آسیاتل

بازدید: 35

سرنوشت دلار‌های سرگردان

منبع : فرارو کد خبر: 1442644
بانک مرکزی برای جذب ارز‌های مانده در خانه‌ها که تا بیش از ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود، می‌خواهد سود‌های دو تا چهار درصدی ارائه کند، اما آیا دارندگان ارز با این نرخ‌ها و تجربه اوایل دهه ۹۰ تمایلی به ایجاد سپرده ارزی دارند؟ یا بانک مرکزی در صورت افزایش دوباره نرخ ارز، منابع ارزی لازم برای ایفای تعهدات خود را دارد؟
در شهریور ماه بود که بانک مرکزی بخش نامه ای به نام «سپرده ارزی» به بانک ها ابلاغ کرد و براساس آن اجازه گشایش سپرده ارزی با نرخ های سود دو، سه و چهار درصد به بانک ها داده شد؛ تجربه ای که بانک مرکزی در سال ۹۱ نیز بعد از افزایش نرخ ارز پشت سر گذاشته و البته موفقیت آمیز نبود.
 
به گزارش شرق، در آن دوره بعد از شوک ارزی، بانک مرکزی برای جذب ارز های خانگی اقدام به جذب سپرده ارزی کرد، اما در نهایت آنچه به سپرده گذاران بازپرداخت شد، معادل ریالی سپرده ارزی آنها، به نرخ ترجیحی بود و ضرر زیادی به سپرده گذاران تحمیل کرد. این ماجرا به منزله سرباززدن بانک مرکزی از تعهدات خود به سپرده گذاران ارزی بود و بی اعتمادی زیادی میان سپرده گذاران ایجاد کرد.
 
حالا بعد از گذشت شش سال از این تجربه، بانک مرکزی در سطح وسیع تری به دنبال به کارگیری این ابزار است و با فرستادن آن به مجلس به دنبال دائمی کردن طرح سپرده ارزی در بانک های عامل است. بانک مرکزی برای جذب ارز های مانده در خانه ها که تا بیش از ۲۰ میلیارد دلار برآورد می شود، می خواهد سود های دو تا چهار درصدی ارائه کند، اما آیا دارندگان ارز با این نرخ ها و تجربه اوایل دهه ۹۰ تمایلی به ایجاد سپرده ارزی دارند؟ آیا بانک مرکزی در صورت افزایش دوباره نرخ ارز، منابع ارزی لازم برای ایفای تعهدات خود را دارد؟ پیش تر معصومه آقاپورعلیشاهی، نماینده مجلس در گفتگو با خانه ملت آمار حجم دلار های خانگی را ۲۰ میلیارد دلار تخمین زده بود و این رقم را آمار های غیررسمی و برخی اظهارنظر مسئولان بانک مرکزی نیز تأیید می کند.
 
حالا مرکز پژوهش های مجلس در گزارش خود از افتتاح ۱۰ میلیون دلار سپرده ارزی خبر داده، اما اگر این عدد را در کنار آمار برآوردی دلار های خانگی بگذاریم، نشان دهنده سهمی برابر ۰.۰۵ درصد حجم دلار های ذخیره شده در خانه هاست و نشان می دهد این طرح همچنان از جذابیت لازم برای کشاندن دلار های خانگی به بانک ها برخوردار نیست.
 
تکرار طرح شکست خورده ابتدای دهه ۹۰
اخیرا برای جذب ارز های مانده در خانه ها که تا بیش از ۲۰ میلیارد دلار برآورد می شود، بانک مرکزی شرایط بهتری نسبت به گذشته برای سپرده گیری ارزی در بانک ها تعریف و ابلاغ کرد؛ طرحی که مشابه آن در سال ۹۱ نیز به اجرا درآمد. در جریان شوک ارزی سال ۱۳۹۱ با تصمیم بانک مرکزی، بانک ها از بازپرداخت سپرده های ارزی به صورت ارزی یا تسویه ریالی به نرخ بازار امتناع کرده و سود و اصل سپرده ها را به صورت ریالی و با نرخ دولتی که فاصله زیادی با نرخ آزاد داشت، تسویه کردند.
 
این اقدام منجر به ازبین رفتن اعتماد عمومی به سپرده های ارزی و حذف این ابزار از ابزار های سیاستی شد. اما حالا بانک مرکزی تضمین کرده است که اصل سپرده های دریافتی و سود آن به طور ارزی تحویل سپرده گذاران شود. بر اساس این بخش نامه سود تعیین شده برای دلار چهار درصد، یورو سه درصد و درهم دو درصد است که به طور سالانه پرداخت خواهد شد.
 
اما با گذشت چند ماه از اجرائی شدن بخش نامه ارزی در بانک ها، در برخی بانک ها سپرده گیری ارزی در تمامی شعب انجام می شود، اما در برخی دیگر این کار فقط به شعب ارزی محدود شده است. با وجود مشخص شدن نرخ سود سپرده ارزی در مصوبه بانک مرکزی، سود های متفاوتی در بانک ها پرداخت می شود. یکی از بانک ها نسبت به سایرین بالاترین سود را پرداخت می کند؛ به طوری که گرچه حداکثر سود تا چهار درصد برای دلار تعریف شده است، اما سود پرداختی این بانک به پنج درصد هم می رسد. در برخی بانک ها برای تمامی ارز ها فقط دو درصد سود در نظر گرفته شده است.
 
در چنین شرایطی بانک مرکزی «طرح سپرده ارزی در بانک های عامل» را به مجلس فرستاده و به دنبال تبدیل این ابزار به یک ابزار دائمی است؛ طرحی که مرکز پژوهش های مجلس آن را تأیید نکرده است. کارشناسان این مرکز معتقدند درصورتی که بانک مرکزی معادل تعهدات ناشی از تضمین سپرده های ارزی، منابع ارزی نداشته باشد، در صورت افزایش نرخ ارز دوباره متحمل زیان خواهد شد، درحالی که روش جبران این زیان مشخص نیست.
 
کارشناسان مرکز پژوهش ها در اظهارنظر خود بر این طرح همچنین گفته اند: «باتوجه به اینکه نرخ سپرده قانونی این سپرده ها بر اساس متن طرح صددرصد است، بانک عامل نمی تواند از این سپرده ها استفاده کرده و هیچ انتفاعی از آن نخواهد برد؛ بنابراین هیچ مازادی برای بانک وجود ندارد تا بتواند به سپرده گذاران سود پرداخت کند. در متن طرح نیز منبعی برای پرداخت سود به سپرده گذاران دیده نشده است».
محمد ارباب افضلی، کارشناس اقتصادی، دراین باره توضیح داد: طرح سپرده ارزی دو محور دارد؛ یکی بحث نرخ آن و دیگری میزان درجه اعتماد سپرده گذار به سیاست گذار است. زمانی سپرده گذاران به سیاست جدید اعتماد می کنند که بانک مرکزی را قدرتمند و پایبند به تعهدات ارزیابی می کند. این یک عامل موفقیت بانکداری مرکزی در جهان است و این تعهدات می تواند طیف های مختلف را شامل شود؛ مثل بحث سپرده ارزی. اما متأسفانه در کشور که رویه باثباتی را دنبال نکرده است و زمانی که اقتصاد با شوک ارزی مواجه شده، سمت تقاضا ملتهب و عرضه دچار کمبود است، این ابزار به کار گرفته می شود.
 
در اجرای این سیاست ما تجربه موفقی نداشتیم و سیاست گذار با عمل نکردن به تعهد خود موجبات بی اعتمادی را فراهم کرده است. در چنین شرایطی، کسی که ارز ذخیره دارد، ترجیح می دهد ارز خود را در خانه و به قول معروف زیر بالش نگه دارد، اما با سود دو تا چهار درصدی در بانک نگذارد؛ چراکه تجربه به او ثابت کرده است نه اصل و نه سود سپرده ارزی او به صورت ارزی به او بازگردانده نمی شود.
 
حبس و انفصال برای متخلفان بانک مرکزی
به هرحال گرچه هدف اصلی این طرح، بازگرداندن اعتماد عمومی است، ولی به نظر می رسد ضمانت اجرائی کافی برای آن لحاظ نشده است. پیشنهاد مرکز پژوهش ها این است که ضمانت اجرائی مناسبی برای متخلفان (شخص یا اشخاص مسئول در بانک مرکزی) باید در نظر گرفته شود و این ضمانت اجرائی باید به گونه ای باشد که علاوه بر مجازات متخلف، زمینه جبران ضرر احتمالی سپرده گذاران را نیز فراهم کند.
 
یکی از محل های قابل پیش بینی برای جبران ضرر احتمالی سپرده گذاران و ازبین بردن انگیزه تخلف در بانک مرکزی، جبران ضرر احتمالی از محل موجودی حساب مازاد حاصل از ارزیابی خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی است. همچنین درصورت تخلف بانک مرکزی، فرد یا افراد متخلف باید به محکوم حبس و انفصال از خدمات عمومی و دولتی (بیش از دو سال تا پنج سال) شوند و ضرر سپرده گذاران از محل موجودی حساب مازاد حاصل از ارزیابی خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی، پرداخت شود. یکی دیگر از معایب این طرح ارزی هم تعیین سقف و کف سپرده است.
 
برای باز کردن حساب ارزی همراه با سود، حداقل هزار دلار یا یورو یا ارز های دیگر لازم است و به کمتر از این مقدار سودی تعلق نخواهد گرفت. البته در مواردی برای یورو کف کمتری در نظر گرفته شده و به ۸۰۰ یورو هم می رسد. البته برای مقادیر بالاتر از ۱۰ هزار دلار یا یورو هم مشکلی وجود ندارد و امکان افزودن به مبلغ این سپرده ها نیز وجود دارد، اما در برخی بانک ها از ۱۰ هزار دلار یا یورو بالاتر باید سپرده گذار با خود رسید خرید از صرافی یا بانک داشته باشد تا منشأ ارز مشخص شود. همه این اظهارنظرات کارشناسی نشان می دهد، طرح سپرده ارزی امکان بازگشت اعتماد عمومی را فراهم نکرده و از طرفی ضمانت اجرائی لازم را برای ایفای تعهدات بانک مرکزی ندارد.
 
معصومه آقاپورعلیشاهی، نماینده مجلس، در گفتگو با خانه ملت آمار حجم دلار های خانگی را ۲۰ میلیارد دلار تخمین زده بود و این رقم را آمار های غیررسمی و برخی اظهارنظر مسئولان بانک مرکزی نیز تأیید می کند. حالا مرکز پژوهش های مجلس در گزارش خود از افتتاح ۱۰ میلیون دلار سپرده ارزی خبر داده است، اما اگر این عدد را در کنار آمار برآوردی دلار های خانگی بگذاریم، رقمی برابر ۰.۰۵ درصد حجم دلار های ذخیره در خانه هاست و نشان می دهد این طرح همچنان جذابیت لازم را برای کشاندن دلار های خانگی به بانک ها ندارد.

loading...
  • سرنوشت دلار‌های سرگردان


    بانک مرکزی برای جذب ارز‌های مانده در خانه‌ها که تا بیش از ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود، می‌خواهد سود‌های دو تا چهار درصدی ارائه کند، اما آیا دارندگان ارز با این نرخ‌ها و تجربه اوایل دهه ۹۰ تمایلی به ایجاد سپرده ارزی دارند؟ یا بانک مرکزی در صورت افزا
  • دلار، سرگردان میان "یلن" و "ترامپ"


    با اینکه دلار بعد از تصمیم فدرال رزرو برای افزایش نرخ بهره آمریکا رکورد افزایش ارزش در سالهای اخیر را شکست و در ادامه اظهارات خانم یلن موجب ادامه روند تقویت آن شد ولی تحلیلگران براین باورند که اگر ترامپ از مواضع قبلی خود در مسایل اقتصادی کوتاه آید، ن
  • «سامانه ثبت‌سفارش» و «دلار» تجار را سرگردان کرد!


    تغییرات ایجاد شده در سامانه ثبت‌سفارش و عدم پاسخگویی بانک‌ها موجب شده بسیاری از تجار در تامین ارز برای ترخیص کالای خود با مشکلات متعدد مواجه شوند.
  • سرنوشت دلار در سال ۹۷ چه می‌شود؟


    نرخ دلار در سال ۹۷ پیش بینی شد.
  • سرنوشت "دلار" در سال جدید


    «اروپا همراهی نسبی با ترامپ و سیاست‌های دولت آمریکا داشته باشد اما برجام را بر هم نزند و از طرف دیگر در درون اقتصاد ایران هم علامت مثبتی برای کنترل نقدینگی وجود نداشته باشد. این موجب می‌شود دلار افزایش شدید تری پیدا کند یعنی به محدوده ۶۰۰۰ تا ۶۵۰۰ بر
  • سرنوشت ۹ میلیارد دلار ارز دولتی چه شد؟


    پس از انتشار اخباری درباره سرنوشت مبهم تخصیص ارز دولتی در ماه‌های گذشته، بانک مرکزی بیانیه‌ای صادر کرد.
  • سرنوشت ۹ میلیارد دلار ارز دولتی چه شد؟


    پس از انتشار اخباری درباره سرنوشت مبهم تخصیص ارز دولتی در ماه‌های گذشته، بانک مرکزی بیانیه‌ای صادر کرد.
  • سرنوشت ۹ میلیارد دلار ارز دولتی چه شد؟


    پس از انتشار اخباری درباره سرنوشت مبهم تخصیص ارز دولتی در ماه‌های گذشته، بانک مرکزی بیانیه‌ای صادر کرد.
  • سرنوشت ۹ میلیارد دلار ارز دولتی چه شد؟


    پس از انتشار اخباری درباره سرنوشت مبهم تخصیص ارز دولتی در ماه‌های گذشته، بانک مرکزی بیانیه‌ای صادر کرد.
  • سرنوشت دلار تک‌نرخی در انتخابات ۹۶


    یک اقتصاددان عدم ارتباط بانکهای ایرانی با دنیا، ورود ارز از کانال‌های غیررسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو در ایران و انحصار عرضه ارز را از جمله عوامل
  • سرنوشت دلار تک‌نرخی در انتخابات ۹۶


    یک اقتصاددان عدم ارتباط بانکهای ایرانی با دنیا، ورود ارز از کانال‌های غیررسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو در ایران و انحصار عرضه ارز را از جمله عوامل
  • سرنوشت دلار تک‌نرخی در انتخابات ۹۶


    یک اقتصاددان عدم ارتباط بانکهای ایرانی با دنیا، ورود ارز از کانال‌های غیررسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو در ایران و انحصار عرضه ارز را از جمله عوامل
  • سرنوشت دلار تک‌نرخی در انتخابات ۹۶


    یک اقتصاددان عدم ارتباط بانکهای ایرانی با دنیا، ورود ارز از کانال‌های غیررسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو در ایران و انحصار عرضه ارز را از جمله عوامل
  • سرنوشت دلار تک‌نرخی در انتخابات ۹۶


    یک اقتصاددان عدم ارتباط بانکهای ایرانی با دنیا، ورود ارز از کانال‌های غیررسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو در ایران و انحصار عرضه ارز را از جمله عوامل
  • سرنوشت دلار تک‌نرخی در انتخابات ۹۶


    یک اقتصاددان عدم ارتباط بانکهای ایرانی با دنیا، ورود ارز از کانال‌های غیررسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو در ایران و انحصار عرضه ارز را از جمله عوامل
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

گزارش بازار بورس تهران یکشنبه ۱۸ آذر

گزارش بازار بورس تهران یکشنبه ۱۸ آذر

حسن‌زاده: زمانی که گزارشات کامل از بازی سپاهان و پرسپولیس برسد وظیفه خود را انجام می‌دهیم/ باید دقت بیشتری به خرج دهیم

حسن‌زاده: زمانی که گزارشات کامل از بازی سپاهان و پرسپولیس برسد وظیفه خود را انجام می‌دهیم/ باید دقت بیشتری به خرج دهیم

تبلیغات

آسیاتک حمایت