آسیاتل

بازدید: 23

بیکارشدگـان مـرز

منبع : سلامت نیوز کد خبر: 1274683
سلامت نیوز:مغازه داران و تجار بانه ای پس از 25 روز اعتصاب، کرکره مغازه و پاساژهای شان را بالا دادند به شرط بهبود شرایط. آن ها از اواخر فروردین در اعتراض به بسته شدن مرز و معابر غیررسمی کولبری دست به این کار زده بودند و حرف شان این بود كه ب

سلامت نیوز:مغازه داران و تجار بانه ای پس از 25 روز اعتصاب، کرکره مغازه و پاساژهای شان را بالا دادند به شرط بهبود شرایط. آن ها از اواخر فروردین در اعتراض به بسته شدن مرز و معابر غیررسمی کولبری دست به این کار زده بودند و حرف شان این بود كه با بسته شدن مرز هیچ کالایی براي فروش در اختیارشان قرار نمی گیرد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از قانون ،از طرفی شنیده ها حاکی از این است كه مرزرسمی «سیروان» در آینده ای بسیار نزدیک، گشوده و کالاهای مورد نیاز و البته مورد تایید، از این مرز وارد این منطقه تجاری خواهد شد.

در این میان دغدغه مغازه داران و تجار بانه ای این است که حق گمرکی بالایی به کالاهای وارداتی بسته خواهد شد و کاسبی شان مثل گذشته رونقی نخواهد داشت؛ به این دليل که کالاهایی که در اختیار خریداران گذاشته مي شود، با قیمت شهرهای دیگر کشور اختلاف بسیار ناچیزی خواهد داشت و هيچ مسافری حاضر نمی شود برای خریدی که برایش سودی ندارد، صدها کیلومتر در راه باشد!

اما سوال اینجاست؛ کالاهایی که در مغازه های بیش از 60 مرکز تجاری بانه عرضه و حتی به سراسر کشور ارسال می شود، از کدام مرز وارد می شود؟ برای اینکه بدانیم با بسته شدن مرز به کدام قشر بیشترین آسیب وارد می شود، از بانه 60 کیلومتر راه پر پیچ و خم کوهستانی در دل رشته کوه زاگرس که در اردیبهشت به زیباترین شکل ممکن مسحورکننده شده را پيش می گیریم به سوی سردشت زخم خورده از جنگ.

سردشت فراموش شده

از بانه تا سردشت راه زیادی نیست ولی پیچ و خم جاده راه مان را زیاد می کند؛ البته گذر از این جاده باریک میان کوهستان زاگرس خسته مان نمی کند. جای شکرش باقی است که هنوز جنگل های بلوط این منطقه از کشور بکر و دست نخورده باقی مانده اند.

بعد از یک ساعت و نیم به شهری می رسیم که مردمش آن را عروس زاگرس می نامند؛ عروسی که هشت سال جنگ، ناامنی، بمباران شیمیایی و بی امکاناتی نتوانسته زیبایی اش را از او بگیرد. اگر 20سال پیش گذرتان به این شهر افتاده باشد، باید گفت چهره شهر نسبت به آن زمان تغییر خاصی نکرده و همانی است که آن سال ها دیده اید!

به بازارچه مرزی سردشت می رویم که بر خلاف شهر تجاری بانه، بسیار کوچک و کم مغازه است. روز نخست ماه رمضان بازار خلوتِ خلوت است و انگار به خواب فرو رفته. قیمت کالاها به نسبت بانه کمی ارزان تر است.

حسن، یکی از مغازه دارهای سردشتی می گوید که بانه آن قدر اسم و رسم پیدا کرده که کسی سردشت نمی آید. او ادامه مي دهد:« شاید کمتر کسی بداند بیشتر جنس های توی ویترین مغازه های بانه، از سردشت می آید. بانه در چند سال گذشته آن قدر پیشرفت کرد که از همه جای کشور برایش مشتری می آید. آن ها 25 روز به بسته شدن مرز اعتراض کردند و صدای شان را به گوش مسئولان رساندند ولی هیچ وقت صدای بدبختی کولبران روستاهای مرزی سردشت شنیده نشد.

کولبرها با زحمت فراوان و در ازای پول ناچیزی از آن سوی مرز جنس می آوردند ولی سود اصلی را چه کسی می برد؟ مغازه داران. اگر می خواهید بیکاری شان را ببینید، به روستاهای مرزی «اشکان» یا «قاسم رش» سر بزنید و از زبان آن ها بدبختی شان را توی روزنامه بنویسید».

حرف های حسن را مغازه داران دیگر که دورمان حلقه زده اند، تایید می کنند. یکی از کاسب ها دستم را می گیرد و به سوی مغازه اش می برد. مغازه وسایل خانگی دارد. می گوید:« جنس های ما از مرزی که با ما 20 کیلومتر هم فاصله ندارد، می آمد ولی الان چهار ماه است هیچ چیزی وارد نشده و جنسی نداریم که بفروشیم. اگر این چند قلم وسایل را هم بفروشیم، باید با این وضعیت کرکره های مان را پایین بیاوریم و خانه نشین بشویم».

مغازه داران سردشتی دل پری دارند از وضعیت. می گویند اگر قرار بوده مرزها بسته شود، باید مسئولان از چند ماه قبل اطلاع می دادند و برای بیکاری چند100 هزار نفر از کولبر، قاطرچی، راننده، ترخیص کار و مغازه دار فکری می کردند؛ نه اینکه یک شبه به فکر این بیفتند که مرز را ببندند و هیچ چاره ای برای مردم نگذارند. آن ها از ما می خواهند تا سری به روستاهای مرزی شان بزنیم تا بیکاری هزاران کولبر پیر و جوان که خانه نشین شده اند را از نزدیک ببینیم.

بسته شدن مرز، زندگی مان را تعطیل کرد

از سردشت بیرون می زنیم و وارد جاده «بیوران» می شویم. به ما گفتند اگر می خواهیم به مرز اشکان برویم، باید پیش از ساعت هفت غروب از آنجا برگردیم؛ چرا که از آن ساعت تا هفت صبح به دلیل بسته شدن جاده از سوی مرزبانی، نمی توانیم آنجا را ترک کنیم؛ به همين دلیل به سوی مرز قاسم رش می رویم که کمتر محدودیت دارد. راه تا بارانداز قاسم رش نزدیک نیم ساعت است.

مسیر این منطقه بسیار باریک، پردست انداز و پرپیچ و خم است تا حدی که امکان دید به دلیل وجود پیچ های تند به کمتر از پنج متر می رسد. اما باید از زیبایی بی حد و حصر این جاده با جنگل های متراکم بلوط که دست کمی از جاده چالوس ندارد نيز در گزارش هاي بعدی برای تان بگوییم؛ منطقه ای که می تواند با توجه مسئولان و همکاری مردمش به یکی از قطب های گردشگری کشور تبدیل شود.

در طول مسیرمان تا رسیدن به قاسم رش که در محدوده «وزینه» است، روستاهای ورده، کانی زرد، دوله خان و چند روستای دیگر را پشت سر می گذاریم. یکی از قاطرچی هایی که توی مسیر دیدیم، به ما گفت که بیشتر اهالی این منطقه در کار کولبری هستند. چند دقیقه بعد به روستایی می رسیم که در کنار جاده قرار گرفته است و نزدیک به 40 جوان توی میدانگاهی جمع شده اند. سلام مان را به گرمی جواب می دهند. از آن ها درباره وضعیت کار می پرسیم، از اینکه وقتی مرز بسته شد چه می کنند؟

جوان های روستا گویی منتظر بودند غریبه ای را ببینند تا سفره درد و ناراحتی شان را برایش باز کنند. یکی شان به نام عثمان که سال ها قاطرچی بوده، به ما می گوید:« توی این چند ساله سابقه نداشته مرز را چهار ماه ببندند. نان مردم این منطقه و روستاهای دیگر از همین مرز درمی آید. اگر چهار ماه پیش اینجا می آمدید، جوانی را نمی دیديد که بیکار نشسته باشد.

روزی 700 -800 پیر و جوان با اسب و قاطر با مجوز فرمانداری و مرزبانی می رفتند آن سوی مرز و جنس می آوردند. خب نفری 200 تا 300 هزار تومان پول گیرمان می آمد؛ یعنی ماهی بین یک میلیون تا یک میلیون و 200 هزار تومان. حالا که مرز را بسته اند، دست کم پنج هزار نفر از اهالی این منطقه بیکار شده اند و هیچ کاری از دست شان برنمی آید».

علی، اهل روستای ورده است و همراه با برادر کوچک تر و پدرش سال هاست با قاطر از کردستان عراق بار می آورد. او می گوید برای قاطرچی شدن باید مجوز داشته باشند و برای اینکه کرایه قاطر به کسی ندهند، مجبور شده اند قاطر بخرند به قیمت هشت میلیون و حالا که مرز تعطیل شده، قاطرشان را دو میلیون هم نمی خرند.

او ادامه می دهد:« پیله وری کار آبا و اجدادی مان است و حالا با بسته شدن مرز وضع مالی مان خرابِ خراب شده. نان ما از همین مرز است. اگر دولت برای مان اشتغال زایی می کرد، براي مثال کارخانه ای می زد، روی رودخانه دارمه که به سوی عراق می رود، سدی می زد ، وابستگی مان به مرز کمتر می شد و هیچ وقت سراغ کولبری و قاطرچی شدن نمی رفتیم. متاسفانه مسئولان به گلایه و درخواست های مردم توجهی نمی کنند. اهالی این منطقه سال ها درگیر جنگ و ناامنی بوده اند و هیچ امکاناتی در اختیارشان نیست.

ما حتی سرمایه ای هم نداریم که با آن کار دیگری انجام بدهیم. شما بیایید روستای ما را ببینید، حتی گاز لوله کشی نداریم و زمستان خانه های مان را با چوب و نفت گرم می کنیم. به منطقه ای که هیچ رسیدگی به آن نشده باید این طور دست بگذارند به خرخره اش؟!»

حرف همه آن هایی که در این میدانگاه ایستاده اند، یکی است؛ مرز برای شان باز شود یا دولت برای شان اشتغال زایی کند حتی با حقوق 700 – 800 هزار تومان در ماه.

همراه با یکی از جوان ها به روستای ورده می رویم. به روستایی که برای ورود به آن به دلیل شیب بسیار تند، باید ماشین را پارک کنیم. ما را به خانه مرد 40ساله ای می برند به نام رسول. او 70 روز پیش هنگامی که برای کولبری رفته بود، با شلیک مرزبانان از کوه پرت می شود و کمرش به شدت آسیب می بیند.

یاا... گویان وارد حیاط خانه می شویم. اهالی خانه به گرمی از ما استقبال می کنند. همسر رسول به داخل اتاق می رود تا به او خبر بدهد که از تهران خبرنگار آمده. چند دقیقه بعد او در حالی که کمرش را با کمربند طبی مخصوصی بسته، عصازنان وارد حیاط می شود و به سختی می نشیند روی صندلی فلزی رنگ و رو رفته.

از او درباره اتفاقی که باعث مجروح شدنش شده، می پرسیم. اولش کمی سبک و سنگین می کند که حرف بزند یا نزند. وقتی اهالی روستا به زبان کردی به او می گویند که حرف بزند، چاره ای نمی بیند تا از آن اتفاق بگوید؛

« قبل از اینکه مرز را ببندند، من هم مثل بقیه از آنسوي مرز با قاطر برای قاسم رش جنس می آوردم. بعد از این ماجرا خانه نشین شده بودم. بالاخره زندگی خرج دارد و باید کاری می کردم. چاره ای نداشتم تا بعضی از شب ها توی تاریکی شب از دل جنگل و از کنار پرتگاه ها و میدان های مین رد شوم و از آنور 20 – 30 کیلو بار بیاورم.

شب آخری که می خواستم بروم آنسوی مرز، مرزبان های خودمان به سمت من و چندنفر از همروستایی هایم تیراندازی کردند؛ من هول شدم و از کوه به پایین افتادم. مردم روستای کانی زرد به ياري ام آمدند و مرا با آمبولانس به سردشت بردند. پنج روز بیمارستان بستری بودم و 16 روز هم در بیمارستان امام خمینی(س) برای جراحی بستری شدم. 6 تا پلاتین توی کمرم گذاشتند».

چقدر از کولبری گیرتان می آید؟

بستگی به جنس دارد. 100 تا 150 هزار تومان.

چه جنس هایی می آوردید؟

سیگار، کفش، لباس، توتون،لامپ و گل های طبیعی که از ترکیه می آید.

برای آوردن جنس چند ساعت توی راه هستید؟

نزدیک هفت ، هشت ساعت.

چقدر احتمال دارد وقتی مخفیانه از مرز رد می شوید، جان تان را از دست بدهید؟

از زمانی که از کوه بالا می رویم انگار جان مان را کف دست مان گرفته ایم. توی مرز کلی مین از زمان جنگ مانده، مرزبان های خودمان هم چون دید ندارند و نمی توانند تشخیص بدهند که چه کسی از مرز رد می شود، تیراندازی می کنند. البته توی مسیر چندتا پرتگاه هم داریم که شب اگر چشم مان نبیند، کارمان ساخته است. آدم سراغ دارم که روی مین رفته و جان خودش را از دست داده یا بعضی ها توی چند روستای دیگر از کوه به پایین پرت شده اند.

اگر بهتر بشوی، دوباره سمت کولبری می روی؟

اگر مرز باز نشود، مجبورم دوباره کلبری بکنم. حالا که تا آخر سال نمی توانم کمر راست کنم. توی این دو ماه نزدیک به 10 میلیون خرج دوا و دکترم شده و باید برای هزینه زن و بچه و مادرم فکری کنم.

روستاهای زخم خورده از جنگ

برمی گردیم به جاده اصلی و تا شب نشده خودمان را به روستای مزرعه می رسانیم. روستای زیبايي که رودخانه ای کوچک اما پرآب از میانه آن عبور می کند. بیشتر اهالی این روستاها هم مثل بقیه کولبری می کنند. آن هایی که تکه زمینی دارند، کشاورزی می کنند ولی زمین هموار برای کشاورزی در این منطقه به ندرت پیدا می شود. اگر هم باشد، آب نیست برای آبیاری آن مگر کشت دیم كارساز باشد.

یکی از اهالی روستا به نام کاک علی، از مرز برای مان می گوید. او از سويي مرز را فرصت می داند و از سویی هم دردسر. می گوید:« نان خیلی ها از همین مرز است. زندگی همه ما به مرز بستگی دارد. اگر باز باشد، زندگی مان با همه مشکلاتش می گذرد. اگر بسته باشد، به دردسر می افتیم مثل 20 سال پیش که خیلی از اهالی این مناطق برای کار به شهرهای دیگر رفتند و کارگری می کردند. بعضی های شان هم توی کوره های آجرپزی مشغول به کار شدند. عده ای هم دیگر برنگشتند.

بسته شدن مرز به اهالی مناطق مرزی خیلی ضرر زد و اگر مسئولان کاری نکنند، اتفاق بدتری می افتد؛ به عنوان مثال برخی دوباره دست به مهاجرت می زنند و روستاها خالی می شود. عده ای هم مجبور می شوند به کولبری روي بياورند و اگر درآمدشان کم شود، دست به کارهای دیگری می زنند و شايد کالاهای ممنوعه وارد کنند.

حرف مردم این است که اگر قرار بود مرزها را به هر دلیلی ببندید، باید از چند مدت قبل تر می گفتید تا آمادگی برای بیکاری و خانه نشینی پیدا می کردیم. نه اینکه بدون هیچ فکري و شتاب زده دست به کاری بزنند که صدها هزار آدم را از نان خوردن بیندازند».

از زبان او و چند تن از اهالی روستا می شنوم که مرزبانی پاسگاه های شان را چند کیلومتر جلوتر آورده و بسیاری از زمین و باغ های مردم از دست شان خارج شده و مردم نمی توانند برای سرکشی وارد زمین های شان شوند. از طرفی هیچ اجازه ای برای چراندن دام وجود ندارد و اهالی از این مساله بسیار گلایه مي كنند.

یکی از روستاییان که می خواهد اسمی از او در این گزارش برده نشود، به ما می گوید:«زمین های ما تا نقطه صفر مرزی نزدیک به پنج کیلومتر فاصله دارد ولی از زمانی که مرزبانی پاسگاه ها و برجک هایش را جلوتر آورده، نمی توانیم به باغ های مان سری بزنیم. اگر نزدیک شویم، هشدار می دهند یا تیراندازی می کنند. با این وضعیت که نمی شود زندگی کرد. مرز را بسته اند، نمی گذارند از زمین و باغ های مان درست و حسابی استفاده کنیم، رودخانه مان به عراق می ریزد و هیچ سدی برای مان نزده اند، هر روز فشارها به ما زیادتر می شود. امیدوارم آقایان سری به این مناطق بزنند و چند روزی میهمان مان باشند و از نزدیک مشکلات مان را لمس کنند.

بعد از نماز عشا در مسجد روستا با اهالی صحبت می کنیم؛ همه از وضعیتی که به وجود آمده ابراز ناراحتی می کنند. می گویند زندگی شان آن قدر سخت شده که مجبورند اسب و قاطرشان را بفروشند و پولش را بزنند به زخم زندگی.

«عمر» یکی از اهالی روستا که 75 سال دارد، می گوید که از پدرش شنیده بود که زمان فلان شاه که ژاندارم ها خیلی قدرت داشتند، این اجازه داده شده بود که با مردم مرزنشینی که بار می برند و می آورند، کاری نداشته باشند.

او می گوید:« زمانی که جوان بودم از این طرف هر چیزی مثل قیر، قند و خشکبار که مشتری داشت برای کردهای عراق می بردیم و از آن طرف هم پارچه، شکر و برنج می آوردیم کسی هم کاری به كارمان نداشت؛ حتی آن طرف کلی فامیل داریم که گاهی چند روز پیش شان می ماندیم ولی حالا شرایط هر روز برای مان سخت و سخت تر شده و من برای دیدن خواهرم که آن طرف است، باید بروم ویزا بگیرم و کلی راهم را دور کنم. از اینجا با اسب و قاطر دو ساعت بیشتر راه ندارد».

کاک موسی ادامه حرف های پیرمرد همسن و سالش را می گیرد و مي گويد:« زمانی که مرز قاسم رش باز بود، خیلی از اهالی با اسب و قاطر از آن طرف بار می آوردند. این طرف یک سری ها چادرهایی برپا کرده بودند برای انبار کردن جنس ها. تعدادی ترخیص کار هم بودند؛ می خواهم بگویم فقط کولبرها و قاطرچی بیکار نشده اند بلکه آن هایی که بار را برای مغازه دارن بانه ای می بردند، قهوه چی ها، نعل زن ها و مسافرکش هاهم بیکار شده اند.شاید کسانی که توی این مرز کار می کردند، ماهی بین یک تا دو میلیون سود می بردند ولی سود اصلی را که ما نمی بردیم؛ سود اصلی را کسانی برده اند که صدای شان را به گوش مسئولان رسانده اند. چه کسی می خواهد صدای منِ پیرمرد مرزنشین را بشنود؟ اصلا کسی به فکر ما هست؟

زمانی اینجا جنگ بود و زیر آتش توپخانه عراق بودیم و کلی هم شهید و جانباز دادیم. جنگ تمام شد ولی هنوز هم آثارش را می بینید».

او محمد، عثمان و عبدا... را که گوشه مسجد نشسته اند، نشان می دهد. عثمان هر دو پایش را از دست داده و محمد و عبدا... هم چشم های شان را. از عبدا... 61 ساله درباره نابینا شدنش می پرسم. می گوید سال 74 که در حال هرس کردن بوته های انگور بوده، این اتفاق برایش افتاده. وقتی کلنگ را روی زمین زده، مین ترکیده و هر دو چشمش را از دست داده.

محمد 37 سال دارد و 17 سال پیش چشمانش را از دست داده. او هم در حال شخم زدن زمينش بوده که مین منفجر می شود و هر دو چشمش را از دست می دهد. بدن او پر از ترکش هایی است که گویی خیال بیرون آمدن ندارند.

عثمان 55 ساله هم زمانی که در حال چراندن گوسفندهایش بوده، روی مین می رود و هر دو پایش را از دست می دهد. او از آن زمان خانه نشین شده و حتی با داشتن صورت سانحه هنوز به او جانبازی نداده اند. او پیش از بسته شدن مرز با قرض قاطری برای اجاره دادن خريده بود و ماهی یک میلیون تومان از اجاره آن گیرش می آمد که دیگر آن را هم ندارد.

اهالی روستای مزرعه، ورده، کانی زرد، نوکان، دوله خوان، ساوان، داودآباد، مام کاوه و ... از بسته شدن مرز ابراز نارضایتی می کنند. خواسته شان این است كه یا مرز باز شود یا اینکه دولت برای شان اشتغال زایی کند. حرف شان این است که دست کم سدی روی رودخانه دارمه بزنند و زمین و باغ های شان زیرکشت برود؛ خواسته کوچکی که اهالی این منطقه در طول 17 سال گذشته از مسئولان و نمایندگان خود تقاضا کرده بودند.


loading...
  • بیکارشدگـان مـرز


    سلامت نیوز:مغازه داران و تجار بانه ای پس از 25 روز اعتصاب، کرکره مغازه و پاساژهای شان را بالا دادند به شرط بهبود شرایط. آن ها از اواخر فروردین در اعتراض به بسته شدن مرز و معابر غیررسمی کولبری دست به این کار زده بودند و حرف شان این بود كه ب
دانلود نرم افزار

پربازدیدترین اخبار

گزارش ها

گزارشی تکان‌دهنده از تجاوز ارتش میانمار به ۱۸۰۰۰ زن و دختر مسلمان روهینگیایی

گزارشی تکان‌دهنده از تجاوز ارتش میانمار به ۱۸۰۰۰ زن و دختر مسلمان روهینگیایی

گزارش فروش سینمای جهان / «مگ» ۳۰۰ میلیون دلاری شد

گزارش فروش سینمای جهان / «مگ» ۳۰۰ میلیون دلاری شد

گزارشی از حال و هوای امروز بورس/ صف خرید در بورس تهران

گزارشی از حال و هوای امروز بورس/ صف خرید در بورس تهران

گزارش کامل برنامه نود

گزارش کامل برنامه نود

اعلام گزارش نهایی تیم داخلی و بین‌المللی مشاور عملیات غواصی سانچی

اعلام گزارش نهایی تیم داخلی و بین‌المللی مشاور عملیات غواصی سانچی

تبلیغات

آسیاتک حمایت