مي كوشيم نقطه نظرهايي را در حوزه محيط زيست جا بيندازيم كه با نظر متخصصان رشته هاي علمي مرتبط مغايرت كامل دارد يا تنها يك طرف بحثي را به ميان مي آورد كه هنوز مورد مناقشه دانشمندان است نتيجه حاصل اشاعه باورهاي غيرعلمي خواهد بود. با تحريك عواطف مي توان باورهاي غلط را جا انداخت اما دستاورد آن قطعا به سود بهبود وضعيت محيط زيست نخواهد بود.


با وجود آن چه گفته شد، باز نبايد از ياد برد كه گسترش حضور مردم در عرصه رسانه هاي اجتماعي و تريبون هاي ديگري كه فضاي مجازي در اختيار آنان قرار داده با آثار مثبت اجتماعي بسيار زيادي همراه بوده است و طرح برخي مشكلات و پيامدهاي زيانبار نبايد به منزله نفي كاركردهاي فوق العاده سودمند رسانه هاي نوين و نقش برجسته آن در گسترش آگاهي هاي مردم درنظر گرفته شود. در همه عرصه هاي مدني و از جمله در حوزه فعاليت محيط زيستي بايد بكوشيم تا به جاي تضعيف و حذف فعالان ديگر نقش هم افزا داشته باشيم و به يكديگر احترام بگذاريم. به چند پيشنهاد در اين زمينه بسنده مي كنم.


دقت كنيم در فضاي مجازي هر مطلبي كه به دست مان مي رسد را به سرعت و بدون ارزيابي درستي و عقلانيت آن به ديگران نفرستيم.
اخلاق مدني را در اجتماعات گفت وگويي گوناگون و از جمله در فضاي تغامل مجازي رعايت كنيم و پرسش ها و انتقادهاي خود را به زبان مدني و با رعايت حقوق بانيان يا برگزاركنندگان مطرح كنيم.


از آنجا كه در طيف گسترده اي از مباحث محيط زيستي اختلاف نظر وجود دارد، تحمل عقايد مخالف را داشته باشيم و با استدلال و روش هاي اقناعي با مخالفان نظري خود وارد گفت وگو و بحث شويم و از وارد كردن اتهامات شخصيتي، مالي، امنيتي و غيره – كه معمولا مبناي قطعي و ثابت شده ندارد – بپرهيزيم.
به تفاوت ماهوي ميان نقدهايي كه به فهم بهتر موضوعات و پيشرفت فكري و عملي مي انجامد و نقدهايي كه جنبه تسويه حساب و جدل مسلكي دارند واقف باشيم و خود و ديگران را به نوع اول تشويق كنيم.

*استاد دانشگاه

loading...
دانلود نرم افزار

نیازمندی های روز ایران

پربازدیدترین اخبار

تبلیغات

دیگران چه میخوانند

گزارش ها

گزارش سایت انگلیسی از سبک زندگی لاکچری پولدارهای تهرانی (عکس)

گزارش سایت انگلیسی از سبک زندگی لاکچری پولدارهای تهرانی (عکس)

گزارش علی دایی از کمک‌های مردمی +فیلم

گزارش علی دایی از کمک‌های مردمی +فیلم

اقدام خیرخواهانه عابدزاده برای کمک به زلزله زدگان کرمانشاه +گزارش تصویری

اقدام خیرخواهانه عابدزاده برای کمک به زلزله زدگان کرمانشاه +گزارش تصویری

واکنش وزیر خارجه عربستان به گزارشات درباره ارتباطات ریاض و تل‌آویو

واکنش وزیر خارجه عربستان به گزارشات درباره ارتباطات ریاض و تل‌آویو

گزارش معوقات بانکی در کمیسیون اصل نود بررسی شد

گزارش معوقات بانکی در کمیسیون اصل نود بررسی شد

قرائت گزارش "تراریخته" در مجلس

قرائت گزارش "تراریخته" در مجلس

گزارش ابتکار از عملکرد ۱۰۰ روزه معاونت زنان و امور خانواده

گزارش ابتکار از عملکرد ۱۰۰ روزه معاونت زنان و امور خانواده

گزارش تصویری/ مدل موهای عجیب بازیکنان در لیگ قهرمانان اروپا

گزارش تصویری/ مدل موهای عجیب بازیکنان در لیگ قهرمانان اروپا

مطالب جالب از سراسر وب

آسیاتک عینک ارزان