آسیاتل

بازدید: 45

خوب و بد بنزین دونرخی

منبع : فرارو کد خبر: 1328106
هر لیتر بنزین در حالی برای چهارمین سال متوالی با قیمت هزار تومان در ایران عرضه می‌شود که اخیرا گمانه‌ها از بازگشت سیستم سهمیه‌بندی مصرف سوخت افزایش یافته است. این گمانه‌ها با توجه به احیای دوباره سیستم کارت سوخت در جایگاه‌های عرضه بنزین و ضرورت کنترل مصرف سوخت در دوران تحریم مطرح می‌شوند. با این حال دولت تاکنون آنها را تایید نکرده است.

اخبار جسته گریخته از بازگشت سهمیه بندی مصرف سوخت یا احتمال استفاده دولت از ابزار قانونی خود برای افزایش ۵ تا ۱۰ درصدی قیمت بنزین، نشان دهنده توجه دیرهنگام به مقوله بنزین ارزان قیمت و اثر آن بر شدت افزایش مصرف سوخت در کشور است.

به گزارش دنیای اقتصاد، با این حال در آستانه بازگشت تحریم های آمریکا علیه کشور و در غیاب اقدامات اثرگذار برای اصلاح قیمت سوخت، به نظر می رسد استفاده از راهکاری همچون سهمیه بندی مصرف سوخت و دونرخی شدن قیمت برای پرمصرف ها، حداقل گامی باشد که دولت می تواند در زمینه کنترل مصرف سوخت بردارد.

در حال حاضر شدت رشد مصرف سوخت در کشور به حدود ۱۰ درصد در سه ماه نخست امسال (نسبت به سه ماه نخست سال گذشته) رسیده است که از نگاه کارشناسان، محدوده هشدار به شمار می رود. این محدوده جایی است که می تواند ارز بیشتری را برای تغذیه به خود اختصاص دهد و مانع دست یافتن به رویای صادرات بنزین نیز شود. «دنیای اقتصاد» یک سال پیش از این در گزارشی با عنوان «آژیر زرد مصرف بنزین» به آمارهایی تکان دهنده از مصرف سوخت در کشور اشاره کرد که پیام واضح آن «لزوم واقعی سازی قیمت سوخت» بود.

با این حال این اتفاق رخ نداد و این روزها با داغ شدن بحث استفاده از کارت سوخت، زمزمه های سهمیه بندی مصرف سوخت افزایش یافته است. از نگاه کارشناسان، سهمیه بندی مصرف سوخت اگرچه می تواند منجر به کنترل مصرف شده و گامی در جهت واقعی کردن قیمت ها باشد، اما مقصد نهایی نیست زیرا با دو نرخی شدن قیمت بنزین در این سیستم، احتمال فساد نیز افزایش می یاید.

به این ترتیب سهمیه بندی مصرف سوخت اگرچه در شرایط فعلی برای مدیریت مصرف سوخت اقدامی لازم به نظر می رسد اما کافی نبوده و همچنان نیاز است تا گام های بعدی که همان آزادسازی قیمت بنزین یا همسان کردن آن با قیمت های فوب خلیج فارس در طول زمان است، برداشته شود تا منافع ملی از این ناحیه با زیان کمتری مواجه باشد.

در چنین شرایطی است که احیای سیستم کارت سوخت که از اوایل خرداد ماه آغاز شده، گمانه ها را نسبت به بازگشت سیستم سهمیه بندی سوخت و پلکانی شدن قیمت ها تقویت کرده است. در همین زمینه، روز گذشته در تازه ترین اظهارنظر، یک عضو کمیسیون انرژی مجلس از ارائه یک بسته پیشنهادی از سوی دولت به مجلس خبر داد تا به واسطه آن در بودجه سال جاری بازنگری شود.

آن طور که غلامرضا شرفی، عضو کمیسیون انرژی مجلس به خبرگزاری تسنیم اعلام کرده بود «سهمیه بندی بنزین و دو نرخی شدن آن در شش ماهه دوم سال جاری یکی از مواردی است که در این بسته پیشنهادی وجود داشته.»

این اظهارنظر هرچند دیروز از سوی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس رد شد، اما به نظر می رسد همچنان به عنوان سناریویی پیشگیرانه در زمان بازگشت تحریم ها علیه کشور مطرح است.

اسدالله قره خانی با اشاره به اینکه «در بودجه سال ۹۷ به چنین مواردی اشاره نشده و هنوز زمان تقدیم بودجه سال ۹۸ از سوی دولت نیز فرا نرسیده است»، گفت: دولت اگر در زمینه سهمیه بندی سوخت تصمیمی داشته باشد، باید آن را به صورت لایحه به مجلس بیاورد و هنوز چنین اتفاقی رخ نداده است، با این حال دولت در رابطه با مواردی همچون استفاده از کارت هوشمند، سهمیه بندی سوخت و... اختیار قانونی دارد و می تواند از آن استفاده کند.

آنطور که قره خانی تاکید دارد، دولت در آینده و بر اساس پیشامدهای اقتصادی و میزان تولید و مصرف بنزین در زمینه سهمیه بندی تصمیم گیری خواهد کرد. او در توضیح بیشتر به «دنیای اقتصاد» می گوید: ما در حال حاضر چیزی حدود ۹۰ میلیون لیتر تولید روزانه بنزین داریم و مصرفمان نیز در همین محدوده است و از آنجا که در آستانه بازگشت تحریم ها قرار داریم، باید مصرف را مدیریت کنیم تا مشکلی ایجاد نشود. اگر نتوانیم میزان مصرف را با تولید هماهنگ کنیم، سهمیه بندی سوخت در آینده اتفاقی محتمل خواهد بود.

نکته ای که در صحبت سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس پیرامون سهمیه بندی مصرف سوخت خودنمایی می کند، بحث «مدیریت مصرف» است. اما تجربه گذشته نشان می دهد هر جایی که دو نرخ برای یک کالا وجود داشته باشد، زمینه های فساد و رانت خواری نیز ایجاد می شود. «دنیای اقتصاد» پیش از این در سلسله گزارش هایی که رابطه میان بنزین ارزان و رشد مصرف و قاچاق آن را بررسی کرده، بر لزوم اصلاح و آزادسازی قیمت سوخت به عنوان راهکاری برای مدیریت مصرف لجام گسیخته سوخت در کشور اشاره کرده است.

با وجود تاکید کارشناسان بر اصلاح قیمت بنزین، سال گذشته نمایندگان مجلس با پیشنهاد دولت برای افزایش قیمت بنزین تا ۱۵۰۰ تومان مخالفت کردند و این میزان افزایش قیمت را باعث ایجاد التهاب در جامعه دانستند. حال با شرایطی که خروج آمریکا از برجام برای کشور ایجاد کرده است، به نظر می رسد فرصت اصلاح قیمت بنزین یک بار دیگر به تاخیر افتاده و باید به روش های قدیمی که همان سهمیه بندی مصرف سوخت است رو آورد.

ارزان ترین بنزین دنیا در ایران

وجود چنین دیدگاهی در میان نمایندگان مجلس که «افزایش قیمت سوخت منجر به افزایش التهاب در جامعه می شود»، باعث شده است که بنزین ایران در رده بندی های جهانی، پس از ونزوئلا رتبه دوم ارزان ترین بنزین دنیا را به خود اختصاص دهد. این رتبه در پس خود کوهی از یارانه و فساد را به همراه دارد، با این حال مصلحت اندیشی کوتاه مدت طی حدود سه سال گذشته که قیمت بنزین در کشور ثابت بوده، مانع دیده شدن زیان ملی ناشی از بنزین ارزان شده است.

بر اساس گزارش های موجود، در سال ۲۰۱۶، دولت چیزی حدود ۳۵ میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت کرده تا همچنان بنزین ایران لقب دومین بنزین ارزان دنیا را به خود اختصاص دهد. این میزان یارانه، در حالی می توانست صرف سرمایه گذاری و افزایش درآمدهای کشور شود که برای تامین مصرف بی رویه بنزین در کشور هزینه شد و بخشی از آن نیز به واسطه فاصله قیمتی زیادی که میان بنزین ایران و کشورهای همسایه وجود دارد، نصیب قاچاقچیان سوخت شد.

بر اساس آخرین رده بندی انجام شده از سوی سایت globalpetrolprices، ایران پس از ونزوئلا، ارزان ترین بنزین دنیا را به صاحبان خودرو ارائه می دهد. طبق گزارش این سایت، هر لیتر بنزین سوپر در ایران بر اساس نرخ دلار مبادله ای در بانک مرکزی، ۲۷ سنت قیمت دارد. این در حالی است که تا ۱۶ جولای، متوسط قیمت بنزین در دنیا ۱۷/ ۱ دلار در هر لیتر بوده است.

تعویق اصلاحات اقتصادی در ایران در شرایطی منجر به سوخت شدن سرمایه های کشور در باک های بنزین شده است که عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت خام، پس از انجام برخی اصلاحات یارانه ای، هم اکنون هر لیتر بنزین را با نرخ ۵۴ سنت ارائه می دهد که رتبه چهاردهمین بنزین ارزان قیمت را به این کشور داده است.

اما نگاهی به فاصله قیمتی میان بنزین ایران و کشورهای همسایه، نشان می دهد در شرایطی که کشور نیازمند حفظ ارز است، چگونه ارزی که به تامین سوخت ارزان اختصاص داده می شود، به کسب و کار قاچاق سوخت رونق می دهد و ارزهایی را که به بنزین تبدیل شده است به شکل غیرقانونی به آن سوی مرزها روانه می کند.

بر اساس اطلاعات سایت globalpetrolprices، قیمت هر لیتر بنزین در پاکستان ۷۷ سنت است و در کشور افغانستان نیز هر یک لیتر بنزین ۷۰ سنت قیمت دارد. این نرخ در ترکیه که همسایه غربی ایران است به ۳۱/ ۱ دلار در هر لیتر نیز می رسد. درعراق نیز هر لیتر بنزین ۶۳ سنت قیمت گذاری می شود. در کنار این موضوع که بنزین ارزان به قاچاق سوخت دامن می زند و از سوی کارشناسان نیز بارها مورد تاکید قرار گرفته است؛ شدت رشد مصرف بنزین در کشور به واسطه بنزین ارزان نیز هم اکنون در محدوده هشدار قرار گرفته است.

بر اساس آخرین گزارش های موجود، مصرف سوخت کشور در سه ماه نخست امسال رشدی حدودا ۱۰ درصدی داشته و به طور میانگین در مقایسه با مدت مشابه پارسال به ۱/ ۸۵ میلیون لیتر در روز رسیده است. این در حالی است که میانگین مصرف بنزین در کشور در سال ۹۱ روزانه ۶۳ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر بوده است. میانگین مصرف یاد شده برای سه ماه نخست سال جاری در حالی با تولید ۸۸ میلیون لیتری در روز فاصله ای اندک دارد که اگر همچنان با نرخ ۱۰ درصد به روند رشد خود ادامه دهد، بعید به نظر می رسد که افزایش تولید ۱۰۰ میلیون لیتری در روز نیز، پاسخگوی نیاز کشور به مصرف بنزین باشد.

روزنه های فساد

بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران در مراسم افتتاح فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس، نسبت به رشد مصرف بنزین در کشور انتقادات فراوانی کرد. رئیس جمهوری نیز که در این مراسم حضور داشت، وزیر را تنها نگذاشت و با اشاره به جمعیت ۸۰ میلیون نفری ایران، مصرف روزانه ۸۰ میلیون لیتر بنزین در کشور را در دنیا بی سابقه خواند. با این حال به نظر می رسد زمان برای انتقاداتی که البته بخش زیادی از آن به عملکرد دولت بازمی گردد تنگ است و برای پیش گیری از شرایط فعلی باید اقداماتی انجام داد.

سهمیه بندی مصرف سوخت یکی از راهکارهایی است که از سوی کارشناسان برای کنترل مصرف به آن اشاره می شود. اما این روش با وجود استفاده از سیستم کارت سوخت فسادهایی به همراه دارد. برای مثال اخیرا گزارش هایی از خرید و فروش کارت سوخت در جایگاه ها مشاهده شده است. بر اساس این گزارش ها، از آنجا که پایش فعالیت جایگاه ها بر اساس مانیتورینگ است و میزان کارت های وارد شده به دستگاه ها مورد بررسی قرار می گیرد، قاچاقچیان برای قاچاق نیازمند کارت سوخت به تعداد زیاد هستند تا بتوانند سوخت بیشتری را دریافت و سپس قاچاق کنند.

در چنین شرایطی خرید و فروش کارت سوخت رونق گرفته و در خلأ نظارتی چرخه ای شکل گرفته است که در نهایت به قاچاق سوخت می انجامد. بر اساس گزارش های موجود، این کارت سوخت ها عموما به مناطق مرزی رهسپار می شوند. آن طور که «شانا» اخیرا گزارش داده است، «در ماه های اخیر، آمار ورود کارت های مهاجر به استان مرزی سیستان و بلوچستان افزایش یافته که این موضوع سبب ایجاد مشکل در مدیریت سوخت استان می شود.» طبق این گزارش، سرازیر شدن کارت های سوخت مهاجر به منطقه چابهار، اتفاقی است که روند مدیریت و کنترل مصرف فرآورده های نفتی را با مشکل مواجه کرده است. در چنین شرایطی به نظر می رسد، دولت در اقدامی مکمل، چاره ای جز واقعی سازی گام به گام قیمت بنزین ندارد.

مطابق قانون هدفمندی یارانه ها، قیمت سوخت باید سالانه با ۲۰ درصد افزایش، به ۹۰ درصد قیمت فوب خلیج فارس می رسید. این قانون در حالی همواره فدای معادلات سیاسی شده است که به نظر می رسد آرام آرام باید به سمت آن حرکت کرد. در حال حاضر روزانه حدود ۸۸ میلیون لیتر بنزین در کشور تولید می شود که چیزی حدود ۸۵ میلیون لیتر آن به مصرف می رسد.

به گفته مسوولان این میزان تولید قرار است تا پایان سال به ۱۰۰ میلیون لیتر در روز برسد. با وجود چنین چشم اندازی، چنانچه راهکاری جدی برای کنترل مصرف سوخت وجود نداشته باشد، رشد مصرف به سرعت خود را به تولید ۱۰۰ میلیون لیتری رسانده و نه تنها مانعی برای صادرات بخشی از این فرآورده و ارزآوری آن خواهد شد بلکه می تواند در شرایط سخت تحریم که واردات بنزین با دشواری هایی همراه است، مانند گذشته منجر به رو آوردن به روش هایی همچون تولید بنزین پتروشیمی ها شود.


loading...
  • خوب و بد بنزین دونرخی


    هر لیتر بنزین در حالی برای چهارمین سال متوالی با قیمت هزار تومان در ایران عرضه می‌شود که اخیرا گمانه‌ها از بازگشت سیستم سهمیه‌بندی مصرف سوخت افزایش یافته است. این گمانه‌ها با توجه به احیای دوباره سیستم کارت سوخت در جایگاه‌های عرضه بنزین و ضرورت کنترل
  • بنزین دونرخی در دستور کار نیست


    به گفته عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در حال حاضر تنها بازگشت کارت سوخت در این کمیسیون مطرح شده و افزایش قیمت و یا دو نرخی‌شدن قیمت بنزین در دستور کار قرار ندارد.
  • مخالفت کمیسیون تلفیق با دونرخی شدن بنزین


    غلامرضا شرفی نماینده مردم آبادان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به نشست عصر امروز (یکشنبه 17 دی) کمیسون تلفیق بودجه سال 97 کل کشور، گفت:‌ در این جلسه با افزایش هرگونه قیمت بنزین و حامل های انرژی مخالفت کردند.
  • مخالفت کمیسیون تلفیق با دونرخی شدن بنزین


    عضو کمیسیون تلفیق بودجه سال ۹۷ کل کشور از منتفی شدن دو نرخی شدن قیمت بنزین در سال آینده خبر داد.
  • نماینده مجلس: بنزین دونرخی در دستور کار نیست


    به گفته عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در حال حاضر تنها بازگشت کارت سوخت در این کمیسیون مطرح شده و افزایش قیمت و یا دو نرخی‌شدن قیمت بنزین در دستور کار قرار ندارد.
  • توضیح وزیر نفت درباره دونرخی شدن قیمت بنزین


    باشگاه خبرنگاران جوان نوشت: وزیرنفت، مطرح شدن بحث دو نرخی شدن قیمت بنزین را شایعه دانست و گفت: فعلا درباره این موضوع چیزی در دولت تصویب نشده است.
  • تکذیب پیشنهاد دولت برای دونرخی شدن بنزین


    اسدالله قره‌‌خانی با اشاره به اخباری درباره پیشنهاد دولت مبنی بر دو نرخی‌شدن قیمت بنزین به مجلس شورای اسلامی گفت: چنین پیشنهادی با ‌عنوان لایحه از طرف دولت یا طرحی از سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی، به کمیسیون انرژی ارائه نشده است.
  • سناریوهای قیمت بنزین: سهمیه‌بندی یا دونرخی؟


    آمارها از افزایش میزان مصرف بنزین در کشور حکایت دارد. رشدی که با افزایش گرمای هوا رابطه مستقیمی دارد و این روزها سرنشینان خودروهای شخصی برای خلاصی از گرما با روشن کردن کولرخودروی خود بر میزان مصرف بنزین افزوده‌اند. آمارهای رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌ه
  • سهمیه‌بندی و بنزین دونرخی بازمی‌گردند؟


    آمار‌ها از افزایش میزان مصرف بنزین در کشور حکایت دارد. رشدی که با افزایش گرمای هوا رابطه مستقیمی دارد و این روز‌ها سرنشینان خودرو‌های شخصی برای خلاصی از گرما با روشن کردن کولرخودروی خود بر میزان مصرف بنزین افزوده‌اند.
  • مخالفت اعضای کمیسیون تلفیق با دونرخی شدن بنزین


  • درخصوص بنزین دونرخی منتظر نظر مجلس هستیم


    سخنگوی ستاد بودجه با ابراز "درخصوص بنزین دونرخی منتظر نظر مجلس هستیم" گفت: با توجه به آنکه بودجه امسال تفاوت چندانی با بودجه سنوات قبل ندارد التهابات و اعتراضات اخیر نمی‌تواند نشئت‌گرفته از لایحه بودجه دولت باشد.
  • تکذیب پیشنهاد دولت برای دونرخی شدن قیمت بنزین


    سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: دولت پیشنهادی برای دونرخی شدن قیمت بنزین ارائه نداده است.
  • تکذیب پیشنهاد دولت برای دونرخی شدن قیمت بنزین


    سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: دولت پیشنهادی برای دونرخی شدن قیمت بنزین ارائه نداده است.
  • تکذیب پیشنهاد دولت برای دونرخی شدن قیمت بنزین


    سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: دولت پیشنهادی برای دونرخی شدن قیمت بنزین ارائه نداده است.
  • تکذیب پیشنهاد دولت برای دونرخی شدن قیمت بنزین


    سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: دولت پیشنهادی برای دونرخی شدن قیمت بنزین ارائه نداده است.
دانلود نرم افزار

گزارش ها

گزارشی نه‌چندان دلچسب از فجر در عملکرد شش ماهه

گزارشی نه‌چندان دلچسب از فجر در عملکرد شش ماهه

عربستان سعودی چگونه روایت خود درباره خاشقجی را تغییر داد؛ از اظهار بی‌اطلاعی درباره سرنوشت خاشقجی تا بی‌اساس توصیف کردن گزارش‌های قتل و تأیید مرگ خاشقجی در کنسولگری

عربستان سعودی چگونه روایت خود درباره خاشقجی را تغییر داد؛ از اظهار بی‌اطلاعی درباره سرنوشت خاشقجی تا بی‌اساس توصیف کردن گزارش‌های قتل و تأیید مرگ خاشقجی در کنسولگری

گزارش لحظه به لحطه از عملکرد آزادکاران ایران/ قرعه‌ سخت برای شاگردان خادم

گزارش لحظه به لحطه از عملکرد آزادکاران ایران/ قرعه‌ سخت برای شاگردان خادم

گزارش آماری شبکه لرزه نگاری شهر تهران

گزارش آماری شبکه لرزه نگاری شهر تهران

گزارش بولتن نیوز از مراسم چهلمین روز معدومین حمله موشکی سپاه

گزارش بولتن نیوز از مراسم چهلمین روز معدومین حمله موشکی سپاه

آخرین وضعیت گزارش «حادثه سقوط هواپیمای تهران - یاسوج»

آخرین وضعیت گزارش «حادثه سقوط هواپیمای تهران - یاسوج»

گزارش فرمانده نیروی هوافضای سپاه به کمیسیون امنیت ملی مجلس

گزارش فرمانده نیروی هوافضای سپاه به کمیسیون امنیت ملی مجلس

مراقب تخفیف‌های خارج از عرف فروشگاه‌های اینترنتی باشید/ مسدودسازی چند سایت متخلف به کمک گزارش‌های مردمی

مراقب تخفیف‌های خارج از عرف فروشگاه‌های اینترنتی باشید/ مسدودسازی چند سایت متخلف به کمک گزارش‌های مردمی

تبلیغات

آسیاتک حمایت