آسیاتک

بازدید: 35

لزوم تعیین یا شناسایی «خبر خوب» از بد و شیوه انعکاس آن در جامعه/ ادبیات مناسب می‌تواند یک خبر را «خبر خوب» یا «خبر بد» جلوه دهد

منبع : فارس نیوز کد خبر: 1026583
عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع) گفت: خبر خوب، خبر امیدوار کننده و تشویق کننده به کارهای خوب برای پیشرفت جامعه و رفع نگرانی‌هاست. بر عکس آن، خبر بد خبری است که نه تنها مأیوس کننده، بلکه در تلاش است که گفتمان ناامیدی و یأس را در جامعه گسترش دهد.

حسن بشیر در گفت وگو با خبرنگار گروه جامعه خبرگزاری فارس، در پاسخ به این سوال که خبر خوب در جامعه بازتاب های مثبت زیادی دارد از جمله اینکه موجب امید آفرینی می شود و در بلند مدت کمک های زیادی به جامعه و رفع آسیب های مختلف می کند چرا این موضوع در جامعه رسانه ای کمتر است؟ گفت: تا کنون بیش از 30 تعریف برای خبر اعلام شده که هر کدام ناظر به جنبه ای از خبر است.

وی در توضیح بیشتر با بیان اینکه در این زمینه می توان گفت 4 زمینه مهم در این رابطه وجود دارد که فراتر از تعاریف خبر افزود: اول: چه چیزی خبر به شمار می آید؟ دوم: چه چیزی از رویداد باید منتقل شود که حکم خبر داشته باشد؟ سوم: چه کسی یا نهادی رویداد را منتقل کند که به مثابه منبع خبری تلقی شود؟ چهارم: خوبی و بدی خبر به چه معنا است؟ همه این موارد از نظر ارزیابی خبر حائز اهمیت می باشند. به همین دلیل باید توجه کرد که علاوه بر شفافیت، صداقت، شهرت و امثالهم که ارزش های خبری به شمار می آیند، باید توجه کرد که خبر ناقص، خبر سوگیرانه، خبر غیرحرفه ای، خبر تحریف شده، خبر غیر مفید و غیره، به نوعی در ارزیابی خبر توسط جامعه دخالت دارند.

این عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع) تصریح کرد: رسانه ها باید تصمیم خود را به شکل جدی روشن کنند که در چه راستایی می خواهند کار حرفه ای خودشان را عرضه کنند. این کار حرفه ای، فقط ناظر به اصل رویداد و نحوه انعکاس آن و طراحی خبر درباره آن نیست، بلکه فراتر از آن باید به جامعه مورد نظر نیز توجه کرد که این خبر برای چه جامعه ای تولید و منتشر می شود. 

وی با بیان اینکه باید نوعی تعامل بین رسانه و جامعه در تعیین خبر و شیوه طرح و گسترش آن به وجود آید اظهار داشت: بدون توجه به این عناصر مهم، قطعا نه رسانه می تواند به وظایف رسانه ای خود عمل کند و نه خبر می تواند تاثیرگذاری لازم را داشته باشد. از 4 زمینه ای که قبلا اشاره شد، شاید مهمترین آن تعیین یا شناسایی خبر خوب از بد و شیوه انعکاس آن در جامعه است.

بشیر خاطرنشان کرد: خبر خوب، الزاماً، خبری نیست که عینا، در هر زمان، به هر شکل و با هر ادبیاتی منتشر می شود و خبر بد نیز خبری نیست که فقط ناظر به تحریف خبری، ادبیات ناامیدکننده، تفسیر و تبیین غیر مسئولانه و غیره باشد، بلکه هر 2 خبر خوب و بد باید همزمان اصل حادثه، شیوه نگارش، زمان ارائه، و جامعه مورد نظر را به عنوان عناصر 4 گانه مهم در تنظیم خبر مورد توجه قرار دهند. بدیهی است، جامعه ای که گفتمان امید برای آن در اولویت قرار دارد، خبر خوب، خبر امیدوار کننده و تشویق کننده به کارهای خوب برای پیشرفت جامعه و رفع نگرانی هاست. بر عکس آن، خبر بد خبری است که نه تنها مأیوس کننده، بلکه در تلاش است که گفتمان ناامیدی و یأس را در جامعه گسترش دهد.

وی در توضیح بیشتر این موضوع گفت: بیشتر رسانه ها به بخشی از این عناصر 4 گانه توجه دارند و از بخشی دیگر غفلت می کنند. گاهی اصل حادثه برای آنها اهمیت می یابد، گاهی شیوه نگارش و طراحی خبر، گاهی نیز زمان ارائه و بالاخره در مواقعی جامعه مورد نظر. خبر بد موقعی شکل می گیرد که یک رسانه نتواند بین این 4 عنصر اساسی یک تعادل ارتباطی - اطلاعاتی ایجاد کند. در این رابطه، بدیهی است که جامعه مورد نظر اهمیت فراتری از همه عناصر دیگر دارد.    

این استاد ارتباطات بین الملل دانشگاه در پاسخ به این سوال که آیا خبر بد و منفی موجب بروز آسیب های اجتماعی و یاس و ناامیدی در بلند مدت می شود؟ افزود: نمی توان گفت که همیشه خبر بد و منفی موجب بروز آسیب های اجتماعی می شود و یأس و ناامیدی ایجاد می کند. اتفاقا در بسیاری موارد خبر بد، یک خبر خوب باید تلقی شود. 

وی تصریح کرد: فهم ما از خوب و بد از یک سو باید تغییر کند و از سوی دیگر، جهت گیری خبری ما در مورد خوب و بد نیز باز تعریف شود. هر 2 خبر خوب و بد، خوبی و بدی آنها ناظر به نتیجه است نه اصل خبر. این یک رویکرد مهم در تفکیک خبر خوب از بد است. به عبارت دیگر، اگر خبری بیان کننده یک خطر اجتماعی باشد، مثلا اعتیاد به اینترنت یک خطر جدی اجتماعی است، آیا طرح این خبر خوب یا بد است و آیا این خبر چون شامل یک امر منفی است، باید به عنوان خبر بد تلقی شود؟ بنابراین، موضوع خوب و بد، ناظر به نتیجه است و شرایط اجتماعی جامعه است. مساله مهم در اینجا این است باید نوعی از تعادل میان اخباری که نتیجه بد و اخباری که نتیجه خوب دارند، ایجاد شود.

بشیر خاطرنشان کرد: اگر یک رسانه ای تلاش کند، خبرهای هشدار دهنده، خبرهای مربوط به ضعف ها و مشکلات، خبرهای پس روی ها و شکست ها، خبرهای کمبودها و نارسائی ها را برجسته سازد و در این زمینه نیز هیچ گزافه گویی یا مبالغه نیز نکند، آیا این رسانه واقع گرا است و آیا در حال خدمت کردن به جامعه است که یکی از اهداف مهم رسانه ها خدمت به جامعه و آگاه سازی جامعه است؟ قطعا این شیوه نه تنها ناظر به خدمت نیست، بلکه جهت گیری آن هژمونیک سازی نوعی از گفتمان سیاه نمایی و یأس است که ضد پیشرفت اجتماعی است. 

این عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع) اظهار داشت: اگر یک رسانه هر پیشرفت و تحولی، اگر چه اندک و کم بها باشد را مطرح کند، و به عبارتی فقط با عینک مثبت به همه قضایایی که روشن است که جنبه های منفی آنها کم نیستند، نگاه کند، آیا این رسانه به جامعه خدمت می کند؟ مساله دقیقا اینجا است که این رسانه بالعکس، نوع دیگری از ناامیدی را در جامعه گسترش می دهد و آن ناامیدی درباره اعتماد کردن به رسانه است. بنابراین، آنچه که در اینجا از بین می رود اعتمادسازی است که گاهی از هر ناامیدی بدتر است. تعادل خبری و نگاه به نتیجه خبر، در نظر گرفتن شرایط جامعه، تعیین اولویت ها، و بکارگیری ادبیات مناسب از مهمترین مسائلی است که می تواند یک خبر را خبر خوب یا خبر بد جلوه دهد.

وی در پاسخ به این سوال که چرا رسانه ها اعم از خبرگزاری و روزنامه به اخبار منفی و بد در سالیان اخیر ضریب داده اند؟ گفت: خبر منفی همیشه دارای جاذبه هایی برای جامعه است. یکی از دلایل آن این است که هیچ خبر مثبت نمی تواند برای همه مثبت تلقی شود، اما خبر منفی برای همه می تواند منفی باشد. این برداشت منفی گرایانه عمومی از اخبار منفی، یکی از دلایلی است که مخاطبان را به خود جذب می کند.

بشیر تصریح کرد: خبر منفی و به ویژه خبرهای ناظر به حوادث بد، به دلیل اینکه نوعی از تازگی، وحشت، دلهره و امثالهم ایجاد می کند، برای مخاطبان از جذابیت خاصی برخوردار است. به همین دلیل می بینیم که برخی از رسانه برای جذب مخاطبان از این شیوه خبری استفاده می کنند. این شیوه قطعا نمی تواند آمار مخاطبین خود را ثابت یا افزایش دهد به دلیل اینکه گفتمان منفی گرایی جذابیت خود را پس از مدتی از دست می دهد و نوعی از عدم اعتماد را برای خود رقم می زند.

این استاد دانشگاه امام صادق (ع) افزود: گسترش ادبیات حرفه ای مثبت گرایی به شکل متعادل، توسعه فهم اجتماعی در مورد خبر خوب و خبر بد، تقویت سواد رسانه ای و سواد گفتمانی برای فهم محتوای رسانه ای و تحلیل رویکردهای رسانه ای، توجه به امیدسازی در جامعه با آگاهی سازی های لازم و کافی، طرح اخبار هشدار دهنده به عنوان زمینه ای برای مصونیت جامعه، و بالاخره حرکت در جهت اعتمادسازی رسانه ای، از موارد مهمی است که باید در ضریب سازی های رسانه ای مورد توجه جدی قرار گیرند. 

انتهای پیام/ 


loading...
دانلود نرم افزار

گزارش ها

تبلیغات

آسیاتک