آسیاتل

بازدید: 8

جام جهانی، یک رئیس‌جمهور و نمایش ظریف دیپلماسی عمومی

منبع : خبرگزاری ایکنا کد خبر: 1321710
گروه سیاسی ــ نحوه رفتار و حضور رئیس‌جمهور کرواسی در مسابقات جام جهانی بار دیگر اهمیت دیپلماسی عمومی و ضرورت جدی تلقی کردن آن را یادآور شد که امروز مسئولان کشور حتی می‌توانند با درس گرفتن از چگونگی استفاده هنرمندانه از این ابزار در عرصه داخلی و شرایط جنگ اقتصادی و روانی دشمن با هدف تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی به نهادهای حاکمیتی برای موفقیت در این نبرد گام بردارند.

جام جهانی 2018 روسیه به اتمام رسید اما می توان به جز مسائل فنی، نکات و درس های فراوانی را در حوزه های اقتصادی، مدیریتی، فرهنگی،اجتماعی و ... از این رویداد بزرگ بین المللی که یک ماه عرصه رسانه ای را به تسخیر خود درآورده بود برداشت کرد.

یکی از این نکات مهم استفاده از ظرفیت دیپلماسی عمومی است. در طی سال های اخیر بارها این کلیدواژه از سوی مسئولان کشورمان تکرار شده و بر اهمیت آن تأکید شده است. البته اینکه تا چه حد یک برنامه ریزی مدون و هوشمندانه برای استفاده از ظرفیت های دیپلماسی عمومی صورت گرفته بحثی جداگانه می طلبد که لازم است نخبگان و کارشناسان عرصه دیپلماسی و رسانه به تبیین این مسئله بپردازند.

به طور خلاصه با پایان یافتن جنگ سرد و اهمیت پیدا کردن اولویت های اقتصادی در کنار اولویت های امنیتی در سیاست خارجی دولت ها و افزایش نقش بازیگران غیر دولتی، مانند شرکت های خصوصی و چند ملیتی و نخبگان غیر دولتی، ابزاری غیر از دیپلماسی سنتی نیز اهمیت پیدا کرد که از آن به دیپلماسی عمومی تعبیر می شود. از طرفی انقلاب در عرصه رسانه ای و ارتباطاتی و گسترش فضای مجازی، افکار عمومی را به رکن مهمی در حوزه سیاست گذاری و تصمیم سازی بدل کرده که سیاستمداران و دولتمردان را به شناخت بیشتر خواسته ها، مطالبات، نوع ادراک افکار عمومی وادار می کند و از این منظر هم دیپلماسی عمومی ابزاری برای فهم نگاه و مطالبات افکار عمومی است.

اما دیپلماسی عمومی چیست و چه اهدافی را دنبال می کند؟ دیپلماسی عمومی را ابزار یا مکانیسم اعمال قدرت نرم در عرصه عمل خوانده اند(1). در تعریف دیگر «دیپلماسی عمومی ارتباطات معطوف به منافع ملی یک کشور از طریق ارتباط با مردم خارج از مرزهای جغرافیایی است. با این تعریف، مسائلی از قبیل اعزام دانشجو به خارج، پذیرش بورس های تحصیلی، خبرنگاران اعزامی، فرآیند ارتباط میان فرهنگی، برگزاری انواع جشنواره های هنری، همایش ها و سمینارهای فرهنگی و پخش برنامه های صوتی و تصویری و حتی ایجاد سایت های اینترنتی، همه و همه در حوزه دیپلماسی عمومی قابل بحث می باشد» (2).

از این منظر می توان دیپلماسی عمومی را مجموعه ای از استراتژی ها و تاكتیك های جدید دیپلماتیك دانست كه در خدمت دستگاه سیاست خارجی یك كشور قرار می گیرند و تلاش می كنند تا وجهه و تصویر یك كشور را در جهان و در نزد افكار عمومی بهبود بخشند.

براین اساس اهمیت و هدف نهایی دیپلماسی عمومی اثرگذاری بر اذهان مردم دیگر کشورها از طریق بهره مندی از روش های ارتباط جمعی و به معنای مدیریت کردن ارتباطات خارجی برای ایجاد تصویر مثبت از کشور است؛ به گونه ای که موفقیت های خود را در میان دیگر جوامع شایع سازد، شکست های احتمالی را کوچک جلوه دهد و تغییرات در حکومت و جامعه را برای دیگران توضیح دهد تا دولت ها و ملت های دیگر، تمایل مثبتی نسبت به کشور به کاربرنده دیپلماسی عمومی در ذهن خود احساس نمایند(3). براین مبنا است که جوزف نای، دیپلماسی عمومی را یکی از منایع شکل دهنده قدرت نرم بیان کرده است.

اما ارتباط جام جهانی با دیپلماسی عمومی چیست؟ همانطور که مشاهده شد در خلال برگزاری جام جهانی شخصیت های سیاسی عالی رتبه زیادی در روسیه و برای تماشای مسابقات فوتبال حضور پیدا کردند که این از اهمیت فوتبال به عنوان یک فراورزش که امروزه تبدیل به یک صنعت، تجارت و حتی کالای فرهنگی و رسانه ای شده، حکایت دارد که همین موجب تکاپوی زیاد سیاستمداران برای بهر ه برداری از دستاوردها و منافع جام جهانی فوتبال برای کشورهای شان شده است.

در این میان شاید به جرئت بتوان گفت تنها یک نفر به صورت ویژه از میان همه این سیاستمداران مود توجه قرار گرفت و موفق شد توجه افکار عمومی را، به ویژه با نحوه حضور هوشمندانه در بازی فینال به عنوان مهمترین بازی جام، به خود جلب کند و آن هم رئیس جمهور کرواسی بود. شاید عده ای این برجسته شدن یا به تعبیری بولد شدن رسانه ای را از نگاه جنسیتی تعبیر کنند اما اگر آن را هم تا حدی دخیل بدانیم اما این همه واقعیت نیست. نحوه سفر (همراه با مردم عادی در پرواز اکونومی)، نوع حضور، واکنش های عاطفی، نوع ارتباطات عمومی و ... همگی نقش مهمی در برجسته شدن رئیس جمهور کرواسی در این مسابقات داشت.

اما قطعا یکی از اهداف خانوم کیتاروویچ و مجموعه دولت کرواسی، استفاده از ظرفیت های جام جهانی برای ارائه یک تصویر مثبت و صلح طلبانه از کرواسی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی بود که با ابزار دیپلماسی عمومی موفق به انجام این کار شدند. در واقع این حضور و اهداف آن را نباید ساده انگارانه صرفا به دیدن مسابقات فوتبال تقلیل داد بلکه پشت سر این حضور، پوشیدن لباس تیم ملی کرواسی به جای لباس رسمی، اشک ها، لبخندها، حضور عادی، بی تکلف، غیر نمایشی و به دور از شعار در میان مردم، ارتباطات عاطفی و محبت آمیز با مقامات سایر کشورها و بازیکنان تیم رقیب و ...قطعا اهداف بزرگ تری وجود دارد که مهمترین آن کسب بیشترین منافع اقتصادی و سیاسی است.

در واقع شاید بتوان گفت اکنون در ذهن بسیاری از توریست ها و گردشگران در اقصی نقاط جهان، کرواسی هم بیشتر شناخته شده و هم به یک مقصد مطلوب مبدل شده و مردم جهان کرواسی را با تصویر یک رئیس جمهور مردمی، مهربان، دارای محبوبیت بالا که به دنبال صلح و دوستی جهانی است به خاطر سپرده اند که قطعا این اتفاق برای کشوری با وسعت و جمعیت کرواسی یک دستاورد بسیار بزرگ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به شمار می رود که با استفاده مناسب، هوشمندانه و غیرشعاری از ظرفیت های دیپلماسی عمومی حاصل شده است.

این مسئله می تواند برای مسئولان کشور ما نیز درس بزرگی باشد که ظرفیت های دیپلماسی عمومی را کوچک نشمرده و آن را جدی تلقی کنند. در شرایط فعلی که کشور دچار معضلات و مشکلات عدیده اقتصادی است و تحریم های آمریکا در شرف آغاز است و به تعبیر رهبر معظم انقلاب مقابله با جنگ اقتصادی و روانی دشمن بیش از گذشته نیازمند تقویت پیوند مسئولان با مردم است، مسئولان و سیاستگذاران کشور می توانند از الگوهای این ابزار و استفاده از تجارب موفق این حوزه مانند همین مورد ذکر شده، در عرصه داخلی نیز بهره برده و از آن در جهت تقویت سرمایه اجتماعی و بالا بردن ضریب اعتماد مردم به دستگاه ها و نهادهای حاکمیتی گام بردارند تا بتوانند حقیقتا مردم را وارد مشارکت در این جنگ اقتصادی و فشار روانی دشمن کرده و از ظرفیت های حضور مردم برای موفقیت در این میدان استفاده ببرند.

شاید یکی از مهم ترین این درس ها افزایش ارتباطات صریح و حتی چهره به چهره با اقشار مختلف جامعه، حضور عادی و غیر نمایشی در میان مردم، شنیدن دردها و گلایه های آنان، حضور در مناطق محروم کشور و محدود نکردن این دیدارهای مردمی به کلان شهرها و مراکز استان ها از یک سو و دیدار و گفت وگو با نخبگان و کارشناسان حوزه های مختلف با هر نوع گرایش فکری برای شنیدن راهکارها، نظرات و انتقادات آنان در راستای گذار از شرایط فعلی است.  

پی نوشت:
1ـ احدی، افسانه(1388): «برنامه هسته ای ایران از نگاه دیپلماسی عمومی»، فصلنامه راهبرد، سال هجدهم، شماره 51.
2ـ بختیاری، ابراهیم(1390): «بررسی شباهت ها و تفاوت های دیپلماسی عمومی با مفاهیم نرم»، فصلنامه عملیات روانی، سال هشتم، پائیز، شماره 30.
3ـ پوراحمدی، حسین(1389): قدرت نرم و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، قم، انتشارات بوستان کتاب.

به قلم مهدی مخبری، دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی

انتهای پیام


loading...
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

ابتکار: گزارشی از پرونده «پسران شوشتری» خواسته‌ایم| لزوم آموزش‌های خودمراقبتی کودکان و نوجوانان+ابعاد تازه از تجاوز به نوجوانان در شوشتر|

ابتکار: گزارشی از پرونده «پسران شوشتری» خواسته‌ایم| لزوم آموزش‌های خودمراقبتی کودکان و نوجوانان+ابعاد تازه از تجاوز به نوجوانان در شوشتر| "احمد تن تن" کیست؟

گزارش «الجزیره» درباره عزم ایران و چین برای عبور از تحریم‌

گزارش «الجزیره» درباره عزم ایران و چین برای عبور از تحریم‌

گزارش تکان‌دهنده‌ای از کارگران نیشکر هفت تپه

گزارش تکان‌دهنده‌ای از کارگران نیشکر هفت تپه

طی دو روز آینده گزارش درباره پرونده خاشقجی منتشر می‌شود

طی دو روز آینده گزارش درباره پرونده خاشقجی منتشر می‌شود

تبلیغات

آسیاتک حمایت