آسیاتل

بازدید: 37

پیام پنهان احیای کارت سوخت

منبع : فرارو کد خبر: 1443081
استفاده از کارت سوخت پس از گذشت حدود چهار سال از حذف نظام سهمیه‌بندی مصرف سوخت، بار دیگر برای صاحبان خودرو و موتورسیکلت الزامی می‌شود. این اقدام می‌تواند اولین گام دولت برای احیای دوباره سهمیه‌بندی و دونرخی کردن بنزین به‌منظور کنترل مصرف داخلی و قاچاق سوخت باشد. بازگشت احتمالی دولت به سمت سهمیه‌بندی در حالی است که کارشناسان طرح‌های مختلفی برای توزیع عادلانه یارانه بنزین یا آزادسازی تدریجی قیمت بنزین مطرح کرده بودند. با این حال سهمیه‌بندی می‌تواند فرصتی نسبی برای اصلاح قیمت سوخت باشد.

استفاده از کارت سوخت برای سوخت گیری خودرو ها و موتورسیکلت ها در پی اطلاعیه روز گذشته شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی الزامی می شود. هرچند هنوز تاریخ دقیقی برای الزامی شدن استفاده از کارت سوخت در جایگاه های سوخت اعلام نشده، اما ضرب الاجلی ۲۱ روزه برای ثبت درخواست دریافت کارت سوخت از سمت شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی تعیین شده است. طبق این اطلاعیه «مالکان محترم خودرو ها و موتورسیکلت هایی که کارت سوخت خود را گم کرده اند، لازم است به ترتیبی که متعاقبا در رسانه ها توضیح داده خواهد شد، از شنبه ۳ آذر ماه، حداکثر تا شنبه ۲۴ آذر ماه ۱۳۹۷ نسبت به ثبت درخواست خود برای دریافت کارت سوخت جدید اقدام کنند.»

اما بازگشت کارت سوخت پس از گذشت حدود چهار سال از تک نرخی شدن بنزین به عنوان عاملی که انگیزه استفاده از این ابزار را از بین برده بود، به چه معنا است؟ «کارت سوخت» و سامانه مربوط به آن از تابستان سال ۸۶ که بنزین در ایران سهمیه بندی شد، به ابزاری برای کنترل میزان مصرف صاحبان خودرو و موتورسیکلت ها تبدیل شد.

به گزارش دنیای اقتصاد؛ در آن زمان هر خودرو در ماه سهمیه ای ۶۰ لیتری با نرخ دولتی (۱۰۰ تومان) داشت و تا سقف ۳۰۰ لیتر نیز مجاز به سوخت گیری با قیمت آزاد (۴۰۰ تومان) بود؛ بنابراین استفاده از کارت سوخت برای سامان دادن به نظام سهمیه بندی ضروری بود. اما پس از تک نرخی شدن سوخت در اوایل سال ۹۴، لزوم استفاده از کارت سوخت از بین رفت؛ زیرا بنزین یک قیمت واحد داشت و هر خودرو به میزانی که نیاز داشت قادر به سوخت گیری بود. حذف نظام سهمیه بندی اگرچه اقدامی در جهت سوخت گیری آزادانه و بدون نگرانی برای رانندگان ایرانی بود، اما «ثابت ماندن قیمت سوخت روی نرخ هزار تومان برای حدود چهار سال» مشکلاتی را ایجاد کرده است که به نظر می رسد مسوولان از میان تمام سناریو های موجود برای کنترل مصرف سوخت و قاچاق آن، بار دیگر به نظام سهمیه بندی و دو نرخی شدن قیمت سوخت رسیده اند. توزیع بنزین میان تمام ایرانیان در قالب کوپن، شناورسازی تدریجی قیمت بنزین تا رسیدن آن به نرخ فوب خلیج فارس، نرخ گذاری پلکانی بنزین و افزایش قیمت برای پرمصرف ها، بازگشت سهمیه بندی بنزین و دونرخی شدن از جمله سناریو هایی هستند که طی ماه های گذشته به منظور کنترل مصرف بنزین در داخل کشور و جلوگیری از قاچاق آن مطرح شدند.


مقدمه چینی برای سهمیه بندی بنزین؟

در بخش دیگری از اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی تاکید شده است «الزامی شدن استفاده از کارت سوخت به معنای سهمیه بندی و افزایش نرخ سوخت نبوده و لازم است هموطنان محترم به شایعات بی اساس در این مورد توجه نفرمایند.» با توجه به چنین تاکیدی به نظر می رسد دولت قصد دارد در گام نخست با بازگرداندن کارت سوخت و پایش مصرف بنزین در کشور، موج قاچاق سوخت به آن سوی مرز ها را کنترل کند و در گام بعدی به اصلاح مصرف در داخل کشور با استفاده از سهمیه بندی سوخت رو بیاورد. طی ماه های گذشته، مهاجرت کارت های سوخت از استان های مرکزی به مناطق مرزی معضلی بوده که به قاچاق سوخت دامن زده است. به این ترتیب به نظر می رسد دولت برای جلوگیری از مهاجرت کارت سوخت هایی که برای رانندگان استفاده ای نداشته، سوخت گیری را به ارائه کارت سوخت ملزم کرده است.

اسدالله قره خانی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، روز گذشته در گفتگو با «دنیای اقتصاد» در رابطه با الزامی شدن استفاده از کارت سوخت گفت: بازگرداندن کارت سوخت به جریان سوخت گیری کشور می تواند از مقدمات اجرای سهمیه بندی مصرف سوخت باشد، اما هنوز هیچ تصمیمی در این زمینه در دولت و مجلس گرفته نشده است. با این حال در میان تمام سناریو هایی که در چند ماه اخیر برای کنترل مصرف داخلی و قاچاق سوخت مطرح شده، اجرای دوباره طرح سهمیه بندی از شانس بیشتری برخوردار است؛ زیرا هم زیرساخت های آن در کشور آماده است و هم تجربه قبلی در رابطه با آن وجود دارد. اما اجرای طرح سهمیه بندی بنزین نیز با دو چالش مواجه است.

نخستین چالش به تعیین میزان سهمیه دولتی مربوط می شود و چالش دیگر نیز به تعیین قیمت برای هر لیتر بنزین فراتر از سهمیه باز می گردد. با این حال چالش نخست ساده تر به نظر می رسد؛ زیرا در میان ارقامی مانند ۳۰، ۶۰ یا ۱۰۰ لیتر برای سقف سهمیه دولتی، بر سهمیه ۶۰ لیتری اتفاق نظر وجود دارد در حالی که برای تعیین نرخ بنزین آزاد، گمانه های مختلفی مطرح است. اعدادی همچون ۲ هزار تومان برای هر لیتر بنزین آزاد در حالی از سمت برخی مسوولان مطرح می شود که بسیاری از کارشناسان با اشاره به نرخ بنزین در کشور های همسایه (که عموما بر نرخ جهانی بنزین منطبق است) و نوسانات ارزی اخیر، عقیده دارند باید قیمتی برای بنزین آزاد در نظر گرفته شود که انگیزه قاچاق را از بین ببرد. هنوز هیچ رقمی در رابطه با نرخ اصلاحی بنزین از سمت مقامات رسمی اعلام نشده است. زنگنه روز یکشنبه در حاشیه حضور در مجلس اعلام کرد؛ اگرچه بحث اصلاح قیمت بنزین برای سال ۹۸ مطرح است، اما هنوز هیچ تصمیمی در این زمینه گرفته نشده و در این زمینه نباید به شایعات توجه کرد.

با توجه به اظهارنظر های مقامات رسمی، دولت ظاهرا تصمیمی نهایی در رابطه با قیمت بنزین نگرفته است با این حال به نظر می رسد سناریوی نهایی دولت برای کنترل مصرف و قاچاق سوخت، سهمیه بندی و دو نرخی شدن بنزین باشد. اگر این سناریو از سمت دولت انتخاب شود، دیگر سناریو ها که در آن ها تلاش شده بود مدلی برای توزیع یارانه سوخت در میان تمام اقشار تعریف شود یا یارانه سوخت به طور کلی حذف شود، به گوشه ای رانده خواهند شد. در واقع اجرای روش سهمیه بندی مصرف سوخت در حالی می تواند به تعدیل نرخ بنزین آزاد و کاهش قاچاق سوخت منجر شود که تنها صاحبان خودرو از این طرح و یارانه مستتر در آن بهره مند می شود. این در حالی است که در روش توزیع بنزین کوپنی، تمام مردم اعم از صاحبان خودرو و کسانی که خودرویی ندارند سهمیه ای از بنزین دریافت می کردند که می توانستند مازاد آن را در بازاری که به این منظور طراحی می شد، به فروش برسانند. در این طرح صاحبان خودرو می توانستند بنزین مازاد نیاز خود را از افرادی که خودرو ندارند در این بازار تهیه کنند. برخی دیگر از کارشناسان نیز افزایش تدریجی قیمت بنزین را تا رسیدن آن به فوب خلیج فارس راهکاری برای آزاد کردن قیمت بنزین و اختصاص منابع حاصل از آزادسازی آن به توسعه زیرساخت های کشور پیشنهاد داده بودند.


تاوان سیاست ثبات قیمت بنزین

ثبات قیمت بنزین روی هزار تومان برای حدود چهار سال و عدم اصلاح آن متناسب با رشد تورم سالانه، بنزین را نه تنها به کالایی ارزان در داخل ایران تبدیل کرده است، بلکه پس از بروز نوسانات ارزی در کشور، بنزین ایرانی در منطقه نیز به ارزان ترین سوخت تبدیل شد. این اتفاق، یعنی ارزان ماندن بنزین نسبت به تورم داخلی و قیمت جهانی آن در کشور های همسایه، دولت را به دو چالش «رشد لجام گسیخته مصرف داخلی» و «افزایش چشمگیر قاچاق» این کالا گرفتار کرده است. شدت گرفتن رشد مصرف بنزین در داخل کشور به علت ارزان بودن این کالای استراتژیک، این نگرانی را ایجاد کرده است که حتی افزایش تولید داخلی بنزین از سمت پالایشگاه ستاره خلیج فارس پاسخگوی رشد مصرف نباشد. از دیگر سو رشد قاچاق سوخت به آن سوی مرز ها که حداقل۱۰ میلیون لیتر در روز ارزیابی می شود، به معنای خروج آشکار ارز از کشور و تقسیم یارانه سوخت در کشور های همسایه است. به گفته مقامات، دولت برای نگه داشتن قیمت بنزین روی هزار تومان روزانه تا ۷۰ میلیون دلار یارانه پرداخت می کند.

تداوم سیاست بنزین ارزان نیز نتیجه ای به همراه نداشته جز رشد بی سابقه مصرف بنزین در کشور. طی چند ماه اخیر آماری رسمی از میزان مصرف روزانه بنزین در ایران منتشر نشده، اما برخی منابع آگاه رقم ۹۰ میلیون لیتر در روز را برای میزان مصرف ایرانی ها اعلام می کنند. این میزان رشد مصرف در کنار تهدید سلامت افراد و محیط زیست آنها، بار مالی سنگینی نیز در بخش تامین یارانه سوخت بر دوش دولت گذاشته است. با تمام این تفاسیر اجباری شدن استفاده از کارت سوخت که به عنوان مقدمه بازگشت نظام سهمیه بندی بنزین شناسایی شده است، نشان می دهد دولت سرانجام تصمیم گرفته در رابطه با اصلاح مصرف سوخت در داخل کشور و کنترل قاچاق این کالای استراتژیک به آن سوی مرزها، بی عملی را کنار بگذارد و اقداماتی را اجرایی کند. طبق اطلاعیه روز گذشته شرکت ملی پالایش و پخش، به منظور تسهیل در دریافت کارت جدید سوخت، امکان دسترسی به سامانه ثبت مشخصات از طریق اینترنت یا تماس تلفنی فراهم شده که نحوه دسترسی و اقدام، از طریق رسانه های عمومی و صداوسیما اطلاع رسانی خواهد شد. همچنین برای ثبت تقاضای دریافت کارت سوخت جدید، هیچ مبلغی از متقاضیان توسط شرکت ملی پخش دریافت نخواهد شد.


loading...
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

گزارش بازار بورس تهران یکشنبه ۱۸ آذر

گزارش بازار بورس تهران یکشنبه ۱۸ آذر

حسن‌زاده: زمانی که گزارشات کامل از بازی سپاهان و پرسپولیس برسد وظیفه خود را انجام می‌دهیم/ باید دقت بیشتری به خرج دهیم

حسن‌زاده: زمانی که گزارشات کامل از بازی سپاهان و پرسپولیس برسد وظیفه خود را انجام می‌دهیم/ باید دقت بیشتری به خرج دهیم

تبلیغات

آسیاتک حمایت