آسیاتل

بازدید: 68

تئوری توطئه در بورس تهران

منبع : فرارو کد خبر: 1425526
در دو هفته کاری اخیر و پس از آغاز ریزش ناگهانی بازار سهام، طیف وسیعی از فعالان بازار به دنبال پاسخ برای چرایی این اتفاق بودند. از خلال بحث‌ها و نظرات فراوان، یک مضمون اصلی مربوط به نظریاتی بود که همه این اتفاقات را به توطئه‌ای خارج از بازار سرمایه نسبت می‌داد و معتقد بود که اولا فروشندگان حقوقی مسوول ایجاد این وضعیت هستند و ثانیا این فروش‌ها با انگیزه سیاسی خاصی برای تضعیف بورس انجام شده است.

طی دو هفته گذشته و با آغاز ریزش قیمت سهام، بسیاری از فعالان به دنبال پاسخ چرایی این اتفاق بودند. یکی از روایت های اصلی بر توطئه هایی خارج از مکانیزم بازار تاکید داشت. نظریاتی از جمله نقش سهامداران حقوقی یا اهداف سیاسی، اصلاح طبیعی بازار را غیرمعمول جلوه می دهند. علاقه عمومی که در کشورمان به تئوری های توطئه وجود دارد نیز موجب فراگیر شدن آنها شد. این در حالی است که از نگاه کارشناسی طرح چنین فرضیاتی نگاهی ساده اندیشانه به واقعیت بورس و فراموش کردن نیاز به اصلاح قیمت ها پس از رشدهای پرشتاب است.

به گزارش نیای اقتصاد، بازار سهام پس از عبور از تندباد نوسانات هیجانی در هفته گذشته در هفته جاری شرایط نسبتا متعادل تری داشت که در مجموع منجر به رشد شاخص کل به میزان یک درصد در مقیاس هفتگی شد تا بازده دماسنج بازار از ابتدای سال به مرز۹۰ درصد برسد. با وجود این، آنچه زیر پوست بازار مشهود است نوعی عدم اطمینان و احتیاط در طرف تقاضا است که به ویژه پس از نوسانات اخیر تشدید شده و در مجموع شرایط متلاطمی را بر رفتار روزانه قیمت ها حاکم کرده است.

در همین حال، ثبات متغیرهای اصلی موثر بر سودآوری شرکت ها شامل نرخ ارز نیما و نرخ های معاملاتی در بورس کالا نشانه هایی از ثبات در مقطع کنونی نشان می دهند ضمن آنکه در بازار ارز آزاد و حوزه سیاسی نیز از شدت نوسانات و ارسال خبرهای داغ کاسته شده است. انتظار می رود با ادامه شرایط موجود، بورس تهران نیز در کوتاه مدت کماکان زیر سقف اخیر شاخص (محدوده ۱۹۵ هزار واحد) به تعادل برسد و ایجاد موج قدرتمند صعودی جدید منوط به رفتار متغیرهای بنیادی به ویژه رشد نرخ ارز در سامانه نیما باشد.

در دو هفته کاری اخیر و پس از آغاز ریزش ناگهانی بازار سهام، بسیاری از اهالی تالار شیشه ای چرایی این روند را به توطئه ای خارج از بازار سرمایه نسبت می دادند. اتهام زدن به فروشندگان حقوقی یا فروش با انگیزه سیاسی خاصی برای تضعیف بورس دلایل ایجاد این روند ذکر می شد.این در حالی است که مطابق تجربه سرنوشت رشد های هیجانی و بی وقفه از قبل نیز معلوم بود و نسبت به آن هشدار داده شده بود.

در انتظار گزارش های شش ماهه

روزهای پایانی مهرماه برای فعالان بازار سرمایه دوره ای حیاتی از جهت مقایسه عملکرد واقعی شرکت ها با پیش بینی های قبلی خواهد بود. واقعیت این است که بخش عمده رشد ۱۰۰ درصدی شاخص بورس در یک سال گذشته با پشتوانه بنیادی تضعیف ارزش پول و افزایش ریالی درآمد و سودآوری شرکت ها روی داده و بخش عمده ای از این رونق در فصل تابستان و پس از سیاست های آزادسازی دولت اتفاق افتاده است.

حال زمان آن رسیده تا با بررسی دقیق گزارش های عملکرد فصلی شرکت ها، میزان تاثیرگذاری این اتفاق بر سودآوری واقعی صنایع مختلف بررسی شود. این اتفاق در حالی می افتد که در ماه های اخیر، میان تحلیل گران، اجماع نسبی درخصوص میزان سود قابل دسترسی برای شرکت های شاخص در گروه های پتروشیمی، معدنی، فلزی و پالایشی وجود داشته است و اکنون بازار تقریبا می داند چه چیزی را باید انتظار بکشد.

پرسش مهم اما در سمت مقابل این خواهد بود که تا چه حد شرکت ها خواهند توانست این انتظارات را محقق کنند. از آنجا که اجماع بالایی در محاسبه سودآوری شرکت های بورسی با نرخ های فعلی ارز وجود دارد، طبیعتا هر گونه انحراف منفی در گزارش ها نسبت به پیش بینی ها با واکنش منفی قابل ملاحظه ای در قیمت سهام مواجه خواهد شد.

از سوی دیگر، انحرافات مثبت زمینه ای را فراهم خواهد کرد تا با غربال سهام برتر، رالی جدیدی در قیمت های سهام شرکت های قوی تر به لحاظ بنیادی شکل گیرد. به این ترتیب، سامانه اطلاع رسانی ناشران (کدال) احتمالا در روزهای آتی دوران بسیار پرترافیکی را سپری خواهد کرد و سرمایه گذاران و تحلیلگران از رهگذر این مراجعات به دنبال تحلیل صحت پیش بینی های خود و تنظیم استراتژی سرمایه گذاری متناسب با گزارش های شش ماهه خواهند بود.

بورس بازان به دنبال مقصر ذهنی

در دو هفته کاری اخیر و پس از آغاز ریزش ناگهانی بازار سهام، طیف وسیعی از فعالان بازار به دنبال پاسخ برای چرایی این اتفاق بودند. از خلال بحث ها و نظرات فراوان، یک مضمون اصلی مربوط به نظریاتی بود که همه این اتفاقات را به توطئه ای خارج از بازار سرمایه نسبت می داد و معتقد بود که اولا فروشندگان حقوقی مسوول ایجاد این وضعیت هستند و ثانیا این فروش ها با انگیزه سیاسی خاصی برای تضعیف بورس انجام شده است.

این نظریات به سرعت و با گستردگی فراوان در فضای مجازی منتشر شد و از آنجا که چنین نظریات توطئه در طیف وسیعی از مخاطبان در ایران خریدار زیادی دارد و معمولا آسان ترین روش برای توجیه اتفاقات است، سر و صدای زیادی به پا کرد. این سر وصدا تا جایی بالا گرفت که حتی صحبت از دخالت مقامات نظارتی و قضایی بر عملکرد بورس و فروشندگان در رسانه ها مطرح شد.

این در حالی است که با مراجعه به شواهد تجربی چه در داخل و چه درخارج این موضوع کاملا بدیهی بود که رشدهای توفنده و پردامنه بازارها نه تنها دائمی نیستند بلکه معمولا در نقطه ای اشباع می شوند و به همان سرعت به یک روند اصلاحی کوتاه مدت ناشی از هجوم فروشندگان برای شناسایی سود در تلفیق با عقب نشینی خریداران سهام تبدیل می شوند. این روند طبیعی توضیح دهنده اتفاقی بود که پس از رشد ۱۰۰ درصدی شاخص بورس بسیاری از کارشناسان انتظار آن را می کشیدند و تنها در مورد چگونگی و زمان وقوع آن ابهام داشتند.

با این حال، محبوبیت نظرات توطئه اندیشانه به عنوان یک عامل فرهنگی در کنار نامطلوب بودن رویداد موج اصلاحی برای بسیاری از سهامداران حقیقی دست به دست هم دادند تا بازار شایعات و گمانه زنی های نامعمول درخصوص دلایل تغییر روند بورس داغ شود. به این ترتیب می توان گفت محبوبیت تئوری های توطئه نه تنها به عرصه سیاست محدود نمانده است بلکه در کشور ما به حوزه اقتصادی و حتی بورس نیز رسوخ کرده و از این حیث به پدیده ای قابل بررسی برای کارشناسان علوم انسانی تبدیل شده است.

زمانی برای بازبینی در ساز و کار سیستم معاملات؟

معامله گران در هفته جاری شاهد اختلالاتی در سیستم معاملات به ویژه در روز یکشنبه بودند که منجر به قطع سیستم در بخش عمده زمان معاملاتی شد. این مشکلات در دور های قبلی نیز سابقه داشته و منجر به قطع سیستم معاملات به طور کلی یا در یک بازار خاص برای مدت زمان کوتاهی شده است؛ وضعیتی که طبیعتا خوشایند نبوده و موجب بر هم خوردن تعادل مقطعی بازار در اثر این رویدادهای غیرمترقبه می شود.

برخی دلیل این نارسایی ها را به افزایش شدید حجم مراجعه کنندگان به سیستم معاملات و رشد فزاینده تعداد معامله گران آنلاین و استیشن های معاملاتی مربوط می دانند. این وضعیت در عین حال که ضرورت ارتقای فنی سیستم معاملاتی را پیش می کشد بار دیگر سوال عمده ای را مطرح می سازد که بارها قبلا از رهگذر مقایسه سیستم فعلی معاملات در بورس تهران با بورس های بین المللی پرسیده شده است.

بر این اساس، این سوال محل تامل است که ایجاد دسترسی مستقیم به هسته معاملات برای مشتریان خرد از سیستم های رایانه ای شخصی چقدر با تجربه جهانی منطبق است و این رویکرد چه نکات منفی در بر دارد؟ برخی کارشناسان در پاسخ به این سوال معتقدند علاوه بر محدودیت های فنی در ایجاد چنین بستری در مقیاس گسترده (که با سیکل های رونق و رکود بورس تشدید می شود)، امکان دستکاری قیمت ها و کاهش رصد ناظر بازار برای جلوگیری از تخلفات با سیستم کنونی محدودتر شده است. از این رو به نظر می رسد شاید زمان انجام یک مطالعه تطبیقی- تحقیقی درخصوص کارآمدی سیستم معاملات و مقایسه آن با بسترهای مشابه در سطح جهان برای تطبیق و ارتقای ساز و کار کنونی فرا رسیده باشد.


loading...
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

گزارش مأمور سابق «اف‌بی‌آی» از سردار سلیمانی

گزارش مأمور سابق «اف‌بی‌آی» از سردار سلیمانی

گزارشی از کوتاه‌ترین برنامه نود

گزارشی از کوتاه‌ترین برنامه نود

تبلیغات

آسیاتک حمایت