آسیاتل

بازدید: 71

دریاچه ارومیه! مانا شوی، همین

منبع : انتخاب کد خبر: 1398392
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

دریاچه ارومیه را آخر هفته پیش دیدم. حالش خوب نیست. نسبت به آخرین دیداری که در سال پیش با او داشتم وضعش وخیم تر شده. اردیبهشت سال گذشته بود که سری به دریاچه ارومیه زدم. سرحال بود و با نشاط تر. از پرآبی عمقی گرفته بود. برای همین هم قایقی در آن انداختیم و در موج های نمکین سرخوشانه دوری زدیم. انتظار داشتم تا در دیدار بعدی دریاچه جان بیشتری گرفته و بیماری از رگ هایش رخت بربسته باشد.

حال دریاچه خوب نیست. آب زیادی ندارد. تپه های کوچک و درشت نمک از پیکر آن سر بیرون آورده اند. روی خط نمکی حاشیه دریاچه ارومیه راه می روم. احساس می کنم که دریاچه از تب بی مهری است که چنین زار بر بستر افتاده است. احساس می کنم هر چه دارم از مهر و قدردانی باید از قلبم جدا و نثارش کنم. برای همین قربان صدقه اش می روم و در گوشش زمزمه می کنم:

« ای نور دیدگان من، ای جان روشنم
فیروزه ای نگینِ درخشان میهنم

آن چشم های آبی تو نا امید شد
در انتظار قاصد باران سپید شد

از این کویر شور به سویی کرانه کن
آهی ز سینه برکش و موجی روانه کن

چون خشکسال عاطفه ها پر ترک نباش
بر روی زخم های دل ما نمک نپاش

بغضی شکست و حرمت آواز را شکست
«عاشق» کنار اسکله ها ساز را شکست:

غملی باغیم، خزانلی گولوم، گئتمه بیر دایان
نیسگیللی آرزیم، اورمو گؤلوم، گئتمه بیر دایان

در فصل شوق با تو ملاقات می کنم
با اشک خویش هم شده دریات می کنم«...

به گزارش ایسنا، دریاچه ارومیه که تبدیل به شوره زاری شده تنها یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون متر مکعب آب دارد. برای زنده شدن به حداقل ۱۳ میلیارد متر مکعب آب دیگر نیاز دارد. قبل از فصل تابستان دریاچه آب بیشتری داشت؛ حداقل ۹۰۰ میلیون متر مکعب بیشتر. هوا که گرم شد، تبخیر بالا رفت و آب زیادی از بدن دریاچه تبخیر شد و به هوا رفت البته با اینکه گرم شدن هوا در آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی باعث کم شدن آب دریاچه ارومیه شده است اما همه تقصیرها به گردن گرما نیست.

می دانیم که هنوز حق دریاچه ارومیه را از آب نداده اند. حرف های زیادی برای زنده کردن دریاچه زده شده، برنامه های بیشماری برای احیای این بیمار ریخته شده، وعده های زیادی داده شده اما افسوس از حرف تا عمل فاصله بسیار است.

چه کسی است که نداند اگر دریاچه ارومیه خشک شود چه بلایی بر سر زمین های کشاورزی می آید. چه کسی است که نداند اگر دریاچه ارومیه نفس نداشته باشد نفس خیلی ها به شماره می افتد. «مردم آذربایجان نگران حال دریاچه ارومیه هستند.» این را پیرمردی که در حاشیه دریاچه ایستاده به من می گوید. «غیبعلی» پیرمرد حدودا ۶۵ ساله ای است که از روستای «گورچین» آمده تا سهم خود را از نمک های دریاچه برای کاه گل خانه اش بردارد. در حالی که به دریاچه خیره شده است، می گوید: « وضع دریاچه اصلا خوب نیست. دریاچه خشک شده است. باد که می آید غبار نمکی را از دریاچه بلند می کند. این غبارهای نمکی کشاورزی ما را فلج کرده است. غبارهای نمکی آفت را به جان محصولاتمان انداخته است.»

صحبت هایش را قطع و نیم نگاهی به من می کند و می گوید: «ایستمیرم موصاحیبه الئیم.» (نمی خواهم مصاحبه کنم.) توضیح می دهم که هیچ تصویری از او منتشر نخواهد شد. خیالش که راحت می شود بلافاصله حرف هایش را از سر می گیرد:«مردم نگران دریاچه هستند اما مسئولان فقط وعده می دهند که دریاچه ارومیه را پرآب می کنیم. کِی؟ می ترسم رساندن آب به دریاچه ارومیه، نوشداروی بعد از مرگ سهراب بشود.»

قایقی را در آب کم عمق دریاچه ارومیه در فاصله ای نسبتا دور می بینم. مردی چکمه پوش کنار قایق های رنگی حاشیه دریاچه ارومیه به آرامی قدم می زند. به او نزدیک می شوم. بعد از احوالپرسی متوجه می شوم که این مرد لاغراندام ۴۵ ساله که چروک های صورت آفتاب سوخته اش، او را سن و سال دار تر نشان می دهد، کارگری روزمزدی است که قایق ها را برای دورزدن در دریاچه ارومیه کرایه می دهد. قایقران شمرده شمرده به من می گوید: «چند روزی است که کار ما کساد شده چون به خاطر عمق کم دریاچه، قایق ها قادر به حرکت نیستند. حتی بعضی مواقع قایق در دریاچه گیر می کنند.»

در کنار دریاچه می ایستم و به این سبز و آبی همچنان زیبا خیره می شوم. دل به صدای دریاچه که می دهم. می بینم و می شنوم که هنوز به امید معجزی زنده است. با غمی توام با امید دریاچه را ترک می کنم و از صمیم قلب آرزو می کنم که تا دیداری بعدیمان دریاچه جان دو صد چندان گرفته باشد. بغض را فرومی خورم و با دلی سرشار از امید عهد می کنم تا زنده شدن دوباره دریاچه ارومیه از پرسشگری دست نشویم. با دریاچه وداع می کنم، درحالیکه شعری از «ابراهیم آرباطان» در ذهنم چرخ می خورد:

«دریاچه ارومیه دستی تکان بده

برخیز و از دوباره خودت را نشان بده

ای نوعروسِ بخت سیاهِ سپید پوش

ای خاطرات موج و خروش و غزل به دوش

ساحل هنوز هم به شما فکر می کند

ایران، قدم قدم به شما فکر می کند

یادش بخیر اسکله ها و غروب ها

امواج نقره فام ولی صخره کوب ها

با کودکان، ترانه باران که داشتیم

در دامن تو، فصل بهاران که داشتیم

یادش بخیر ابر کریمی که داشتی

هر صبح و بامداد، نسیمی که داشتی

حالا نمک به زخم دل عاشقان مزن

یعنی تبر به ریشه هفت آسمان مزن

دریا رسالتش سرِ پا ایستادن است

دریا شکوه و شانِ بلافصل میهن است

باید بایستی و بمانی؛ تمام قد

دامن ز رنج ها بتکانی؛ تمام قد

اما به شرط آنکه بمانی الی الابد

باران برادرانه سر ما بایستد

دریاچه ارومیه مانا شوی همین

پر آب و پر ترانه چو دریا شوی همین

کرد و لُر و بلوچ و عرب، ترک و فارس و لک

راضی نمی شویم به طوفانی از نمک!

با دست های همت ما، باز ممکن است

در کار عشق، دم بدم اعجاز ممکن است»


پی نوشت: شعر اول آمده در یادداشت اثر سعید سلیمانپور، شاعر اهل ارومیه است.

ترجمه بیت ترکی آمده در شعر اول: (ای باغ غمگینم، گل خزان زده ام، نرو، کمی درنگ کن/ ای آرزوی حسرت آلودم، دریاچه ارومیه ام، نرو کمی درنگ کن)

زینب رحیمی


loading...
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

گزارش تحقیق و تفحص از شرکت دخانیات در راه صحن/ بانک توسعه و تعاون زیر ذره‌بین مجلس

گزارش تحقیق و تفحص از شرکت دخانیات در راه صحن/ بانک توسعه و تعاون زیر ذره‌بین مجلس

نگاهی به گزارش حسابرسی شده

نگاهی به گزارش حسابرسی شده "وبصادر" و ادامه ابهام/ زیان انباشته به 85 هزار میلیارد ریال می‌رسد

تبلیغات

آسیاتک حمایت