آسیاتل

بازدید: 105

گزارشی هولناک از کودکان کاری که ناپدید می شوند

منبع : سلامت نیوز کد خبر: 1328286
سلامت نیوز: یک فعال حقوق کودک درباره پدیده گم شدن کودکان کار می گوید: این گم شدن ها عادی نیست. بچه هایی که هر روز در مترو، چهارراه ها و حاشیه شهرها می بینمشان، به یک باره ناپدید می شوند. وقتی برمی گردند پر از آسیب اند. اگر لب باز کنند و به زحمت توا

سلامت نیوز: یک فعال حقوق کودک درباره پدیده گم شدن کودکان کار می گوید: «این گم شدن ها عادی نیست. بچه هایی که هر روز در مترو، چهارراه ها و حاشیه شهرها می بینمشان، به یک باره ناپدید می شوند. وقتی برمی گردند پر از آسیب اند. اگر لب باز کنند و به زحمت توان سخن گفتن بیابند، برایتان از آزارها می گویند. از تعرضات متعددی جنسی که گاهی با زور و تهدید همراه است و گاه با تشویق و تطمیع».

به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرآنلاین، تابستان امسال، هفتمین سالی است که از گم شدن احمد می گذرد. همان کودک واکسی خیابان هاشمی که اغلب اهالی این خیابان هنوز هم فراموشش نکرده اند. واکس می زد تا خرج خانواده اش را دربیاورد. از صبح تا شب . شاید بی هیچ توقفی... پسرک، ده ساله بود که یکباره از گوشه بساطش ناپدید شد. پلیس هم نتوانست پیدایش کند. تازه بعد از گذشت هفت ماه، عکسی از تصویر احمد منتشر کردند که اگر کسی از او سراغ دارد به خانواده اش اطلاع دهد. دیر شده بود. خیلی دیر.. هنوز از احمد خبری نیست. چنان که از دخترک گمشده ساکن حاشیه شهر هرگز خبری نشد. رفته بود به کوره های آجرپزی سر بزند که ناپدید شد. رفت و هنوز هم این قصه تکرار می شود برای کودکانی که در این شهر پرهیاهو به حال خود رها شده اند. شاید خیلی بیشتر از قبل.. «این گم شدن ها عادی نیست. بچه هایی که هر روز در مترو، چهارراه ها و حاشیه شهرها می بینمشان، به یک باره ناپدید می شوند. وقتی برمی گردند پر از آسیبند. اگر لب باز کنند و به زحمت توان سخن گفتن بیابند، برایتان از آزارها می گویند. از تعرضات متعددی جنسی که گاهی با زور و تهدید همراه است و گاه با تشویق و تطمیع» اینها روایت هادی شریعتی فعال حقوق کودک از پدیده گم شدن کودکان کار است. موضوعی که گرچه شاید برخی از ما اتفاقی با آن برخورد کرده ایم، اما شاید کمتر از خودمان پرسیده ایم، در این شهر شلوغ با برج هایی که هر روز بلندتر می شوند، سایه این کودکان در کدام کوچه بن بست ناپدید می شود.

فصل گم شدن های گاه و بی گاه!

برای خیلی از کودکانی که درس می خوانند، تابستان فصل فراغت از تحصیل و سفرهای دلچسب تابستانه است. فصل خواب های طولانی و استراحت کردن های بی حساب. اما برای کودکی که برای تامین مخارج خانواده اش کار می کند، تابستان شروع فصل تازه ای از کار است. تعداد کودکانی که به هر دلیلی به چرخه کار اضافه می شوند در این فصل بیشتر می شود و آسیب هایی که آنها را تهدید می کند نیز، شکل تازه ای به خود می گیرد. با این همه اغلب می شنویم که در روزهای پایانی تابستان، بی توجه به تمام این آسیب ها، یک خبر بیش از همه سروصدا می کند و آن، خبر دستگیری و جمع آوری کودکان کار است. سازمان ها و نهادهای درگیر با موضوع، بی توجه به آسیب هایی که کودک در طول مدت کارش متحمل شده، تنها به حذف فیزیکی او از خیابان می اندیشند و به باور خودشان زیبایی شهر را در خالی بودن آن از وجود این کودکان جستجو می کنند. یکی از موضوعاتی که با وجود دامنه دار شدنش کمتر مورد توجه مردم،رسانه ها و نهادهای اجتماعی قرار گرفته، موضوع گم شدن کودکان کار است. اتفاقی که به گفته یک فعال حقوق کودک، به دلیل جذب تعداد بیشتری از کودکان در بازار کار در فصل تابستان بیش از پیش قابل بررسی است. به باور او هرچقدر جمعیت کودکانی که جذب بازار کار می شوند زیاد شود ، مشکلات و آسیب های حول این کودکان نیز بیشتر می شود.

هادی شریعتی، فعال حقوق کودک و نایب ریس انجمن حمایت از حقوق کودکان با اشاره به گزارش های متعدد در خصوص گم شدن کودکان کار که به برخی از واحدهای مددکاری ارجاع می شوند، ریشه این اتفاق را در آسیب های مهار نشده شهرهای پرآسیبی، چون تهران می بیند. او معتقد است گرچه زمینه کار کودک در اغلب موارد به فقر و نابرابری در جامعه برمی گردد ، اما با وجود این پس زمینه مشابه، مشکلات و آسیب هایی که کودکان کار را تهدید می کند با توجه به موقعیت و فضای جغرافیایی که در آن کار می کنند، متفاوت است. او می گوید: «زمینه های کار کودک تقریبا بین همه کودکانی که جذب بازار کار می شوند، یکی است اما در زمینه چالش ها و آسیب ها تفاوت هایی بین کودکان کار شهرستانها با کودکانی که در تهران کار می کنند، وجود دارد.»

شریعتی ادامه می دهد: «یکی از مشکلاتی که کودکان کار شهرستانی با آن مواجه اند، دیده نشدن است. خیلی از آنها جذب فعالیت های خانوادگی و بعضا سنتی می شوند و کارشان به نوعی در ساختار و چرخه اقتصادی خانواده هضم می شود. در واقع خیلی از جنبه های کار در شهرستان ها پنهان است. از طرفی تعداد سازمان های مدنی که در حوزه کودکان فعالیت می کنند در شهرستانها کمتر است ، آن تعدادی هم که فعالیت می کنند امکان اینکه از همه مشکلات و آسیب های کودکان باخبر باشند را ندارند. اما در تهران موضوع جنبه های دیگری دارد. انگار که هر چه شهرنشینی و مدرنیته بیشتر شود، آسیب ها و مشکلات هم پیچیده تر می شود. همیشه زور و تهدید در کار نیست.»

به گفته او در شهری مانند تهران این آسیب ها رنگ و بوی دیگری به خود می گیرد. «بچه های کار تهران هم قطعا جدا از آسیب های کلان شهری مثل تهران نیستند. یکی از آسیب هایی که چند سالی هست این بچه ها را تهدید میکند اما این روزها گزارشهای بیشتری از آن به ما میرسد، بحث گم شدن بچه های کار است. این گم شدن ها، گاه کوتاه مدت است و گاه ممکن است تا ابد طول بکشد. قبل ترها وقتی کودکی غیبش میزد همه فکر میکردند حتما در ادامه طرح هایی مثل جمع آوری و دستگیری بچه های کار توسط بهزیستی به مراکز نگهداری منتقل شده اما در صورتیکه در این مراکز پیدا نشوند، دیگر تقریبا همه می دانند چه بلایی سر کودک آمده. آنها گاهی وقت ها دزدیده می شوند. این دزدیده شدن ها همیشه با زور و تهدید نیست ، گاهی وقت ها با تشویق و تطمیع است. به بهانه یک غذای گرم یا جای خواب راحت یا امکانات دیگری که این کودکان ندارند و همیشه دلشان می خواست داشته باشند.
شریعتی به موضوع گم شدن کودک کاری که مدتی قبل در جریان آن قرار گرفته اشاره می کند و با طرح این موضوع که گاهی از محتوای حرفهای کودکان کار گمشده این شائبه که پس از گم شدن یا دزدیده شدن مورد آزارجنسی قرار می گیرند قوت می گیرد.»

او ادامه می دهد: «در یک موردی که چندی پیش در جریان آن قرار گرفتم با کودک کاری برخورد کردیم که چند روزی ناپدید شده بود. این کودک بعد از چند روز خودش به خانه مراجعه کرده بود . وقتی به زحمت توانستند با او صحبت کنند، از محتوای صحبت ها، شائبه های آزارجنسی احساس می شد. می گفت روز اول به اجبار رفته اما بعدا به میل خودش مانده. خیلی دردناک است که یک کودک تنها به امید وعده ها و یا برای به دست آوردن امکانات بهتری، راضی به چنین کاری شود.»

خانواده ها، گم شدن بچه ها را گزارش نمی کنند

اما در این میان آنچه فعالان حقوق کودک را بیش از پیش نگران می کند، عدم پیگیری گم شدن بچه ها از طریق خانواده هایشان است. آنها که اغلب در زمره خانواده های مهاجر یا فرودست هستند، خیلی وقت ها به مراجع قضایی اطلاع نمی دهند که کودکشان گم شده است. دلیل این مساله آنچنان که هادی شریعتی می گوید، در معرض اتهام قرار گرفتن خود این خانواده هاست. « مثلا در یک مورد جدید که اخیرا اتفاق اتفاد یکی از بچه ها را در خیابان دستگیر و به بهزیستی منتقل کرده بودند، وقتی پدرش برای پیگیری وضعیت فرزندش مراجعه کرد، او را هم بازداشت کرده بودند و به زندان قزل حصار منتقل کرده بودند. این باعث می شود که اصلا کسی پیگیر غیبت این بچه ها نشود.
تعلق این کودکان به خانواده های مهاجر یا مناطقی که برچسب جرم خیز بودن را بر خود دارند، باعث شده مشکلات و آسیب های آنها کمتر مورد توجه و پیگیری نهادهای اجتماعی قرار گیرد. شریعتی در این باره می گوید: کودکان کار اغلب از طبقه ای هستند که یا مهاجر و پناهنده هستند یا در بخشی از جامعه هستند که همواره برچسب بزهکاری را یدک می کشند. گاهی که این بچه ها گم می شوند، خانواده ها از ترس برچسب ها و اتهاماتی چون ورود غیرقانونی به کشور یا بزهکاری، موضوع گم شدن بچه ها را به ضابطین انتظامی و قضایی گزارش نمی کنند.

طبقه رها شده، حاصل بی اعتمادی است

شریعتی می گوید این بی اعتمادی باعث شده طبقه ای در طبقه بندی های اجتماعی به وجود آید که ما به آن لقب «طبقه رها شده» بدهیم. آدمهایی که علیه شان ظلم می شود، اما نمی توانند دادخواهی کنند. به این دلیل که خودشان ممکن است در معرض اتهام قرار بگیرند، بازداشت شوند یا به زندان بروند.« خیلی وقتها می گوییم شما باید بروید و اعلام کنید که فرزندتان گم شده، اما جواب می دهند که اگر ما مراجعه کنیم ممکن است خودمان را بازداشت کنند و در این صورت دیگر این خانواده ، هیچ نان آوری نخواهد داشت. به خصوص در بین مهاجرین افغانستانی این موضوع شایع است. بارها اتفاق افتاده که پدر یک خانواده رد مرز شده و مادر و بچه ها بدون هیچ نان آوری در ایران مانده اند. همین عدم وجود اعتماد دوطرفه باعث شده ،خانواده ها هرگز پیگیر بازگشت فرزندانشان نشوند.»فرصت دادخواهی از این خانواده ها سلب شده است.

فاجعه در برخی مناطق دورافتاده تر و محروم تر عمق بیشتری دارد، مثلا در حاشیه های شهر. شنیده ها حاکی ار آن است که موضوع گم شدن کودکان کار، در مناطقی که خانواده ها به همراه کودکانشان اغلب در کوره های آجرپزی کار می کنند، به امری تقریبا جدی تبدیل شده است. شریعتی در این باره می گوید: در میان بچه های کوره های آجرپزی تعدد گم شدن ها بیشتر است. آنجا موردی داشتم که دختری صبح به سمت یکی از کوره پزخانه ها رفته بود و بعد هرگز به خانه برنگشته بود. بعد وقتی پدرش به نیروی انتظامی مراجعه کرده بود و گفته بود فرزندم یک روز است که از خانه خارج شده و برنگشته، به او گفته بودند انشاالله پیدا می شود. و چندان به حرف این پدر که افغانستانی بوده توجهی نکرده اند. آن دختر هم هرگز پیدا نشد.

شریعتی می گوید همه این مواردی که اتفاق می افتد ناشی از نوعی ناامنی اجتماعی است که در نهایت به کل جامعه تسری میابد. ترس از رها شدن یک طبقه، طبقه ای که هرگز امکان دادخواهی را پیدا نمیکنند. این مساله هرچه اتفاق بیفتد ابعاد فاجعه بزرگتر و گسترده تر میشود و در نهایت اثرات آن به کل جامعه برخواهد گشت.
این فعال حقوق کودک با اشاره به انواع آسیب هایی که کودکان کار را تهدید می کند، می گوید: این گم شدن ها عادی نیست و با خودش هزاران آسیب دیگر به همراه می آورد. اگر بچه ها شانس بیاورند و با یک سازمان مدنی آشنا شوند، می توانند از خدمات مشاوره برخوردار شوند ولی آنهایی که هرگز با چنین مواردی مواجه نمی شوند درگیر مشکلات متعددی می شوند. خیلی وقتها کودکانی که خودشان آزار دیده اند، ممکن است بعدا خودشان به آزارگر تبدیل شوند.

این در حالیست که به باور این فعال حقوق کودک با مددکاری خیابانی و تشکیل پرونده ای از شرح وضعیت این کودکان می توان به تدریج و گام به گام به سوی لغو کار کودک حرکت کرد. او می گوید: مددکاری خیابانی یکی از راههایی است که می تواند به شناسایی مشکلات کودکان کار کمک کند. در خیلی از کشورهایی که با مساله کار کودک مواجه اند این شکل از مددکاری وجود دارد. مددکاران مجرب با حضور در خیابان و برقراری ارتباط صمیمانه بر طبق اصول مددکاری میتوانند برای کودکان پرونده مددکاری تشکیل دهند و به این ترتیب آنها را به سازمانهای حمایتی معرفی کنند. این کمترین کاری است که سازمانهای دولتی میتوانند در قبال این بچه ها انجام دهند. کم کم همین پرونده ها میتوانند کمک کنند چرایی کار کودک و حضور او در خیابان پاسخ داده شود و کودکان یک به یک از چرخه کار بیرون بیایند.

لغو کار کودک باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

با این همه به باور شریعتی مساله تنها با دخالت نهادهای اجتماعی قابل حل نیست، شهروندان هم باید نوع نگاه و ارتباط خود را با کودکان کار تغییر دهند و از برچسب زدنها بپرهیزند. او در این رابطه میگوید: به قول فروغ فرخزاد چراغ های رابطه تاریکند. منظورم رابطه مردم و نوع نگاهشان به مشکلات و آسیب های کودکان کار است. شاید در فضای مجازی خیلی موارد را ببینیم که فلان عکس از کودک کار را لایک میکنند و کامنت میگذارند اما در فضای واقعی اساسا با بی توجهی به وضعیت این کودکان مواجه ایم.در حالیکه باید این مطالبه گری در خصوص لغو کار کودک در سطح جامعه تقویت شود و به خواست جامعه تبدیل شود تا به نتیجه برسد.

او به ضرورت جلب اعتماد متقابل بین نهادهای ناظر و مردم برای گزارش گیری در خصوص وضعیت کودکان کار اشاره می کند و می گوید: «بارها تلاش کردیم به مسولین بگوییم که روی این مشکلات تمرکز کنند اما اغلب این جلسات ثمری ندارد. کاش معاونت پیشگیری از جرم قوه قضاییه و سایر نهادهای درگیر در این موارد شرایطی را به وجود آورند که خانواده هایی که با چنین مشکلاتی مواجه می شوند، به دور از هرگونه ترس و نگرانی، گم شدن بچه هایشان را گزارش دهند. امروز بچه های کار از نیروی انتظامی می ترسند. از بهزیستی می ترسند. از شهرداری می ترسند. اگر اتفاقی برایشان بیفتد و آسیبی ببیند هرگز به این سیستم اعتماد نمی کنند. شاید اولین قدم این اعتمادسازی این باشد که طرح ساماندهی که در پایان هر تابستان با دستگیری کودکان کار به راه می افتد، به این شکل انجام نشود و قبل از هرچیز به سراغ کودکان کار برویم و دردهایشان را بشنویم.»


loading...
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

گزارشگر دربی مشخص شد

گزارشگر دربی مشخص شد

تبلیغات

آسیاتک حمایت